Broerse

Handgeschreven ambtelijke of zakelijke notitie / intern memo.

Het document is een verslag van de precaire situatie van een huurder of pachter, L. Kloots. De man verkeert in een hopeloze financiële positie ("is financieel op", "veel schuld") die verergerd wordt door langdurige ziekte. Er is sprake van incidentele inkomsten uit seizoensarbeid (acht weken paasbrood bakken), maar dit is onvoldoende om zijn verplichtingen na te komen. Opvallend is dat Kloots weigert een brief voor 'ontheffing' te schrijven; mogelijk een trotskwestie of onwil om medewerking te verlenen aan zijn eigen dossier. De beheerder Broerse anticipeert hierop door de ruimte al aan een ander (v.d. Berg) toe te zeggen onder een 'bekende clausule' (waarschijnlijk een ontbindingsclausule bij wanbetaling). De ambtelijke conclusie van Dr. Muller is hard: er moet worden overgegaan tot ontbinding van het huurcontract. De afkorting "M.i. W.C.M." staat waarschijnlijk voor "Mijns inziens Woon- en Commissie Maatschappij" (of een vergelijkbare lokale instantie).

Administratieve instructie/memo.

Dit handgeschreven document betreft een interne werkinstructie aan de heer Broerse. Er worden twee specifieke taken opgelegd die per 1 november 1939 moeten ingaan: 1. **Rapportage over afvoer:** Er moet een maandelijks rapport komen over de afvoer van "doorgedraaide producten" afkomstig van veilingen en tuinders. Bij Nederlandse veilingen betekent "doordraaien" dat producten de minimumprijs niet hebben behaald en daarom uit de handel worden genomen om prijsbederf te voorkomen. 2. **Overzicht van schuiten:** Er dient een overzicht te worden bijgehouden van schuiten (platboomde vaartuigen), conform de gegevens die eerder door de sectiechef van de "Reiniging" zijn verstrekt. De doorhaling van het woord "voortzetting" en de vervanging door "overzicht" suggereert een wijziging in de aard van de administratie. De aantekening onderaan ("Gez 27/10") duidt op een visum of controle een paar dagen na de oorspronkelijke instructie.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De schrijver, W. J. Alberding, verzoekt om een marktkaart (een vergunning om op de markt te mogen staan). Hij beroept zich op een eerdere toezegging van een zekere de heer Broerse. Alberding is onlangs "afgezwaaid" (uit de militaire dienst ontslagen) en stelt dat de marktkaart noodzakelijk is om in zijn levensonderhoud ("een weekloon") te voorzien en zo "uit de nood" te komen. * **Toon:** De brief is formeel en beleefd, wat blijkt uit de aanhef "Weled. Heer" en de afsluiting "Uw. d.w. d." (Uw dienstwillige dienaar). Tegelijkertijd spreekt er een zekere mate van urgentie en persoonlijke nood uit de tekst. * **Schrift:** Een vlot, geoefend en goed leesbaar handschrift in cursief, typisch voor de periode.

Document

* **Kern van de zaak:** De directeur van een gemeentelijke dienst beklaagt zich bij de wethouder over een artikel in *Het Nationale Dagblad* (het partijblad van de NSB). In dit artikel worden drie ambtenaren (Dr. Van der Laan, Mr. Van Praag en de heer Broerse) en de directeur zelf beschuldigd van het vervolgen van nationaalsocialisten op de Amsterdamse Markthallen. * **Juridische aspecten:** De afzender kwalificeert de aantijgingen expliciet als 'laster' conform artikel 262 van het Wetboek van Strafrecht. Er wordt melding gemaakt van het voornemen om de zaak aanhangig te maken bij het Parket (het Openbaar Ministerie). * **Terminologie:** Het gebruik van de term "Joodsch-marxisten" door de krant is typerend voor de antisemitische en anticommunistische retoriek van de NSB in die periode. * **Opvallend:** Er is sprake van een typfout in de tekst ("brooodeloos"), die in de transcriptie is gehandhaafd. De brief ademt een sfeer van verontwaardiging en een poging om zich via de officiële juridische weg te verweren tegen politieke verdachtmakingen.

Getypte notulen of verslag van een vergadering (doorslag of origineel op dun papier).

Dit document betreft een verslag van een beraadslaging over de operationele veiligheid van de "Centrale Markt" (zeer waarschijnlijk de Amsterdamse Centrale Markthallen) in het licht van een dreigende oorlogssituatie. De kernpunten van de discussie zijn: 1. **Technische beperkingen:** De verlichting kan niet centraal met één handgreep worden uitgeschakeld, wat snelle verduistering bemoeilijkt. 2. **Veiligheidsdilemma:** Een te abrupte verduistering kan binnen in de hallen leiden tot ongelukken door paniek of gebrek aan zicht. 3. **Communicatieproblematiek:** De sprekers uiten hun zorgen over hoe handelaren en publiek op de hoogte gesteld moeten worden van gewijzigde openingstijden bij luchtgevaar, aangezien men niet volledig kan vertrouwen op radio of normale communicatiekanalen tijdens een crisis. 4. **Logistieke aanpassingen:** Er wordt gesuggereerd om de handelstijden in de winter naar de middag te verschuiven om werken in het donker (en dus de noodzaak voor verduistering) te voorkomen. De voorzitter vindt dit op dat moment nog een stap te ver.

Getypte notulen of officieel verslag van een vergadering.

De tekst behandelt drie logistieke en beleidsmatige kwesties binnen een marktorganisatie: 1. **Opslagproblematiek:** Er is behoefte aan extra opslagruimte voor grossiers. Er wordt voorgesteld om tijdelijke plekken (per week) te verhuren, uitsluitend voor opslag en niet voor verkoop, bij voorkeur nabij de reeds gehuurde pakhuizen. 2. **Voedselverspilling en Veevoer:** De heer Broerse signaleert dat bruikbaar groenteafval door de stadsreiniging wordt afgevoerd als vuilnis. Hij stelt voor dit te scheiden en te verzamelen voor schillenophalers om het te gebruiken als veevoer. 3. **Evaluatie van de Veiling:** Er wordt gesproken over de "groothandelsveiling op de Centrale Markt". Men wil de huidige ontwikkelingen nog even aanzien voordat er structurele wijzigingen (een "zoogenaamde [niet ingevuld]") worden doorgevoerd in overleg met belanghebbenden. Opvallend is de witruimte in de tekst waar waarschijnlijk een specifieke term voor de nieuwe regeling ingevuld had moeten worden.

Officiële correspondentie (getypt met handgeschreven toevoegingen).

* **Doel van de brief:** Het bevestigen van een telefonische afspraak waarbij een lijst van tien transportbedrijven (expediteurs) wordt voorgedragen aan de directie van de Centrale Markthallen voor het transport van groenten en fruit. * **Organisatie:** De Autobevrachtingsdienst (A.B.D.) was een overheidsorgaan dat toezicht hield op het wegtransport. De brief is ondertekend door Hoofdagent D. de Vries. * **Taalgebruik:** Formeel en zakelijk, kenmerkend voor de vroege jaren '40 ("Hiermede", "hetgeen", "t.z.t."). * **Vormgeving:** Gebruik van een standaard formulier (Model No. 15), wat wijst op een gestroomlijnde bureaucratische werkwijze tijdens de bezettingsjaren. ---

Notulen of verslag van een vergadering (pagina 2).

Het document is een verslag van een zakelijke bespreking tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De tekst belicht twee urgente logistieke problemen: 1. **De handel in kool:** Er is sprake van een overgangsregeling waarbij grossiers met bonnen rechtstreeks bij boeren mogen kopen in bekende koolstreken (Noord-Holland). Opvallend is de melding dat de handel bereid is boven de maximumprijs te betalen (zwarte markt/prijsopdrijving), maar dit geheim wil houden om sancties te voorkomen. 2. **Brandstofschaarste:** De heer Broerse rapporteert over de nijpende benzineschaarste. Er wordt geprobeerd extra brandstof vrij te maken bovenop de reserve van 2000 liter om de voedselvoorziening van Amsterdam (het "Marktwezen") te garanderen. Men pleit voor centrale distributie via professionele expediteurs in plaats van individuele handelaren om verspilling en fraude tegen te gaan.

Ambtsedig proces-verbaal/rapportage van een overtreding.

De kern van dit document is een melding van een kleine diefstal (twee struiken andijvie) op de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De controleur, J.C. Bleys, betrapte Johannes Nicolaas Dekker op heterdaad. Opvallend is de gedetailleerde weergave van de argumenten van de dader: armoede ("maaltje groenten noodig"), zorg voor zijn moeder en een laag weekloon (24 gulden). De controleur uit specifiek zijn ongenoegen over de laksheid van het markpersoneel (de heer Bakker), dat toekeek zonder in te grijpen. De handgeschreven notities onderaan suggereren een juridische afhandeling, waarbij mogelijk sprake is van een strafmaat (14 dagen en 3 maanden, mogelijk voorwaardelijk).

Handgeschreven verzoekbrief.

De brief is een formeel verzoek van een 18-jarige jongeman, Frederik Scheerman, gericht aan de directeur van de Centrale Markthallen in Amsterdam. De toon is beleefd en zakelijk ("verzoekt beleefd", "Hoogachtend"). De kern van het verzoek is het verkrijgen van een **kruierskaart**. Dit was een officiële vergunning die nodig was om als zelfstandig transporteur of sjouwer goederen te mogen verplaatsen op het terrein van de Centrale Markt. Om zijn verzoek kracht bij te zetten, vermeldt de afzender expliciet dat hij beschikt over eigen vervoersmiddelen: een paard en wagen. Dit duidt erop dat hij professioneel transport wilde verrichten voor handelaren op de markt.

Dienstverslag / Rapport van mishandeling.

Het document is een zakelijk verslag van een incident op de werkvloer dat escaleerde van een weigering van werkinstructies naar fysiek geweld. De taal is ambtelijk ("ten laatsten male", "ondergetekende"), maar bevat ook de directe weergave van de gebezigde straattaal ("opsodomieteren", "klap op zijn snoet"). **Kernpunten van het incident:** 1. **Aanleiding:** L. Vermey weigert aardappelen te laden bij een aangewezen wagon. 2. **Escalatie:** Na herhaalde bevelen om de markt te verlaten, reageert Vermey met verbale agressie en belediging van de ambtenaar. 3. **Fysiek geweld:** Wanneer de controleur Vermey bij de mouw grijpt, deelt Vermey een vuistslag uit in het gezicht en gooit hij met kisten. 4. **Interventie:** De controleur gebruikt zijn fluitje om collega's te waarschuwen, die de man vervolgens verwijderen. De aantekeningen in de marge en onderaan suggereren dat er direct juridische of administratieve gevolgen waren. De tekst "14 dagen vonnis" wijst op een snelle berechting of een disciplinaire straf.

Notulen/verslag van een vergadering (pagina 3).

Dit document is de derde pagina van een verslag waarin gesproken wordt over de logistieke organisatie rondom de Centrale Markt. De kernpunten zijn: 1. **Oprichting Sub-agentschap:** Er wordt voorgesteld een sub-agentschap van de A.B.D. (vermoedelijk de Algemeene Bedrijfsorganisatie voor het Detailhandels- en Ambachtsverkeer of een soortgelijke instantie) op te richten voor toezicht en administratie. 2. **Ombouw van Voertuigen:** Er wordt melding gemaakt van 54 geplande "ombouwingen" van auto's door de firma Sieberg, waarbij financiering nog het knelpunt is. Dit duidt vaak op het aanpassen van voertuigen voor alternatieve brandstoffen (zoals houtgasgeneratoren) wegens brandstoftekorten. 3. **Vervoersregeling:** Het sub-agentschap moet wensen m.b.t. transport en de toewijzing van benzine coördineren. 4. **Instelling Werkcommissie:** Een nieuwe commissie met vertegenwoordigers van het Marktwezen, de Rijksverkeersinspectie, het Rijksbureau V.V.O. en de burgemeester moet de dagelijkse gang van zaken gaan sturen.

Notulen of verslag van een vergadering (pagina 3).

* **Kernpunten:** 1. **Onenigheid over kruierskaarten:** Er is frictie over het feit dat winkelpersoneel van bepaalde zaken (Ros, Lindeman, Looyen) kruierskaarten krijgt, waardoor zij bevoorrecht worden in de toegangstijd tot de markt. 2. **Logistieke uitdagingen:** De aardappelvoorziening voor grote zaken in de winter vereist snelle afvoer, wat de bevoorrechte positie van sommigen verklaart volgens dhr. Broerse. 3. **Schaarste aan opslagruimte:** Er wordt gezocht naar extra opslag voor winterproducten; er wordt geopperd een loods van de Duitse Weermacht op pier E aan te passen. 4. **Uienoverschot:** Een grote aanvoer van uien dreigt te bederven; men overweegt deze naar een drogerij te sturen, mits de prijs gunstig is. 5. **Conflicten tussen handelaren:** Er is een groeiende spanning tussen de groothandel en kleinhandel over een nieuwe betalingsregeling, waarbij de gemeente mogelijk als morele steun wordt ingezet om de kleinhandel te passeren.

Notulen/verslag van een vergadering (pagina 3).

* **Logistiek en Oorlog:** De eerste paragraaf illustreert de logistieke uitdagingen tijdens de bezetting. Het varen langs Schiphol (toen een militaire vliegbasis) is problematisch. Er wordt gezocht naar een oplossing voor de "voorschutting" (voorrang bij het schutten in een sluis) voor groenteschippers uit het Westland om de bevoorrading van de stad te waarborgen. * **Handhaving en Ethiek:** Er is een duidelijk meningsverschil tussen de directeur en de heer Kramer over prijscontrole. Kramer pleit voor zelfregulering en "eer", terwijl de directeur vaststelt dat repressief optreden (door de C.C.C.D.) noodzakelijk is tegen "kwaadwillige grossiers" die zich niet aan de maximumprijzen houden. * **Bedrijfsvoering op de Markt:** Het tweede deel van het document gaat over individuele verzoeken voor standplaatsen en pakhuizen (Hil van Dyk en T. van Weverwyk). Dit geeft inzicht in de personele wisselingen en de economische druk (zoals in het geval van de heer De Leeuw die financieel onmachtig lijkt).

# TRANSCRIPTIE R A P P O R T. <u>Th.A.Broerse</u>,winkelier,wonende Admiraal de Ruyterweg 344 alhier heeft jaren met zyn broers samengewerkt.Th.A.Broerse was de verantwoordelyke persoon en dreef/~~eenige~~ zaken.In Februari van dit jaar is echter gebleken dat een der beide winkels,gevestigd Admiraal de Ruyterweg 183,reeds vanaf Mei 1938 door de broers <u>H.F.Broerse</u> en <u>J.H.Broerse<...

# TRANSCRIPTIE **[Getypt gedeelte:]** № 2/b/29/ M. 1339 25/2 <u>R A P P O R T.</u> H.F.Broerse,oud 28 jaar,wonende Baarsjesweg 130 huis,verzoekt erkenning als kleinhandelaar met groenten en fruit.Hy is vanaf 1926 werkzaam in den kleinhandel met deze producten.Aanvankelyk was hy per- soneel by zyn broer,den winkelier Th/A.Broerse,Adm.de Ruyterweg 344. Sedert het begin van 1938 handelt hy voor e...

# TRANSCRIPTIE den Heer L. Johanisse, Sloterkade 87 II, <u>Amsterdam-West.</u> 53/84/2 M 24 October 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 21 dezer verzoek ik U zich te willen vervoegen bij den bedryfschef van myn dienst, den heer J. Broerse, die kantoorhoudt in de hal op de Centrale Markt, des voormiddags tusschen 9 en 10 uur. (Kamer H 69). ...

# TRANSCRIPTIE den Heer L. Johanisse, Sloterkade 87 II, Amsterdam-West. 53/84/2 M 24 October 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 21 dezer verzoek ik U zich te willen vervoegen by den bedryfschef van myn dienst, den heer J. Broerse, die kantoorhoudt in de hal op de Centrale Markt, des voormiddags tusschen 9 en 10 uur. (Kamer H 69). ...

# TRANSCRIPTIE [Stempel/Kenmerk:] **№ 2B/30/M. 1939 25/2** **R A P P O R T.** Ondergeteekende heeft nagegaan hoe lang J.H.Broerse, oud 26 jaar, wonende Baarsjesweg 130 huis kleinhandel uitoefent met groenten en fruit. Hij verzoekt namelyk erkenning als kleinhande- laar. Volgens zijn verklaringen heeft hij vanaf 1926 tot begin 1938 zijn broer Th.A.Broerse geassisteerd. Laatstgenoemde persoon is ...