J.M. Zwaan

Getypte brief op officieel briefpapier met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** De secretaris van de visbond verzoekt de Directeur van Marktwezen om een uitzondering: de zonen van koopman C. Zwaan (J.M. en H.J. Zwaan) moeten tijdelijk de marktstallen op de Dappermarkt mogen overnemen. De eigenlijke standplaatshouders, C. Zwaan en Th. Otto, zijn door een auto-ongeluk in IJmuiden in het ziekenhuis beland. Het doel is om te voorkomen dat de gezinnen financieel afhankelijk worden van de overheid ("uit de steun houden"). * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in de formele ambtelijke stijl van de jaren '30, met gebruik van de afkorting "Ued:" (Uw Edelachtbare) en een eerbiedige aanhef. * **Administratieve proces:** De handgeschreven noten tonen het interne ambtelijke overleg bij de gemeente. Er wordt gevraagd naar een derde compagnon (Moents). De opmerking over de "mogelijkheid van betaling" suggereert een onderzoek naar de kredietwaardigheid of betalingsmoraal van de betrokkenen voordat het verzoek wordt ingewilligd.

Officiële brief/besluit (doorslag of kopie voor het archief).

* **Taal en Spelling:** Het document is opgesteld in het Nederlands met de voor die tijd gebruikelijke spelling (vóór de hervorming van 1947), zichtbaar in woorden als "Nederlandschen", "Visch-", "bedryf" en "hierby". * **Inhoud:** De brief is een formele goedkeuring van een verzoek om vervanging op de markt. Twee kooplieden, Th. Otto en C. Zwaan, zijn wegens ziekte verhinderd hun kraam op de Dappermarkt te bemannen. De directeur verleent toestemming dat zij worden vervangen door J.M. Zwaan en H.J. Zwaan (vermoedelijk familieleden). * **Administratieve proces:** De brief is gedateerd op 6 februari en de handgeschreven aantekening bevestigt dat de brief op 7 februari daadwerkelijk is verzonden. De term "tot wederopzegging" duidt op een tijdelijke vergunning die door de gemeente op elk moment kan worden ingetrokken.

Officiële brief (doorslag van een getypt origineel).

* **Inhoud:** Het document betreft een formele toestemming van een gemeentelijke instantie aan de visdetailhandelbond voor de tijdelijke vervanging van twee zieke marktkooplieden (Th. Otto en C. Zwaan) op de Dapperpleinmarkt in Amsterdam. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in de toenmalige officiële spelling (bijv. "den", "hierby", "Visch-", "bedryf"). De toon is strikt zakelijk en bureaucratisch. * **Vervanging:** De vervangers, J.M. Zwaan en H.J. Zwaan, dragen dezelfde achternaam als een van de vaste kooplui, wat wijst op een familiebedrijf waarbij familieleden bijspringen in tijden van ziekte. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven aantekening "Verzonden 7/2" geeft aan dat de brief een dag na de datering daadwerkelijk is uitgegaan.

Ambtsbrief / Oproep voor het arbeidsbureau.

Dit document is een officiële oproep van de directeur van (vermoedelijk) het Gewestelijk Arbeidsbureau in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is de sommatie aan drie mannen om zich te melden op het kantoor aan de Jan van Galenstraat 14. De tekst is kort en dwingend. De ontvangers worden expliciet gevraagd bewijsstukken mee te nemen die aantonen dat zij zijn vrijgesteld of medisch afgekeurd voor werk in het buitenland. Dit duidt direct op de *Arbeitseinsatz*: de gedwongen tewerkstelling van Nederlandse mannen in de Duitse oorlogsindustrie. Opvallend is de administratieve precisie: de brief bevat diverse referentienummers en een handgeschreven verzenddatum. De adressen van de geadresseerden (Pieter Nieuwlandstraat en Reinwardtstraat) liggen in de Dapperbuurt in Amsterdam-Oost.

Handgeschreven notitie op een klein vel papier.

De notitie is een instructie of geheugensteun voor het oproepen van drie specifieke individuen. De hoofdboodschap is dat zij bewijs ("gegevens") moeten overleggen over hun status met betrekking tot de arbeidsplicht. * **Insp.**: Deze afkorting staat waarschijnlijk voor "Inspecteur" of "Inspectie", mogelijk van het Gewestelijk Arbeidsbureau (GAB). * **Tewerkstell.**: Een gangbare afkorting voor "tewerkstelling". * **Status**: De termen "afgekeurd" (medisch ongeschikt bevonden) en "vrijgesteld" (ontheffing gekregen op basis van beroep of andere redenen) duiden op een administratieve controle van hun dossier. * **Onderaan**: De notatie "20. 2" duidt op de datum 20 februari. De letter "S" kan een paraaf of een specifieke dossiercodering zijn.

Getypte distributielijst (doorslag of origineel op kantoorpapier).

Dit document is een administratief overzicht van de visdistributie in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Het is verdeeld in twee hoofdcategorieën: 1. **Opvoeringen:** Nieuwe toewijzingen of wijzigingen waarbij handelaren (vaak marktkooplieden op bekende locaties zoals de Albert Cuyp of de Dapperstraat) visquota toegewezen krijgen. Opvallend is de vermelding van "geheel nieuw" bij sommige personen, inclusief hun geboortedata, wat duidt op een streng gecontroleerd vergunningenstelsel. 2. **Afvoeringen:** Intrekkingen van toewijzingen. Een specifiek detail onder "Afvoeringen" is de reden **"In verband met ijsverkoop"**. Dit suggereert dat bepaalde handelaren in de zomermaanden overstapten op de verkoop van consumptie-ijs en daarom hun visquota (tijdelijk) moesten inleveren. De gebruikte termen zoals "x gerookte aal" of "kisten ongepelde garnalen" duiden op een gestandaardiseerde eenheid in het distributiesysteem. De handgeschreven rode kruisen lijken door een ambtenaar gezet te zijn om de verwerking van de mutaties te bevestigen.

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Doel:** Dit document lijkt een administratieve lijst voor de toewijzing of registratie van vis (aal/paling), vermoedelijk bij een visafslag of binnen een handelsvereniging. * **Terminologie:** De kolom "Aantal Aal" duidt op stuks, terwijl "kg. Zw." waarschijnlijk duidt op kilogram 'Zware' aal, een specifieke sortering. * **Correcties:** De vele doorhalingen en handmatige wijzigingen wijzen op een dynamisch document dat over een langere periode werd bijgewerkt. Opvallend is dat veel '15' waarden naar '20' zijn verhoogd. * **Sociaal-Economisch:** De namenlijst is representatief voor de Noord-Hollandse vishandel in de vroege 20e eeuw. De aanwezigheid van veel joodse namen (Polak, Wurms, Wijnschenk, Zak) is historisch consistent met de Amsterdamse vishandel van die tijd. * **Datering:** De data tussen haakjes bij J. Vos (1883) en Sal. Wijnschenk Sr. (1881) zijn waarschijnlijk geboortedata, wat suggereert dat de lijst dateert van ergens tussen 1910 en 1940.

Handgeschreven rapport/brief.

Het document is een ambtelijk rapport over een incident op de Dappermarkt in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De kern van de zaak is een administratieve en juridische overtreding: vis-toewijzingen (rantsoenen/vergunningen om te verkopen) waren strikt persoonsgebonden. De familie Zwaan (D.P. en H.J. Zwaan) voerde vis aan, maar verkocht ook de portie die bestemd was voor J.M. Zwaan. Wanneer de toezichthouder naar de afwezigheid van J.M. Zwaan vraagt, wordt hij in eerste instantie misleid met het antwoord dat deze "dadelijk komt". De toon van het document is zakelijk maar ook onthullend: de schrijver rapporteert niet alleen de economische overtreding ("wederrechtelijk in ontvangst genomen"), maar ook de politieke reden van de afwezigheid. J.M. Zwaan was "ondergedoken" en is opgepakt. In de context van 1943 was dit een zeer ernstige beschuldiging die kon leiden tot deportatie of tewerkstelling.

Document

Het document is een administratieve notitie betreffende de controle op Nederlandse arbeiders tijdens de Tweede Wereldoorlog. De hoofdtekst stelt vast dat een zekere J.F. Jansen zich heeft gemeld. Hij beweert met ziekenverlof uit Duitsland te zijn teruggekeerd (waarschijnlijk in het kader van de *Arbeitseinsatz*). Er wordt genoteerd dat hij al sinds augustus terug is en over de juiste papieren ("Ausweis") beschikt. Een functionaris genaamd 'deHaen' keurt de situatie goed. Onder de hoofdtekst zijn later toevoegingen gedaan: 1. Een verificatievraag of de informatie gecontroleerd is, die op 8 december 1943 bevestigend wordt beantwoord. 2. Een vraag onder de streep over een tweede persoon, J.M. Zwaan, die blijkbaar (nog) niet is verschenen.

Document

In dit schrijven verzoekt een gemeentelijk functionaris om opheldering over de status van de 21-jarige J.M. Zwaan. De context is de strak gereguleerde distributie van voedsel (in dit geval vis) tijdens de Duitse bezetting. Omdat Zwaan niet op de vismarkt verschijnt om zijn toegewezen handel op te halen en te verkopen, dreigt hij zijn vergunning of toewijzing te verliezen. De gemeente hanteert hier een strikte lijn: de reden van zijn detentie bepaalt of hij uit de "verdeeling" (het distributiesysteem) wordt geschrapt. Dit duidt op een morele of politieke toetsing; men wil weten of hij vastzit voor een 'gewoon' delict, een economisch delict (zoals zwarte handel), of mogelijk voor verzetsactiviteiten.

Getypte brief (doorslag of kopie).

In deze brief vraagt een directeur (waarschijnlijk van de Amsterdamse Vismarkt of een distributiedienst) om inlichtingen bij de waarnemend Politie-President van Amsterdam. De kwestie betreft de 21-jarige visboer J.M. Zwaan. Vanwege de oorlogssituatie en de daarmee gepaard gaande schaarste was de verkoop van vis strikt gereguleerd via het 'Bedrijfsschap voor Visscherijproducten'. Zwaan is blijkbaar niet meer op zijn post verschenen. De afzender heeft vernomen dat de man "ingesloten" (gearresteerd) is en wil weten waarom en of hij al veroordeeld is. De uitkomst van dit onderzoek is bepalend voor de vraag of Zwaan zijn vergunning/toewijzing om vis te mogen verkopen mag behouden. Het document illustreert de nauwe verwevenheid tussen economische vergunningen en het politionele/strafrechtelijke apparaat tijdens de bezetting.

# TRANSCRIPTIE 20 Zoetwater J. M. Zwaan Geb. 8 Aug. 1921. daar zijn vader altijd gekocht heeft zodoende is hij standplaats houder in vis. J. M. Zwaan Pieter Nieuwlandstr 15 [linksonder:] Th. [?]

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven registratiekaart of administratieve notitie. * **Taal:** Nederlands. * **Datering:** Vermeldt geboortedatum 8 augustus 1921; het document zelf stamt waarschijnlijk uit het midden van de 20e eeuw (ca. 1945-1960). * **Personen:** J. M. Zwaan. * **Locatie:** Pieter Nieuwlandstraat 15, Amsterdam (Dapperbuurt).

# TRANSCRIPTIE *(Handgeschreven in paars potlood:)* Verzonden 3/12 Imp *(Handgeschreven:)* SV 46a/64/2 M. 2 December 1943. Aan den Heer waarnemend Politie-President, Marnixstraat 260-264, Amsterdam-Centrum. ==================== Krachtens een door den Burgemeester en het Bedrijfsschap voor Visscherijproducten getroffen regeling wordt te dezer stede op de Vischmarkt aan de daarvoor in aanmerki...

# TRANSCRIPTIE 46a/64/2 M. SV 2 December 1943. Aan den Heer waarnemend Politie-President, Marnixstraat 260-264, Amsterdam-Centrum. =================== Krachtens een door den Burgemeester en het Bedrijfsschap voor Vissch...

# TRANSCRIPTIE *Extra* [handgeschreven in potlood] HB. den Heer H.J. Zwaan, Grensstraat 43 huis, Amsterdam-Oost. Wijk: 11. 461/627/2 M. 6 October 1942. Hierbij deel ik U mede, dat er dezerzijds geen bezwaar be- staat, dat, gedurende den tijd, dat U de kaderschool der W.A. be- zoekt, Uw toewijzing visch aan Uw vader wordt overgedragen. De Directeur,