Typoscript (getypte brief).
Origineel
Typoscript (getypte brief). 9 april 1942. Een niet bij naam genoemde "Gevolmacht-beheerder". De Heer Directeur van het Amsterdamsche Marktwezen (gevestigd aan de Jan van Galenstraat). [Stempel linksboven:]
№ 46A/67/1/ M. 1942 13/4
[Rechtsboven:]
Amsterdam, 9 April 1942
[Handgeschreven notitie rechtsboven:]
mr. [onleesbaar]
Insp. det.
Aan den Heer Directeur
van het Amsterdamsche Marktwezen.
Jan van Galenstraat te
A M S T E R D A M.
Zeer Geachte Heer,
Hierdoor deel ik U mede dat wy den heer L. Biet,
Zaak dryvende in de Bellamystraat hoek Ten Katestraat hebben doen
vervangen door den heer T. W. Rodyk en verzoek U beleefd de vergunning
welke ten name van L. Biet staat, om by U ter markte visch te koopen ,
over te schryven op naam van voornoemden heer T.W. Rodyk.
Inmiddels
Hoogachtend,
[Handtekening: J. Muller (?)]
Gevolmacht-beheerder In deze zakelijke brief verzoekt een "Gevolmacht-beheerder" aan de directeur van de Amsterdamse Marktwezen om een officiële vergunning voor de inkoop van vis over te zetten van de ene persoon op de andere. De vergunning stond op naam van L. Biet, die een zaak dreef op de hoek van de Bellamystraat en de Ten Katestraat. De beheerder meldt dat L. Biet is "vervangen" door T.W. Rodyk.
De terminologie in de brief is formeel, maar de context is dwingend. De spelling is conform de destijds geldende normen (bijv. "dryvende", "visch", "schryven"). Het stempel linksboven suggereert dat de brief op 13 april 1942 door de ontvangende instantie is geregistreerd. Dit document is een direct bewijsstuk van de "arisering" van de Amsterdamse economie tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog.
- Gevolmacht-beheerder: De afzender is een beheerder die door de bezetter was aangesteld om de leiding over te nemen van Joodse bedrijven. Dit gebeurde vaak via de Omnia Treuhandgesellschaft. Het doel was om Joodse eigenaren uit hun eigen zaken te zetten.
- L. Biet: De genoemde L. Biet is Levie Biet, een Joodse vishandelaar. De vermelding dat hij is "vervangen" is een eufemisme voor het feit dat hem het recht om zijn vak uit te oefenen is ontnomen vanwege zijn Joodse afkomst. Historische bronnen bevestigen dat Levie Biet (die een zaak had aan de Bellamystraat 2) en zijn gezin later zijn gedeporteerd en vermoord in Sobibor.
- T.W. Rodyk: Dit is de "Arische" opvolger die de zaak en de bijbehorende marktvergunningen overnam.
- Tijdskader: April 1942 was een periode waarin de anti-Joodse maatregelen in Nederland snel intensiveerden. Kort na deze brief, in mei 1942, werd de Jodenster ingevoerd en begonnen de grootschalige deportaties.
De brief toont de bureaucratische kille wijze waarop de onteigening en uitsluiting van Joodse burgers uit het openbare en economische leven werd uitgevoerd. J. Muller L. Biet M. Marktwezen Omnia
Samenvatting
In deze zakelijke brief verzoekt een "Gevolmacht-beheerder" aan de directeur van de Amsterdamse Marktwezen om een officiële vergunning voor de inkoop van vis over te zetten van de ene persoon op de andere. De vergunning stond op naam van L. Biet, die een zaak dreef op de hoek van de Bellamystraat en de Ten Katestraat. De beheerder meldt dat L. Biet is "vervangen" door T.W. Rodyk.
De terminologie in de brief is formeel, maar de context is dwingend. De spelling is conform de destijds geldende normen (bijv. "dryvende", "visch", "schryven"). Het stempel linksboven suggereert dat de brief op 13 april 1942 door de ontvangende instantie is geregistreerd.
Historische Context
Dit document is een direct bewijsstuk van de "arisering" van de Amsterdamse economie tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog.
- Gevolmacht-beheerder: De afzender is een beheerder die door de bezetter was aangesteld om de leiding over te nemen van Joodse bedrijven. Dit gebeurde vaak via de Omnia Treuhandgesellschaft. Het doel was om Joodse eigenaren uit hun eigen zaken te zetten.
- L. Biet: De genoemde L. Biet is Levie Biet, een Joodse vishandelaar. De vermelding dat hij is "vervangen" is een eufemisme voor het feit dat hem het recht om zijn vak uit te oefenen is ontnomen vanwege zijn Joodse afkomst. Historische bronnen bevestigen dat Levie Biet (die een zaak had aan de Bellamystraat 2) en zijn gezin later zijn gedeporteerd en vermoord in Sobibor.
- T.W. Rodyk: Dit is de "Arische" opvolger die de zaak en de bijbehorende marktvergunningen overnam.
- Tijdskader: April 1942 was een periode waarin de anti-Joodse maatregelen in Nederland snel intensiveerden. Kort na deze brief, in mei 1942, werd de Jodenster ingevoerd en begonnen de grootschalige deportaties.
De brief toont de bureaucratische kille wijze waarop de onteigening en uitsluiting van Joodse burgers uit het openbare en economische leven werd uitgevoerd.