Handgeschreven rapport/brief. 24 november 1943. Een marktbeambte of toezichthouder (handtekening onderaan). [Kantlijn links, in rood/bruin potlood:]
Inschrijven
Oproep a.s. Maandag

[Rechtsboven:]
Den Heer Inspecteur
vh. Marktwezen
Alhier.

[Stempel:]
No. 464/64/1 M. 1943 15/11

[Inhoud:]
Op Woensdag 24/11 '43 werd door de familie
Zwaan respectievelijk D. P en H. J. Zwaan Krn,
hun toewijzing visch op de markt de Dapperstraat
aangevoerd. Hierbij was ook een toewijzing van
J. M. Zwaan. Daar J M Zwaan zelf niet aan-
wezig was, vroeg ik aan D Zwaan, waar of
J. M. Zwaan was. D Zwaan antwoordde mij:
"Hij komt dadelijk." J M Zwaan is echter
niet gekomen en de visch is verkocht geworden
door Den H. J. Zwaan Krn.

Later werd mij door iemand vertrouwelijk
meegedeeld, dat J. M. Zwaan Zaterdag avond
20-11-43 was aangehouden, daar hij z.g.n.
was ondergedoken.

Ik meld U dit, daar m. i. de toewijzing
van J. M Zwaan wederrechtelijk in ontvangst
is genomen.

24 Nov: 1943.
[Handtekening, mogelijk: Niemeyer]

Opgeroepen per 29/11 '43.
[Initialen] Het document is een ambtelijk rapport over een incident op de Dappermarkt in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De kern van de zaak is een administratieve en juridische overtreding: vis-toewijzingen (rantsoenen/vergunningen om te verkopen) waren strikt persoonsgebonden.

De familie Zwaan (D.P. en H.J. Zwaan) voerde vis aan, maar verkocht ook de portie die bestemd was voor J.M. Zwaan. Wanneer de toezichthouder naar de afwezigheid van J.M. Zwaan vraagt, wordt hij in eerste instantie misleid met het antwoord dat deze "dadelijk komt".

De toon van het document is zakelijk maar ook onthullend: de schrijver rapporteert niet alleen de economische overtreding ("wederrechtelijk in ontvangst genomen"), maar ook de politieke reden van de afwezigheid. J.M. Zwaan was "ondergedoken" en is opgepakt. In de context van 1943 was dit een zeer ernstige beschuldiging die kon leiden tot deportatie of tewerkstelling. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse controle en bureaucratie tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland.
* Schaarste: Vis en andere levensmiddelen waren op de bon en de handel was zwaar gereguleerd door de bezetter en het Nederlandse distributieapparaat.
* Onderduik: Het feit dat J.M. Zwaan "z.g.n. [zogenaamd] was ondergedoken" suggereert dat hij mogelijk probeerde te ontsnappen aan de Arbeitseinsatz (verplichte tewerkstelling in Duitsland) of dat hij vanwege zijn afkomst of verzetsactiviteiten werd gezocht.
* Collaboratie en Controle: De marktmeesters en inspecteurs moesten toezien op de naleving van de regels. Dit rapport laat zien hoe nauwlettend de bewegingen van marktkooplieden werden gevolgd en hoe informatie over arrestaties van "onderduikers" werd doorgegeven in officiële correspondentie. De notitie "Oproep a.s. Maandag" onderaan geeft aan dat er een tuchtrechtelijk of juridisch vervolg werd gegeven aan deze melding. H.J. Zwaan J. Zwaan J.M. Zwaan M. Zwaan Marktwezen