J. Muller

Ambtsbericht of inspectierapport (onderdeel van een dossier over markthandel).

Het document is een gedetailleerde inventarisatie van sigarenverkopers op diverse Amsterdamse markten (Uilenburg, Lindengracht, Amstelveld, Dapperstraat, Ten Katestraat en de Albert Cuypmarkt). Voor elke handelaar worden de volgende gegevens genoteerd: 1. **Personalia:** Naam, adres en in één geval de geboortedatum. 2. **Locatie:** De specifieke markt en de marktdag. 3. **Product:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen "fabriekssigaren" en "handwerksigaren". 4. **Financiën:** De geschatte omzet of dagopbrengst in guldens of in aantallen sigaren. Opvallend is de vermelding bij M. Visjager dat hij tijdens het onderzoek zijn plaats niet heeft ingenomen, wat duidt op een controle of observatie door een inspecteur of de marktpolitie.

Handgeschreven lijst op gelinieerd papier.

* **Handschrift:** Een vlot, enigszins onregelmatig cursiuuhandschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. De leesbaarheid is goed, hoewel sommige afkortingen ("hulpkr.", "pr.") contextuele interpretatie vereisen. * **Terminologie:** "Handwerk" wordt hier waarschijnlijk gebruikt in de zin van handel in handgemaakte goederen of textielwaren (manifacturen), in tegenstelling tot "Fabriekswerk". * **Financiële gegevens:** Er worden bedragen genoemd in guldens (f), vaak per dag of specifiek voor de zondag. De getallen "1000 - 1200" bij locaties als de Dapperstraat kunnen slaan op omzet in centen, aantallen stuks (zoals sigaren) of kraamnummers, hoewel de context van "Ontvangst f 9.-" suggereert dat de grotere getallen mogelijk een andere eenheid betreffen. * **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam, wat wijst op een administratief register. De rode strepen zijn waarschijnlijk afvinktekens van een controleur of administrateur.

Handgeschreven lijst op gelinieerd papier (mogelijk een proces-verbaal, rapportage of observatielijst).

* **Inhoud:** Het document betreft een lijst van twaalf personen, hun geboortedata, de aard van hun handel (vis, groenten, boter, kleding, etc.) en hun standplaats of hoedanigheid. * **Opvallende namen:** Namen zoals Ketellapper, Winnik en Goudentlaken zijn historisch gezien vaak van Joodse origine in de Amsterdamse context. * **Terminologie:** De term "hoofdlieden" wordt hier gebruikt voor de marktkooplieden. De letters 'G' en 'M' in de kantlijn zouden kunnen duiden op specifieke classificaties (bijv. 'Gehuwd', 'Man' of een specifieke politieke/etnische codering). * **Het 'Camouflage'-element:** De handgeschreven notitie onderaan is cruciaal. Het stelt dat deze personen de markt op maandag gebruiken als hun hoofddag, maar andere dagen "gedeeltelijk" bezetten als "camouflage". Dit suggereert dat de opsteller van het document vermoedt dat de marktactiviteiten een dekmantel zijn voor andere, mogelijk illegale of subversieve activiteiten (zoals zwarte handel of verzetswerk).

Handgeschreven brief (verzoek om een persoonlijk onderhoud).

In deze brief verzoekt J. J. Muller om een gesprek met een autoriteit naar aanleiding van een onregelmatigheid bij de verwerking van zijn officiële documenten. Muller, een handelaar in bloemen en fruit, had papieren ingediend voor het verkrijgen van een "herkenningskaart". Bij de retourzending van deze papieren stelde hij vast dat de handtekening van een specifieke functionaris — Marktmeester nr. 101, de heer Van den Broek — van het document was afgesneden. Opvallend is dat de handtekeningen van andere handelaren wel intact waren gebleven. Dit wekte bij de afzender de achterdocht dat er opzettelijk met zijn papieren was geknoeid of dat de geldigheid van zijn aanvraag in het geding was. De handgeschreven notities onderaan de brief tonen de administratieve afhandeling: er is een afspraak ingepland voor woensdag 18 september tussen 10:00 en 11:00 uur.

Document

* **Inhoud:** J. Muller schrijft een brief om een marktstandplaats op de Albert Cuypstraat op te zeggen. * **Kernreden:** De schrijver geeft aan dat het financieel niet haalbaar is om de plek in de winter aan te houden, omdat er dan "nooit een cent" verdiend wordt. Om de plek officieel te behouden, moet de koopman er momenteel twee keer per week staan, wat blijkbaar te kostbaar of onrendabel is. * **Verzoek:** Muller zegt de plaats beleefd op, maar spreekt de hoop uit dat hij/zij de volgende zomer voorrang krijgt bij de toewijzing van een nieuwe plaats, mede op basis van het feit dat de standplaats al vijf jaar in gebruik was. * **Taalgebruik:** De brief bevat enkele voor die tijd gebruikelijke spellingsvormen en archaïsmen (zoals "zoodoende", "rede" in plaats van reden). Er zit een grammaticale fout in de laatste zin ("ik ... heeft gestaan" in plaats van "heb gestaan").

Administratieve kaart/bijblad (Alg. Zaken Model No. 14).

* **Functie:** Dit document dient als een administratief volgblad voor de verwerking van een mutatie in een register. Het betreft het "afvoeren" (uitschrijven of verwijderen uit een specifieke lijst) van een persoon of dossier. * **Personen:** Er worden twee namen genoemd: J. Muller (mogelijk een referentie naar een specifiek register of hoofdpersoon) en Th. v. Meerkerken (waarschijnlijk de persoon op wie de mutatie betrekking heeft). De ambtenaar "Dekker" treedt op als controleur/supervisor. * **Tijdlijn:** De mutatie wordt verzocht per 30 september 1940. De administratieve molen draait vervolgens tussen 2 oktober (doorgezonden) en 9 oktober (finale controle door Dekker). * **Formulier:** Het "Model No. 14" van Algemene Zaken is een gestandaardiseerd formulier, gedrukt in oktober 1937 (gezien de code 10-1937 onderaan), wat duidt op de continuïteit van de Nederlandse bureaucreatie vlak voor en tijdens de vroege bezettingsjaren.

Document

Brief (handgeschreven)

In deze brief reageert S. Muller op een schrijven van de Directie van het Marktwezen. De kernpunten zijn: 1. **Persoonsverwisseling:** De afzender verduidelijkt dat er verwarring is ontstaan tussen hem (S. Muller) en zijn vader (J. Muller). De vader heeft reeds een vaste plaats op het Waterlooplein geaccepteerd. 2. **Afwijzing vaste standplaats:** S. Muller weigert zelf een vaste standplaats. Hij beargumenteert dit door te wijzen op het verlies van de zaterdagmarkt op de Lindengracht, waardoor een vaste plek voor hem niet langer rendabel is. 3. **Economische malaise:** Hij schetst een somber beeld van de handel. De wekelijkse kosten (marktgeld, kramengeld en opslag) bedragen ongeveer 3,50 gulden, wat hij niet kan opbrengen omdat de markt "op niets uitloopt" en de bezoekers er enkel "voor de leut" (voor het plezier, zonder te kopen) staan. 4. **Verzoek tot restitutie:** Hij vraagt om teruggave van het vooruitbetaalde marktgeld voor de resterende maanden. 5. **Compromis:** Hij eindigt met het verzoek om eventueel in aanmerking te komen voor een "losse plaats" (dagplaats), wat minder financiële risico's met zich meebrengt.

Handgeschreven register/lijst van marktkooplieden.

* **Administratieve structuur:** De lijst is strak georganiseerd in twee kolommen. De linkerzijde betreft non-food (textiel en kleding), de rechterzijde betreft voedingsmiddelen. De nummers in de linkerkolommen verwijzen naar marktplaatsen of vergunningsnummers. * **Goederen:** Het assortiment weerspiegelt de dagelijkse behoeften van die tijd: van basisbehoeften zoals ondergoederen, dekens en aardappelen tot luxe-artikelen zoals koek, chocolade en 'japons' (jurken). 'Ger: visch' staat voor gerookte vis. * **Naamkunde:** De lijst bevat een grote hoeveelheid namen die typerend zijn voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam (o.a. Morpurgo, Meljado, Polak, Markus, Elzas, Boas, Franschman). Dit bevestigt de centrale rol van de Joodse bevolking in de handel op het Waterlooplein. * **Kwantiteit:** Aan de onderzijde van de kolommen staan teltotalen (20/17 en 32+3), waarschijnlijk gebruikt voor dagelijkse controle of belastinginning door de marktmeester. ---

Administratieve lijst/registratie van marktkooplieden.

Dit document is een administratieve inventarisatie van Joodse marktkooplieden op Vlooienburg (de buurt rond het Amsterdamse Waterlooplein). De lijst is opgesteld op 16 februari 1941, een zeer beladen moment in de geschiedenis van Amsterdam. De systematische opzet, inclusief geboortedata en categorisering van goederen, wijst op een formele registratie. Opvallend is de grote aanwezigheid van textielwaren (kousen, dassen) en specifieke voedingsmiddelen (koek, zuur, haring) die typerend waren voor de Joodse straathandel van die tijd. De totalen onderaan de kolommen duiden op een statistische verwerking van de gegevens, mogelijk om het aantal vergunningen te limiteren of om de Joodse handel strikter te controleren. De aantekeningen in de marge ("Zwa. 1" en "Do. 3") zijn mogelijk verwijzingen naar specifieke marktlocaties of extra administratieve codes.

Ambtelijke notitie/correspondentie betreffende marktplaatsen.

Het document betreft een administratieve afhandeling van een verzoek door een marktkoopman genaamd J. Muller, werkzaam op het Waterlooplein in Amsterdam op standplaats 39. Muller verzoekt om dagelijks een plek te mogen innemen op basis van zijn 'anciënniteit' (dienstjaren/voorrang). Hoewel dit in principe toegestaan is, stuit het op een praktisch bezwaar: Muller beschikt over een eigen stal. Omdat er reeds stallen staan, zou er elke dag een bestaande stal afgebroken moeten worden om ruimte te maken voor de zijne. De adviseur, J. Reny, acht dit onuitvoerbaar ("dat gaat m:i: [mijns inziens] niet") en adviseert daarom het verzoek af te wijzen. De opeenvolging van data toont het proces: 1. **18-12-41:** Het advies van Reny wordt opgesteld. 2. **31-12-41:** Het dossier wordt gericht aan de Inspecteur. 3. **13-01-42:** Er wordt genoteerd dat Muller opgeroepen moet worden. 4. **19-01-42:** Muller verschijnt ("ontboden") en krijgt mondeling de afwijzing te horen, met verwijzing naar een rapport van de chef marktopzicht.

Officiële correspondentie / Circulaire brief.

Dit document is een administratieve kennisgeving van de **Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGFC)** aan de Nederlandse veilingen tijdens de Duitse bezetting. De kern van de brief is het handhaven van beroepsverboden voor specifieke handelaren (grossiers en detaillisten) naar aanleiding van "Tuchtbeschikkingen". **Belangrijke elementen:** 1. **Handhavingsmechanisme:** De uitoefening van het beroep wordt verboden voor periodes variërend van enkele maanden tot twee jaar. Dit wijst op een streng controlesysteem op de distributieketen. 2. **Inspectie voor de Prijsbeheersching:** Dit was het orgaan dat toezag op de naleving van prijsvoorschriften. De straffen in deze brief zijn hoogstwaarschijnlijk het gevolg van overtredingen zoals prijsopdrijving of handel op de zwarte markt. 3. **Rehabilitatie:** De brief vermeldt expliciet dat twee handelaren (Spauwen en Blok) hun straf hebben uitgezeten en weer volledig mogen deelnemen aan het handelsverkeer. Dit toont de bureaucratische nauwkeurigheid van het toewijzingssysteem. 4. **Geografische spreiding:** De genoemde personen komen uit het hele land (Den Haag, Rijnsburg, Amsterdam, Tilburg, etc.), wat de nationale reikwijdte van de NGFC illustreert.

Administratieve lijst van marktkooplieden.

* **Structuur:** Het document is een getypte tabel met vier kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel (verkochte waar). * **Terminologie:** * *Nw.* staat voor Nieuwe; *Krt.* voor Korte; *Gov.* voor Govert. * De Romeinse cijfers (I, II, III) achter de adressen duiden op de verdieping. * *hs* betekent huis/begane grond. * De term *ongeregeld* duidt op een assortiment van diverse goederen (ongeregelde goederen/waren). * **Opvallende kenmerken:** De spelling is conform de toenmalige tijd (bijv. *zyde* in plaats van zijde, *porceylijn*). De lijst bevat veel namen die typisch zijn voor de Portugees- en Hoogduitse Joodse gemeenschap in Amsterdam (bijv. Agsteribbe, da Costa da Fonseca, Italiaander, Lopes Dias).

Handgeschreven verzoekschrift/brief.

In deze brief verzoekt J. Muller om een officieel bewijs voor zijn dochter, Rika Muller (geboren 7 februari 1921), zodat zij hem mag helpen bij zijn handel op de Joodse markt op het Waterlooplein in Amsterdam. De schrijver voert een dringende reden aan: zijn echtgenote is al vier maanden "in Duitsland". In de context van september 1942 is dit een eufemisme of de bittere realiteit van deportatie; de grootschalige deportaties van Joden uit Nederland naar kampen in het oosten (zoals Auschwitz en Sobibor) waren in juli 1942 begonnen. Muller heeft door de afwezigheid van zijn vrouw geen hulp meer bij zijn marktkraam in levensmiddelen en heeft zijn 21-jarige dochter nodig als assistente om zijn werk voort te kunnen zetten. Onderaan de brief staat het adres vermeld: Govert Flinckstraat 246, één hoog, in de Amsterdamse Pijp.

Handgeschreven ambtelijke notitie op een voorgedrukt formulier ("Bijblad").

Dit document is een ambtelijk advies of besluit met betrekking tot een verzoek van een marktkoopman genaamd J. Muller. Hij verzoekt om toestemming om op zijn vaste standplaats op de markt aan het Waterlooplein in Amsterdam geassisteerd te worden door zijn dochter, Rika Muller. De ambtenaar (mogelijk van de afdeling Algemene Zaken of Marktwezen), die ondertekent met 'de Haan', geeft aan dat er "mijns inziens" (m.i.) geen bezwaar bestaat tegen dit verzoek. De notitie bevat de specifieke geboortedatum van de dochter (7 februari 1921), wat suggereert dat haar identiteit en leeftijd (21 jaar op dat moment) relevant waren voor de vergunning.

Document

* **Inhoud:** Het betreft een officiële vergunning aan de heer J. Muller om hulp te krijgen bij zijn werkzaamheden op de markt. * **Voorwaarden:** De tekst stelt twee belangrijke voorwaarden: de toestemming is "tot wederopzegging" (kan op elk moment worden ingetrokken) en de dochter mag hem slechts "bijstaan - niet vervangen". Dit betekent dat de heer Muller verplicht was zelf bij de marktkraam aanwezig te zijn; zijn dochter mocht de kraam niet alleen bemannen. * **Locatie:** Het adres Govert Flinckstraat 246 ligt in de Amsterdamse Pijp, direct evenwijdig aan de Albert Cuypstraat. Het is vrijwel zeker dat de heer Muller een staanplaats had op de Albert Cuypmarkt. * **Correcties:** Het document is een werkkopie of doorslag waarbij de tekst ter plekke is aangepast. De onderste regel tekst onder "markt(en)" lijkt een eerdere getypte regel te hebben overschreven of weggehaald met x-en om de naam van de dochter in te passen.

Doorslag van een officiële brief/betalingsherinnering.

Dit document is een formele kennisgeving van een openstaand saldo betreffende standplaatsgelden. De heer M. Presser wordt gemaand een restbedrag van f 53,32 (gulden) te betalen voor zijn standplaats in de Centrale Markthallen. **Opvallende details:** * **Kwijtschelding:** Er wordt melding gemaakt van een door de Burgemeester (destijds de pro-Duitse Edward Voûte) verleende kwijtschelding die al van het totaalbedrag is afgetrokken. Waarom deze kwijtschelding is verleend, blijkt niet uit het document. * **Financiën:** De totale verschuldigde som voor het jaar 1942 was 200 gulden. Er was reeds 146,68 gulden voldaan. * **Locatie:** De Centrale Markt bevond zich aan de Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam-West, waar ook de administratie was gevestigd.

Zakelijke brief / afrekening.

Dit document betreft de administratieve en financiële afwikkeling van de mosselaanvoer gedurende één week in november 1942. * **Financiële structuur:** De 'Combinatie Lammers - Van Zanten' (de producent/visser) draagt een bedrag af van 0,25 gulden per baal. De ontvangende instantie houdt daarvan 0,10 gulden per baal in als vergoeding voor verrichte diensten ('bemoeiingen'). Het netto restant wordt overgemaakt naar het Centraal Verkoopkantoor van Mosselen (CVM). * **Logistiek:** De specificatie onderaan geeft inzicht in de transportmethoden van die tijd. Er wordt gebruikgemaakt van het spoor en specifieke schepen zoals de 'Wieringerboot' en de 'Harlingerboot'. Dit duidt op aanvoer vanuit de Waddenzee of de Zeeuwse wateren naar een centraal distributiepunt. * **Eenheden:** Er is sprake van 2028 balen. Onderaan staat de berekening "101.4 ton à 100 kg". Dit betekent dat één baal mosselen in deze context gelijkstond aan 50 kg (immers: 2028 balen x 50 kg = 101.400 kg = 101,4 ton).

Typoscript (getypte brief).

In deze zakelijke brief verzoekt een "Gevolmacht-beheerder" aan de directeur van de Amsterdamse Marktwezen om een officiële vergunning voor de inkoop van vis over te zetten van de ene persoon op de andere. De vergunning stond op naam van L. Biet, die een zaak dreef op de hoek van de Bellamystraat en de Ten Katestraat. De beheerder meldt dat L. Biet is "vervangen" door T.W. Rodyk. De terminologie in de brief is formeel, maar de context is dwingend. De spelling is conform de destijds geldende normen (bijv. "dryvende", "visch", "schryven"). Het stempel linksboven suggereert dat de brief op 13 april 1942 door de ontvangende instantie is geregistreerd.

Zakelijke correspondentie / Betalingsherinnering (aanmaning).

* **Inhoud:** De brief is een officiële aanmaning voor de huur van pakhuisafdeling D 4 op de Centrale Markt in Amsterdam. De huurder, de heer G. Hoogland, wordt gemaand een bedrag van 50 gulden te betalen dat op de eerste van de maand verschuldigd was. * **Medehuurder:** In de tekst wordt J.H. Burger genoemd als medehuurder van de betreffende ruimte. * **Betalingsvoorwaarden:** De directeur stelt een ultimatum van vier dagen en benadrukt dat toekomstige betalingen strikt vóór de zesde van elke maand voldaan moeten zijn. * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven notities onderaan duiden op de afhandeling. De huur is blijkbaar betaald op 24 maart 1944 (drie dagen na dagtekening van de brief), terwijl de datum links (27/3-44) waarschijnlijk de datum van administratieve boeking of archivering is.

Administratieve lijst/register van handelaren.

* **Doel van de lijst:** Dit document lijkt een register van (markt)kooplieden of kleine zelfstandigen. Gezien de aard van de adressen (Jodenbuurt, Transvaalbuurt) en de rode onderstreping van namen, betreft dit zeer waarschijnlijk een lijst van Joodse straathandelaren die door de Duitse bezetter of een daaraan gelieerde instantie (zoals de Marktwezen-administratie of de Liro-bank) werd bijgehouden. * **Handgeschreven wijzigingen:** Er zijn diverse adreswijzigingen genoteerd. Sommige handelaren zijn verhuisd naar adressen buiten Amsterdam (Tilburg, Edam, Haarlem, Aalsmeer, Utrecht). * **Markeringen:** De 'X' achter de artikelen kan duiden op het intrekken van een vergunning, een vordering van voorraad, of een controle op de "Joodse status" van de onderneming. * **Handel:** De artikelen variëren van levensmiddelen (vis, groenten, fruit) tot galanterieën, manufacturen en consumpie-ijs.

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven handgeschreven:] *C. Muller* M/HG. 10/4/12 M. 1 10 September 1940. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: extra] HG. den Heer J.J. Muller, Blauwe Distelweg 44, Amsterdam-Noord. 2B/119/2 M. 16 September 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 11 dezer verzoek i...

# TRANSCRIPTIE [1] ist angewiesen: [2] Firma A. J. v. Rijsbergen [3] "Fimex" Ymuiden. [4] Als Stellvertreter in [5] Amsterdam tritt für diese [6] Firma auf: J. A. Muller [7] Amstelveld 7. Sowohl [8] Herr Muller als sein Personal [9] sind nach dem 9.5.1940 [10] als Fischhändler in Amsterdam [11] aufgetreten. [Initialen: DW]

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven correspondentie (briefkaart of briefje). * **Datum:** 1 mei 1948 (1-5-48). * **Afzender:** Waarschijnlijk J. Muller, wonende aan de Vrolikstraat 195, Amsterdam. * **Ontvanger:** Het Marktwezen, Jan van Galenstraat, Amsterdam. * **Onderwerp:** Kennisgeving naar aanleiding van een waarschuwing over marktverzuim.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief op briefpapier van een advocatenkantoor. * **Afzender:** Mr. J. Martin Muller & Mr. B. Boelmans ter Spill, Advocaten en Procureurs te Amsterdam. * **Ontvanger:** De Heer Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam (W). * **Datum:** 7 oktober 1942. * **Referentienummers:** Dossiernummer afzender: 4244. Kenmerk ontvanger: 46/5...