Archiefdocument
Origineel
2 december 1943 (verzonden op 3 december 1943). De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen of een gelieerde gemeentelijke afdeling in Amsterdam). De waarnemend Politie-President van Amsterdam, gevestigd aan de Marnixstraat 260-264. (Handgeschreven in paars potlood:) Verzonden 3/12 Imp
(Handgeschreven:) SV
46a/64/2 M.
2 December 1943.
Aan den Heer waarnemend
Politie-President,
Marnixstraat 260-264,
Amsterdam-Centrum.
Krachtens een door den Burgemeester en het Bedrijfsschap voor Visscherijproducten getroffen regeling wordt te dezer stede op de Vischmarkt aan de daarvoor in aanmerking komende kleinhandelaren visch toegewezen, die deze aan de bevolking moeten verkoopen. Iedere kleinhandelaar moet zooveel mogelijk zelf aanwezig zijn. Sedert eenigentijd ontbreekt de kleinhandelaar J.M. Zwaan, geboren 8 Augustus 1922, wonende P.Nieuwlandstraat 15 II.
Volgens mijn informatie zou Zwaan zijn ingesloten. Ingevolge opdracht van het Gemeente-bestuur verzoek ik U beleefd mij te doen weten, voor welk feit Zwaan is ingesloten en of reeds veroordeeling heeft plaats gehad.
Van den aard van Uw mededeeling ter zake zal het Gemeente-bestuur het laten afhangen of Zwaan al dan niet in de verdeeling blijft opgenomen.
De Directeur, In dit schrijven verzoekt een gemeentelijk functionaris om opheldering over de status van de 21-jarige J.M. Zwaan. De context is de strak gereguleerde distributie van voedsel (in dit geval vis) tijdens de Duitse bezetting.
Omdat Zwaan niet op de vismarkt verschijnt om zijn toegewezen handel op te halen en te verkopen, dreigt hij zijn vergunning of toewijzing te verliezen. De gemeente hanteert hier een strikte lijn: de reden van zijn detentie bepaalt of hij uit de "verdeeling" (het distributiesysteem) wordt geschrapt. Dit duidt op een morele of politieke toetsing; men wil weten of hij vastzit voor een 'gewoon' delict, een economisch delict (zoals zwarte handel), of mogelijk voor verzetsactiviteiten. Gedurende de Tweede Wereldoorlog was de economie in Nederland nagenoeg volledig onder controle van de bezetter en collaborerende instanties via de zogenaamde 'Bedrijfsschappen'. De distributie van schaarse goederen zoals vis was essentieel om de bevolking van voedsel te voorzien en de zwarte markt in te dammen.
De Politie-President van Amsterdam fungeerde in deze periode als een machtig orgaan dat direct onder de Duitse autoriteiten viel. De genoemde locatie, Marnixstraat 260-264, was het hoofdbureau van politie. Dat de gemeente dergelijke informatie opvraagt, illustreert de verregaande bureaucratische controle over het dagelijks leven en de broodwinning van burgers tijdens de bezettingsjaren. J.M. Zwaan Hoofdbureau Marktwezen Politie
Samenvatting
In dit schrijven verzoekt een gemeentelijk functionaris om opheldering over de status van de 21-jarige J.M. Zwaan. De context is de strak gereguleerde distributie van voedsel (in dit geval vis) tijdens de Duitse bezetting.
Omdat Zwaan niet op de vismarkt verschijnt om zijn toegewezen handel op te halen en te verkopen, dreigt hij zijn vergunning of toewijzing te verliezen. De gemeente hanteert hier een strikte lijn: de reden van zijn detentie bepaalt of hij uit de "verdeeling" (het distributiesysteem) wordt geschrapt. Dit duidt op een morele of politieke toetsing; men wil weten of hij vastzit voor een 'gewoon' delict, een economisch delict (zoals zwarte handel), of mogelijk voor verzetsactiviteiten.
Historische Context
Gedurende de Tweede Wereldoorlog was de economie in Nederland nagenoeg volledig onder controle van de bezetter en collaborerende instanties via de zogenaamde 'Bedrijfsschappen'. De distributie van schaarse goederen zoals vis was essentieel om de bevolking van voedsel te voorzien en de zwarte markt in te dammen.
De Politie-President van Amsterdam fungeerde in deze periode als een machtig orgaan dat direct onder de Duitse autoriteiten viel. De genoemde locatie, Marnixstraat 260-264, was het hoofdbureau van politie. Dat de gemeente dergelijke informatie opvraagt, illustreert de verregaande bureaucratische controle over het dagelijks leven en de broodwinning van burgers tijdens de bezettingsjaren.