Van Duinhoven
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 44
Van Duinhoven was een ambtenaar bij de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam, actief vanaf 1939. Hij was verantwoordelijk voor baggerwerkzaamheden bij de 'brandstoffenmarkten' (kolen, turf, hout) en later betrokken bij de administratieve controle en distributie van vis op de Vischmarkt en Centrale Markt. In 1943 was hij werkzaam aan het hoofdkantoor in de Stuyvesantstraat. Zijn specifieke rol als marktkoopman of eigenaar van een stand is niet uit de data af te leiden; hij fungeerde als functionaris/ambtenaar.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Handgeschreven ambtelijke memo/instructie.
Dit document is een directe werkinstructie betreffende het onderhoud van de Amsterdamse waterwegen. De afzender, waarschijnlijk een opzichter of ambtenaar van de reiniging of publieke werken, geeft opdracht tot baggerwerkzaamheden op drie specifieke locaties. Deze locaties worden aangeduid als "brandstoffenmarkten", plekken waar schepen met kolen, turf en hout aanlegden voor handel en distributie. De Egelantiersgracht krijgt de kwalificatie "(spoed)", wat duidt op een acute belemmering van de diepgang op die locatie. De gedetailleerde omschrijving van het traject op de Lijnbaansgracht (tussen Brouwersgracht en Westerstraat) wijst op een zeer specifieke werklocatie in de Jordaan. De aantekeningen in de kantlijn zijn kenmerkend voor een ambtelijke workflow; ze tonen wanneer het document is ontvangen of verwerkt (9 mei 1939) en bevatten latere administratieve verwijzingen in rode inkt (uit 1940 en 1941), wat suggereert dat de afwikkeling of controle van deze werkzaamheden gedurende de eerste oorlogsjaren doorliep.
Administratief voorblad / geleideformulier voor een bijblad (Model No. 14).
Dit document is een officieel administratief formulier dat fungeert als omslag of referentiepunt voor een bijgevoegd dossier (bijblad). De kern van de informatie bevindt zich in de handgeschreven notitie: * **Afzender/Ontvanger:** De afkorting "Secr." duidt waarschijnlijk op het Secretariaat. Er wordt verwezen naar brieven van de Wethouder ("Weth."). * **Inhoud:** Het betreft regelgeving ("regelen") die momenteel wordt opgesteld door een persoon genaamd Van Duinhoven. Het onderwerp is "assistentie en vervanging" (ass. en vervanging), wat wijst op een organisatorische of personele kwestie binnen de administratie. * **Datering:** Het formulier zelf is gedrukt in oktober 1937 (gezien de code linksonder: 10-1937). De specifieke zaak dateert uit november en december 1938. De handtekening "vLoon" met de datum 4/11 38 is waarschijnlijk van de behandelend ambtenaar.
Administratief bijblad / intern memo (Model No. 14, Afdeling Algemene Zaken).
Dit document is een intern administratief communicatieformulier, waarschijnlijk van een Nederlandse gemeentelijke instelling of overheidsdienst in het najaar van 1940. Het onderwerp is het verkrijgen of registreren van een "geldkorf" (een metalen mand of krat voor het veilig transporteren of opbergen van geldwaarden). De chronologie van de aantekeningen lijkt als volgt: 1. **30 september 1940:** Het bijblad wordt aangemaakt of doorgezonden met referentienummer 7/27/1. 2. **Verzoek:** Er is een vraag omtrent een geldkorf voor de heer Müller. 3. **Reactie Hr. v. Duinhoven (4 oktober 1940):** De heer Van Duinhoven (of zijn afdeling) wordt gevraagd om maten en een omschrijving. Hij reageert op 4 oktober met de afmetingen (62x90x130 cm) en de specificatie "metalen korf". 4. **Verdere afhandeling (18 oktober 1940):** Een notitie (geparafeerd met mogelijk #8) vermeldt dat "Verver" (waarschijnlijk de beheerder van het meubilair of magazijn) aangeeft dat er geen meubilair beschikbaar is. 5. **Referentie naar Mevr. Brauns:** Er wordt genoteerd dat de informatie blijkbaar afkomstig is van, of betrekking heeft op, Mevrouw Brauns.
Verslag/Notitie (onderdeel van een dossier betreffende het Marktwezen).
Het document beschrijft een ambtelijke verwarring en daaropvolgend onderzoek naar de handel en wandel van handelaar H. Bonnier tijdens de bezettingsjaren. * **De verwarring:** Aanvankelijk lijkt H. Bonnier te bekennen dat hij een partij garnalen heeft ontvangen, maar later claimt hij bij de Wethouder voor de Levensmiddelen onschuldig te zijn en klaagt hij dat hij niet officieel is gehoord door de ambtenaar Stam. * **Interne frictie:** De Wethouder is ontstemd over het vermeende verzuim van Stam en wil Bonnier direct rehabiliteren. De auteur van het verslag twijfelt echter aan de onschuld van Bonnier vanwege diens eerdere (vermeende) bekentenis. * **De ontknoping:** Tijdens een gezamenlijke hoorzitting op 29 oktober 1942 met diverse functionarissen (onder wie de Directeur van het Marktwezen en de controleur Felthuis) wordt de fout ontdekt. Felthuis geeft toe dat hij in zijn eerdere rapportage van 8 september 1942 per abuis de naam H. Bonnier had genoteerd, terwijl de overtreding feitelijk begaan was door een ander gezins- of familielid: C. Bonnier. De zaak blijkt dus een klassieke persoonsverwisseling door een administratieve fout.
Getypte rapportage of ambtelijk verslag met handgeschreven correcties en kantlijnnotities.
* **Tegenstrijdige verklaringen:** Het document toont een bureaucratisch conflict. Aanvankelijk lijkt H. Bonnier schuld te bekennen (of de ontvangst niet te ontkennen), maar later claimt hij onschuldig te zijn en zelfs nooit gehoord te zijn door de inspecterende ambtenaar (Felthuis). * **Administratieve fout:** De kern van het probleem blijkt een simpele verschrijving van ambtenaar Felthuis: hij schreef 'H. Bonnier' in zijn rapport waar het 'C. Bonnier' had moeten zijn. * **Bestuurlijke druk:** Opvallend is de directe interventie van de Wethouder voor de Levensmiddelen. Hij neemt direct een besluit ("terugwerkende kracht") op basis van een persoonlijk gesprek met de beklaagde, wat leidt tot frictie met de uitvoerende ambtenaren (Stam). * **Rechtsgang:** De tekst illustreert hoe in 1942 complexe zaken rondom voedseldistributie werden afgehandeld met hoor en wederhoor tussen verschillende gemeentelijke afdelingen (Marktwezen, Levensmiddelenvoorziening).
Handgeschreven verzoekschrift.
* **Taal en handschrift:** Het document is geschreven in duidelijk leesbaar Nederlands met een zakelijke maar beleefde toon ("beleefd verzoek"). Het handschrift is een typisch voorbeeld van het onderwijs uit het begin van de 20e eeuw. * **Inhoud:** De heer Hoogendorp vraagt om een verhoging van zijn quotum paling (aal). Hij kreeg blijkbaar 24 pond toegewezen, maar dit is onvoldoende om zijn gezin te onderhouden, zeker omdat hij zijn fysieke handelsmiddelen (staanplaats en tentwagen) heeft moeten opgeven. * **Argumentatie:** Om zijn rechtmatigheid als vishandelaar aan te tonen, noemt hij zijn eerdere leveranciers (Kees Oosterbaan en B. de Kort). Dit suggereert dat hij een gevestigde handelaar was die door de oorlogsomstandigheden in de knel is gekomen. * **Afhandeling:** De rode aantekening "mondeling afgedaan" wijst erop dat er na dit schrijven contact is geweest tussen de commissie en de verzoeker, waarbij de zaak is besproken en gesloten zonder dat er een uitgebreide schriftelijke beschikking volgde.
Officiële kennisgeving/verordening.
* **Kernboodschap:** De overheid scherpt de administratieve controle op de distributie van vis aan. Winkeliers moeten een sluitende boekhouding bijhouden van wat zij inkopen op de vismarkt en aan welke specifieke klanten zij dit doorverkopen. * **Administratieve vereisten:** 1. Een genummerde klantenlijst met volledige NAW-gegevens. 2. Een register (verantwoordingscahier) waarin per dag de ontvangen 'afslagbriefjes' (veilingbewijzen) worden genoteerd. 3. Een koppeling in dat register tussen de binnengekomen partijen vis (links) en de verdeling over de klanten op basis van hun nummer op de lijst (rechts). * **Toezicht:** Er is sprake van actieve controle door ambtenaren die te allen tijde inzage moeten krijgen in deze documenten. * **Sancties:** Er wordt expliciet gedreigd met straf bij overtreding, wat de dwingende aard van het voorschrift benadrukt. * **Contactpersoon:** De heer Van Duinhoven op het hoofdkantoor fungeert als aanspreekpunt voor vragen.
Document
* **Afzender:** Een functionaris van een inspectie- of distributiedienst in Amsterdam (mogelijk de Rijksinspectie voor de Voedselvoorziening). De heer Van Duinhoven wordt genoemd als medewerker van deze dienst. * **Ontvanger:** De directie van de N.V.C., waarbij de heer Kranenburg als contactpersoon optreedt. * **Kern van de zaak:** Het document betreft kwaliteitscontrole op visleveringen. Er wordt melding gemaakt van ondeugdelijke waar geleverd door vishandelaren uit Enkhuizen en Lemmer. * **Specifieke klacht:** H. Buis uit Enkhuizen leverde 36 halve kilo's gerookte vis (mogelijk schol of schelvis, afgekort als 'sch.'). De schrijver merkt op dat deze vis "ontstoken" (verdorven of aangetast) was en eigenlijk in verse toestand direct verwerkt of geconsumeerd had moeten worden om dit te voorkomen. * **Taalgebruik:** Formeel Nederlands met vooroorlogse spelling ("den heer", "mijnen dienst", "visch", "verschen").
Handgeschreven memo of verslag van een bespreking.
Het document betreft een zakelijk geschil over gewichtsverliezen (manco's) bij de distributie van vis tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het conflict is dat de gemeentelijke visafslag weigert aansprakelijk te worden gesteld voor tekorten die ontstaan buiten hun directe invloedssfeer (zoals diefstal tijdens transport of het indrogen van de vis). De afslag stelt dat zij slechts een bemiddelaar zijn en geen partij in de handel zelf. De situatie is echter precair omdat de overheidsinstanties (C.C.D. en de prijsbeheersing) strikt toezien op het leveren van het exacte gewicht aan de detailhandel. Het document vermeldt ook een vorm van protest of boycot: inzenders (leveranciers) weigeren vis te leveren aan de afslag vanwege deze onenigheid over de tekorten. Dit wordt door de betrokkenen als "ongeoorloofd" bestempeld, waarschijnlijk vanwege de strakke distributieregels die in oorlogstijd golden.
Getypte notitie/besprekingsverslag
Deze notities werpen licht op de complexiteit van de voedselvoorziening en de handhaving daarvan in bezet Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het probleem is de illegale ('zwarte') handel in gerookte vis door zogenaamde 'boerenventers' uit omliggende plaatsen zoals Monnikendam en Volendam. * **Handhavingsproblematiek:** De C.C.D. (Crisis Controle Dienst) erkent dat zij machteloos staan. Venters maken misbruik van 'geleidebiljetten' (vervoersbewijzen) door te claimen dat ze slechts op doorreis zijn. Bovendien biedt de toenmalige wetgeving (het 17e Uitvoeringsbesluit) mazen waardoor vis legaal de stad in kan komen, terwijl de C.C.D. niet bevoegd is om de lokale Ventverordening te handhaven. * **Reguleringsvoorstel:** De C.C.D. stelt voor om deze illegale handel te kanaliseren door de venters officiële standplaatsen op de Amsterdamse markten te geven. * **Sociale spanningen:** Het Amsterdamse 'Marktwezen' (de gemeente) voorziet grote problemen. Er is een scheve verhouding in de toewijzing van vis (quota): de buitenventers krijgen meer voorraad dan de Amsterdamse handelaren. Dit zorgt voor scheve gezichten en angst voor 'wanorde' op de markt. * **Juridische verschuiving:** Kranenburg (namens het Bedrijfschap) kondigt een nieuwe verordening aan die de invoer van vis door straatkooplieden in steden weer aan banden moet leggen, een terugkeer naar een strenger beleid. ---
Brief of memo (handgeschreven concept of kopie).
Het document is een zakelijk verzoek voor de toekenning van een extra vergunning of persoonsbewijs (een "Ausweis"). De schrijver pleit voor een extra document voor een persoon genaamd Van Lanten. De argumentatie is gebaseerd op continuïteit: omdat de heer Van Duinhoven niet elke dag aanwezig kan zijn, is het team van drie mensen met een Ausweis te kwetsbaar. Zodra er één persoon uitvalt door ziekte (zoals op het moment van schrijven blijkbaar het geval is), ontstaat er een logistiek probleem voor "het transport". Opvallend zijn de redactiemarkeringen in rood. Deze lijken de toon van de brief te versterken of de zinsbouw te corrigeren om de urgentie en de gevolgen van het niet inwilligen van het verzoek duidelijker te maken. De afkorting "DD =" aan het einde is mogelijk een paraaf of een aanduiding voor "Dienstdoende".
Doorslag van een getypte brief (officieel schrijven).
* **Kernboodschap:** De brief is een dringend verzoek aan de Duitse bezettingsautoriteiten in Scheveningen om een extra persoonsgebonden doorgangsbewijs (*Ausweis*) te verstrekken aan de heer Cornelis van Zanten. * **Argumentatie:** Van Zanten staat momenteel slechts vermeld op de achterkant van de passen van anderen. De afzender voert aan dat de continuïteit van het vis-transport naar Amsterdam in gevaar komt als er iemand uitvalt (bijv. door ziekte), aangezien de hoofdverantwoordelijke (Van Duinhoven) niet altijd aanwezig kan zijn. * **Toon:** De toon is uiterst formeel en ambtelijk ("heb ik de eer", "bijzondere aandacht", "bij voorbaat mijn dank betuig"). Dit typeert de precaire verhouding tussen Nederlandse functionarissen en de Duitse bezetter: men moest uiterst beleefd blijven om zaken gedaan te krijgen voor de noodlijdende bevolking. * **Logistiek:** De brief geeft een inkijkje in de complexe logistiek van de voedselvoorziening tijdens de oorlog. Zelfs voor zoiets essentieels als vis voor Amsterdam was toestemming nodig om de verdedigingswerken (Sperrgebiet) aan de kust te mogen betreden.
Handgeschreven instructie/notitie op papier.
De tekst is een korte, technische instructie betreffende een bouwkundig of grafisch ontwerp. De schrijver instrueert de heer Van Duinhoven (waarschijnlijk een uitvoerder, tekenaar of drukker) over de positionering van "Blad I". Dit specifieke blad moet aansluiten op een deel van het hoofdontwerp dat met een rood teken is gemarkeerd. Opvallend is de spelling "roodt teeken". Hoewel "roodt" in 1944 niet meer de standaardspelling was, komt het in handgeschreven correspondentie van die tijd nog wel voor als archaïsme of persoonlijke stijl. De toevoeging "5 x wit." onderaan het document is een typische opdracht voor een lichtdrukkerij of reproductieafdeling, waarbij gevraagd wordt om vijf "witte" afdrukken (positypische lichtdrukken, in tegenstelling tot de klassieke blauwdruk).
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats Stuyvesantstraat 10 I " " bureauchef hoofdkantoor
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE [midden boven] m. i. Th. v. Duinhoven _________________
# TRANSCRIPTIE Th. v. Duinhoven
# TRANSCRIPTIE H. v. Duinhoven.
# TRANSCRIPTIE - Th. v. Duinhoven [gevolgd door een decoratieve onderstreping/paraf]
# TRANSCRIPTIE * [Handgeschreven tekst:] Mr. Duinhoven * [Gedrukte tekst op stempel:] AMSTERDAM