C. Molenaar

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Toon en taalgebruik:** De brief is geschreven in beleefde, formele taal ("Mijne Heeren", "verzoek U"). De spelling is kenmerkend voor de periode vóór de spellinghervorming van 1947 (bijv. "zoovals", "onzen", "eenige"). * **Inhoud:** De afzender, C. Molenaar, geeft aan dat hij door "huidige omstandigheden" niet in staat is om het marktgeld voor zijn standplaats aan de Singel (Amsterdam) te betalen. Hij vraagt om uitstel van betaling (dispensatie) tot Kerstmis. * **Kernpunt:** De brief is een direct bewijs van de economische malaise onder kleine handelaren aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. Het feit dat de schrijver refereert naar "vorige jaren" duidt erop dat de financiële positie van de marktkraamhouder al langer wankel was.

Handgeschreven verzoekschrift.

* **Inhoud:** De brief is een formeel verzoek van C. Molenaar, een vishandelaar uit Volendam. Hij vraagt toestemming om de levering van vis aan twee katholieke instellingen in Amsterdam (het St. Jozefhuis en het St. Joannesgesticht) voort te mogen zetten. Hij onderbouwt zijn verzoek door te wijzen op een jarenlange bestaande handelsrelatie en voegt bewijsstukken (verklaringen) toe. * **Schrift en stijl:** Het document is geschreven in een net, zakelijk handschrift. De toon is uiterst beleefd ("verzoek ik beleefd", "meeste hoogachting"). * **Administratief proces:** De aanwezige aantekeningen tonen de ambtelijke afhandeling. De opmerking "m.i. geen bezwaar" (mijns inziens geen bezwaar) gedateerd op 19 juni 1942 duidt op een positief advies van een behandelaar. De term "vrijgesteld" onderaan suggereert dat het verzoek is ingewilligd of dat de betreffende handel onder een uitzonderingsregel viel.

Inspectierapport / Proces-verbaal

Het document bevat twee afzonderlijke rapportages van inspecties op een vismarkt (vermoedelijk de visafslag of een distributiepunt): 1. **Geval Ekkelboom:** P. Ekkelboom wordt beticht van het achterhouden van handelswaar. Terwijl hij 50 kg schol formeel aanvoerde, vond de inspecteur nog eens 64 pond (ca. 32 kg) "mooie schol" die in zijn kar verstopt was. Deze illegale voorraad is direct in beslag genomen en verkocht (gedwongen verkoop). 2. **Geval Molenaar:** C. Molenaar heeft zijn toegewezen quotum van 53 kg schol niet persoonlijk afgehaald of verkocht op de aangewezen plek. In de kantlijn onderaan staat een verweer: zijn broer G. Molenaar verklaart later (op 9 juni) dat Cornelis plotseling ziek was geworden en naar huis was gegaan. De rode aantekening rechtsboven duidt op een strafmaat: een voorlopige schorsing en een verbod op de W.H.M. (vermoedelijk de vergunning voor de vismarkt) voor de duur van 4 maanden.

Brief (verzoekschrift)

In deze brief verzoekt C. Molenaar de Amsterdamse Verdeelingscommissie om opnieuw te worden opgenomen in de distributieregeling voor vis. De schrijver legt uit dat hij gedurende anderhalf jaar zijn eigen toewijzing had opgegeven omdat hij samenwerkte met de "gebr. Molenaar (Prop)" (een bekende tak van de familie Molenaar uit Volendam). Nu deze samenwerking is beëindigd, wil hij zijn zelfstandige handel in Amsterdam hervatten. Opvallend is dat hij zijn "aal-toewijzing" in Volendam als pressiemiddel gebruikt; hij merkt op dat Amsterdam hier recht op heeft, wat suggereert dat hij bereid is deze toevoer aan de stad te leveren in ruil voor een standplaats. Hij vraagt specifiek om zijn oude plek op de Albert Cuypmarkt terug te krijgen. De handgeschreven notities bovenin wijzen op de administratieve verwerking: er is genoteerd dat hij is "opgevoerd" voor specifieke categorieën (zeevis, garnalen en zwarthandel- of zwemvis). Ook is er een instructie om hem op te roepen samen met een zekere J. Tuijp (bijnaam "Pier").

Getypte doorslag of officiële kennisgeving op dun papier.

* **Inhoud:** Het document is een bevestiging van inschrijving op een verdeellijst (distributielijst) voor visproducten bij een lokale afslag. Het specificeert de exacte toewijzingen voor twee personen of handelaren. * **Terminologie:** * *n.a. br. toew.*: Waarschijnlijk een afkorting voor "naar aanleiding van brief-toewijzing". * *gep. garnalen*: Gepelde garnalen. * *ger.visch*: Gerookte vis. * *verdeellijst*: Een systeem om schaarse goederen eerlijk of gecontroleerd te verspreiden. * **Administratieve stijl:** Het document is kort en zakelijk, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd. De tekst "De Directeur" is over de getypte tekst heen geplaatst, wat duidt op een standaardformulier of een haastige verwerking.

Handgeschreven tabel/lijst, waarschijnlijk een marktregister of distributielijst voor vishandelaren.

* **Doel van het document:** Dit lijkt een presentielijst of een toewijzingslijst te zijn voor vishandelaren op de markt aan het Pretoriusplein. Hoewel de kolommen voor gerookte vis, verse aal, gezouten garnalen en zeevis grotendeels leeg zijn, suggereert de vermelding van "100 kg spiering" bij C. Molenaar dat het document werd gebruikt om de aanvoer of verkoop van specifieke partijen vis te registreren. * **Personen:** De lijst bevat namen die typisch zijn voor de Nederlandse vishandel (zoals Tol, Tuyp en Molenaar, vaak afkomstig uit vissersdorpen als Volendam). De toevoegingen achter de namen (zoals 'jr', 'maarten', 'Pietje') dienden waarschijnlijk om onderscheid te maken tussen familieleden met dezelfde achternaam. * **Schrift:** Het handschrift is een vlot zakelijk handschrift uit de midden-20e eeuw, geschreven met potlood.

Dagrapport van de Dienst Marktwezen Amsterdam.

Dit dagrapport biedt een gedetailleerde inkijk in de distributie en controle van schaarse goederen (vis) tijdens de Duitse bezetting. * **Strikte Controle:** De functionaris vergelijkt de toegewezen hoeveelheid vis (vaak 50 kg) met de daadwerkelijk aanwezige, gewogen hoeveelheid. De marges zijn extreem klein (vaak slechts een halve kilo verschil), wat duidt op een zeer rigide controlesysteem om zwarte handel te voorkomen. * **Identificatie:** Bij de naam 'Koning' worden bijnamen gebruikt (Stout, karnemelk) om verschillende handelaren met dezelfde achternaam uit elkaar te houden, een gebruikelijk verschijnsel in de Amsterdamse markthandel. * **Logistiek:** De opmerking onderaan dat men in de Jan Evertsenstraat te laat is gekomen, verklaart waarom er voor die locatie geen individuele metingen zijn genoteerd. * **Republiek van de Handel:** Ondanks de oorlog gaat de administratieve molen van het Amsterdamse Marktwezen onverstoord door, waarbij zelfs de kleinste hoeveelheden schar en schol worden vastgelegd.

# TRANSCRIPTIE H Molenaar

# TRANSCRIPTIE H Molenaar

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

# TRANSCRIPTIE Schipper Kleyn. molenstraat. Den Helder <u> </u>

# TRANSCRIPTIE **NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE** **AFDEELING** Verd. **BETREFFENDE** F.W. Molenaar. **'S-GRAVENHAGE,** 19 Februari **194** 3 [handgeschreven:] 584 **BERICHT OP SCHRIJVEN** ............................................................ **BIJ ANTWOORD VERMELDEN** 4247-V/P. **BIJLAGEN** 1 **STUKS, T.W.** afschrift schrijven F.W. Molenaar Den Heer Directeur van het Marktwezen, Jan...