I.J. Velleman
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 34
I.J. Velleman was een marktkoopman met een vaste standplaats op de Dappermarkt, waar hij in 1939 toestemming kreeg om een assistent (de heer Naarden) te laten bijstaan. In 1943 verschenen diverse verzoeken en lijsten waarin hij wordt genoemd in verband met de Centrale Markt, Waterlooplein en Uilenburg, maar specifieke producten of een definitieve lotgevallen (zoals arrestatie of overlijden) zijn uit de beschikbare archiefdata niet te reconstrueren.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Doorslag van een officiële brief / besluit.
Het betreft een administratieve beslissing aangaande een staanplaats op de Amsterdamse Dappermarkt. De brief is een reactie op een verzoek van de heer S. Naarden van 18 februari 1939. De essentie van het besluit is dat de heer Naarden toestemming krijgt om geholpen te worden door een assistent, de heer I.J. Velleman. De formulering "bystaan - niet vervangen -" is hierbij cruciaal: dit betekent dat de vergunninghouder (Naarden) verplicht is zelf aanwezig te zijn op de markt; de assistent mag de kraam niet zelfstandig exploiteren in afwezigheid van de eigenaar. De toestemming is verleend "tot wederopzegging", wat inhoudt dat de instantie het recht behoudt deze toestemming op elk moment in te trekken.
Officiële brief/correspondentie (doorslag).
Dit document is een officiële vergunning of toestemmingsbrief van de directeur van het marktwezen in Amsterdam. De heer S. Naarden, woonachtig aan de Nieuwendijk, krijgt toestemming om zich op zijn vaste standplaats op de Dappermarkt te laten bijstaan door I.J. Velleman. Enkele opvallende administratieve details: * **"Tot wederopzegging":** De toestemming is niet tijdelijk, maar geldig totdat de instantie besluit deze in te trekken. * **"Niet vervangen":** Dit is een cruciale restrictie. Het betekent dat Velleman de heer Naarden mag *helpen* (bijstaan), maar hem niet mag *vervangen*. Naarden moet dus waarschijnlijk zelf ook aanwezig zijn op de kraam. * **Spelling:** Er wordt gebruikgemaakt van de 'y' in woorden als "Nieuwendyk", "hierby" en "bystaan", wat vaker voorkwam in ambtelijke getypte teksten uit die tijd.
Administratieve dossierkaart of registerblad betreffende een pachtcontract.
Dit document fungeert als een logboek voor de administratieve afhandeling van een pachtovereenkomst. De belangrijkste elementen zijn: * **Financiële Problematiek:** De pachter, G. van Meekeren, verkeert in betalingsproblemen en verzoekt om kwijtschelding voor het voorjaarskwartaal van 1937. * **Besluitvorming:** Er vindt overleg plaats tussen verschillende gemeentelijke instanties: de 'Marktheer' (toezichthouder op markten), de afdeling Financiën en de Wethouder Levensmiddelen. Men besluit geen kwijtschelding te verlenen, maar wel uitstel en een betalingsregeling. * **Incasso via Waarborgsom:** Omdat Van Meekeren niet kan betalen, besluit de gemeente f 400,- in te houden op de door hem gestorte waarborgsom van f 1000,-. * **Herstel:** Aan het eind van het document is te zien dat de pachter in kleine termijnen (f 100,- en f 50,-) de waarborgsom weer probeert aan te vullen.
Handgeschreven verzoekschrift/memo op verkleurd papier.
De kern van dit document is een formeel verzoek aan de Chef van de Distributiedienst voor een "aanwijzing" (een toewijzingsbewijs of vergunning) voor de aanschaf van "Gouda-banden". Dit waren destijds gangbare (lucht)banden geproduceerd door de Goudsche Rubberfabriek. De banden zijn noodzakelijk voor handkarren die worden ingezet voor het transport van vis. Het logistieke proces dat beschreven wordt — het vervoer van het station naar de visafslag aan de De Ruyterkade — was cruciaal voor de distributie van verse vis in de stad. De schrijver hanteert een overtuigingsstrategie door te appelleren aan het "belang van de voedselvoorziening", een argument dat tijdens de schaarste in de oorlogsjaren zwaar woog.
Handgeschreven verzoekschrift met ambtelijke annotaties en besluitvorming.
* **Verzoek:** Mevrouw Licht v/d Poel vraagt om een toewijzing van spiering (kleine vis). Zij is momenteel aangewezen op de vangst en verkoop van garnalen, maar door een gebrek aan aanvoer voor vier opeenvolgende weken heeft zij geen inkomen. Ze beroept zich op haar zorgplicht voor haar gezin en het ontbreken van een mannelijk inkomen. * **Taalgebruik:** De brief is geschreven in een eerbiedige, bijna smekende stijl ("vriendelijk verzoek", "goedgunstig over haar zal beslissen"). De terminologie "mans verdienste" duidt op de economische afhankelijkheid van vrouwen in die tijd. * **Ambtelijke reactie:** Het verzoek wordt afgewezen. De ambtelijke notitie onderaan (gedateerd op 12 juli) stelt dat de spiering-distributie alleen bedoeld is voor vishandelaren die al in de sector voor gezouten vis (gez. visch) zitten. De ambtenaar adviseert de regeling niet uit te breiden naar de "garnalenvrouwtjes".
Getypt afschrift van een brief met ambtelijke kanttekeningen.
* **Kern van het verzoek:** Mevrouw Licht v.d. Poel verzoekt om een gesprek met de wethouder omdat haar recht op de toewijzing van gerookte vis is ingeperkt. De reden hiervoor is haar tijdelijke afwezigheid in de vishal wegens ziekte. Ze uit haar frustratie over een zekere heer Ter Haar, die toezeggingen doet die niet worden nagekomen. * **Ambtelijke procedure:** Het document is een dossierkopie (afschrift). De wethouder heeft het verzoek op 20 oktober direct doorgeleid naar de Directeur van het Marktwezen voor advies. De bovenste regel is een administratieve aantekening die de brief koppelt aan een later antwoord of vervolgstuk van 29 oktober 1943. * **Taal en stijl:** De brief is geschreven in de formele stijl van die tijd ("Uw dienstwillig dienaresse"). Opvallend is de spelfout "wordt ik", wat wijst op een brief geschreven door een burger die minder onderlegd is in de schrijftaal of een haastige transcriptie.
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats Ben Viljoenstraat 14a II
Waterlooplein — standplaats potplanten
Uilenburg — standplaats Van Walbeeckstraat 102 II " " " "
Uilenburg — standplaats Ringweg F
Uilenburg — standplaats Admiralengracht 3 I " twee " "
Uilenburg — standplaats Van Gentstraat 34 II " twee " "
Uilenburg — standplaats Admiraal de Ruyterweg 362 huis " drie " "
Uilenburg — standplaats Jan van Galenstraat 261 I " " " brandstoffenmarkt
Uilenburg — standplaats Achillesstraat 111 II " " " "
Uilenburg — standplaats Hoofdweg 351 III " een " "
Uilenburg — standplaats Haramariostraat 57 " twee boekhouder
Uilenburg — standplaats Hostjeskade 175 III " geen hoofdklerk hoofdkantoor
Uilenburg — standplaats 2e
Uilenburg — standplaats Potgieterstraat 10 " een chef markt-opzichter centrale markt
Uilenburg — standplaats 2e Hugo de Grootstr
Waterlooplein — standplaats W
Waterlooplein — standplaats " 2
Waterlooplein — standplaats illem de Zwijgerlaan 371 " een " "
Waterlooplein — standplaats eerstraat 37 III " een [doorstreept: geen] " "
Waterlooplein — standplaats itte de Withstraat 75 I " geen " "
Zwanenburgwal — standplaats even Provincienstr
Waterlooplein — standplaats " Nederlander Dan Theronstr 17 II
Waterlooplein — standplaats Koopman " Amsterdam Kekkerstr
Waterlooplein — standplaats " Nederlander ~~Retiefstr 2~~ Utrechtschedwarsstr 89 I
Waterlooplein — standplaats Koopman " Amsterdam Zwanenb
Waterlooplein — standplaats Knecht Perser " Amsterdam J
Waterlooplein — standplaats Rietjongen " Amsterdam Lutmastr
Waterlooplein — standplaats Postbesteller Nederlands Amsterdam Tugelaweg 62 II gehuwd 2
Waterlooplein — standplaats 190488 31/7 V
Waterlooplein — standplaats " Nederlander Nw Achtergr 4
Relevante Archieffragmenten
Franschman Isaäc geb 10-5-'99 van Rustenb str. 77 II naar Chr. de Wetstraat 16.
# TRANSCRIPTIE J. F. Bockelman [onderstreept] pl 67. nieuwwijk
# TRANSCRIPTIE **Verhoor van den verdachte J. VLEESDRAAGER.**
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datering:** 29 augustus 1940. * **Afzender:** E. Velleman-de Jong. * **Adres afzender:** Ingogostraat 6-I, Amsterdam. * **Kenmerken:** Bevat een archiefstempel/referentienummer linksboven ("No 33/74/1 M. 1940 31/8"). * **Taal:** Nederlands.
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]