S. Aldewereld

Document

Dit document is een officiële melding van een overtreding van de marktverordening op de Dappermarkt in Amsterdam. Dertien kooplieden worden gerapporteerd omdat zij op zaterdag 22 juni 1940 om 21:00 uur ('9 uur n.m.') nog steeds op de markt aanwezig waren, ondanks eerdere waarschuwingen door de opzichter en de politie. De voorgestelde strafmaat is een schorsing van één dag. De lijst bevat de standplaatsnummers (bijv. 10, 2, 38), namen en woonadressen van de kooplieden. Opvallend is de grote vertegenwoordiging van Amsterdammers met een Joodse achtergrond in deze lijst (o.a. Cohen, Gokkes, Morpurgo, Reens, Vischjager, Blitz), wat kenmerkend was voor de bevolkingssamenstelling van de markthandel in Amsterdam-Oost en de nabijgelegen Jodenbuurt in die periode.

Typoscript (doorslag of carbonkopie op dun papier).

Het document betreft een administratieve lijst van twaalf personen (met dertien adressen) aan wie blijkbaar iets is verzonden ("Gezonden aan:"). De opmaak is sober en functioneel, kenmerkend voor ambtelijke of organisatorische correspondentie uit het midden van de 20e eeuw. Opvallend is dat bijna alle genoemde adressen zich bevinden in Amsterdam, met een sterke concentratie in de (toenmalige) Joodse buurt en Amsterdam-Oost (J.D. Meijerplein, Valkenburgerstraat, Rapenburgerstraat, Waterlooplein, Nieuwe Prinsengracht). De namen op de lijst (zoals Aldewereld, Morpurgo, Vischjager, Cohen, Blitz) zijn veelvoorkomende namen binnen de Portugees-Israëlitische en Asjkenazische Joodse gemeenschappen in Amsterdam. Er zijn handgeschreven lijnen of krabbels zichtbaar bij de namen J.v.Delft en L.v.Dommelen, wat kan duiden op een controle of een wijziging in de status van deze personen tijdens het verwerkingsproces.

Formulier "Kennisgeving opzegging vaste plaats" (marktwezen).

Dit document is een officiële afmelding van een marktkoopman of -vrouw voor een vaste standplaats op de Dappermarkt in Amsterdam. De betrokkene, S. Aldewereld, geeft aan per 10 februari 1941 te stoppen met de exploitatie van plaats nummer 36. Opvallende details: * **Jaartalcorrectie:** Het formulier is gedrukt in de jaren '30 (193...), waarbij de "3" is doorgestreept en vervangen door een handgeschreven "41". * **Stempels:** De paarse stempels onderaan duiden op de administratieve verwerking door het Marktwezen. De datum "10 FEB. 1941" is de officiële datum waarop de plaats is 'afgevoerd' uit het register. * **Handschrift:** Het document is met vulpen ingevuld en ondertekend door de pachter zelf.

Administratieve lijst van marktkooplieden.

* **Structuur:** Het document is een getypte tabel met vier kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel (verkochte waar). * **Terminologie:** * *Nw.* staat voor Nieuwe; *Krt.* voor Korte; *Gov.* voor Govert. * De Romeinse cijfers (I, II, III) achter de adressen duiden op de verdieping. * *hs* betekent huis/begane grond. * De term *ongeregeld* duidt op een assortiment van diverse goederen (ongeregelde goederen/waren). * **Opvallende kenmerken:** De spelling is conform de toenmalige tijd (bijv. *zyde* in plaats van zijde, *porceylijn*). De lijst bevat veel namen die typisch zijn voor de Portugees- en Hoogduitse Joodse gemeenschap in Amsterdam (bijv. Agsteribbe, da Costa da Fonseca, Italiaander, Lopes Dias).

Getypte namenlijst (mogelijk een doorslag).

* **Inhoud:** Het document bevat 84 namen van personen, telkens vergezeld van hun geboortedatum. De data zijn genoteerd in dag-maand-jaar formaat, waarbij het jaar is afgekort met een apostrof (bijv. '98 voor 1898). * **Ordening:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam, maar niet strikt binnen de letters (bijv. 'Aardewerk' komt voor 'Aldewereld', maar 'Appelboom' volgt daarna). Dit duidt op een administratieve lijst die mogelijk handmatig of per sectie is samengesteld. * **Bijzonderheden:** Aan het einde van de tweede kolom staan bij enkele namen kleine 'v'-tekens (Vischjager v, Vischschoonmaker v). Dit kunnen administratieve vinkjes zijn of een aanduiding voor een specifieke status (zoals 'vertrokken' of 'vrijgesteld').

Controle-rapport voor venters (straatverkopers).

Dit document is een officiële controlekaart van de gemeente Amsterdam om het doen en laten van straatventers te monitoren. * **Handelaar:** De heer/mevrouw S. Aldewereld was een geautoriseerde venter. * **Producten:** De afkorting "Aard. gr. en fr." staat voor aardappelen, groenten en fruit. Dit was een veelvoorkomende handel voor kleine zelfstandigen. * **Controles:** Er zijn verschillende controledata genoteerd (28 juni, 21 september, 6 oktober). De datum 21 november is rood omcirkeld, wat vaak duidde op een onregelmatigheid of een specifieke aandachtspunten. * **Aantekeningen:** De opmerking "21/10 niet op contrôle" betekent dat de venter op die bewuste dag niet werd aangetroffen op de aangegeven wijk (Oost) tijdens de inspectieronde. * **Afhandeling:** Het grote kruis over het midden en de uiteindelijke ondertekening in december 1930 suggereren dat dit rapport over het jaar 1930 hiermee werd afgesloten en geverifieerd tegen de centrale administratie.

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties en tekens.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam, maar verdeeld over twee kolommen die parallel lopen. * **Codering:** De prefixen zoals 'E2/' en breukgetallen (bijv. 26/129) verwijzen naar administratieve dossiers of kaartnummers in een kaartsysteem. * **Symboliek:** * De **'x'** achter de data lijkt een standaard afvinkteken voor aanwezigheid of verwerking. * Het **omcirkelde kruis** (bijv. bij L. v.d. Berg) duidt vaak op een mutatie: afvoer, overlijden of transport. * De toevoeging **'(m) L'** (bijv. Aardewerk en Querido) duidt waarschijnlijk op een specifieke status of bestemming (mogelijk 'L' voor Lager/Kamp). * **Handgeschreven notities:** De aantekening "Ingel. 28/2-42" bij E. Rootveldt suggereert een specifieke gebeurtenis op die datum (bijv. 'ingeleverd' of 'ingelicht'). De naam "Zomper" bij H. Swart is een persoonsnaam of verwijzing die later is toegevoegd.

Document

Het document is een administratief overzicht van vergunninghouders. De kolommen bevatten specifieke gegevens die relevant waren voor de bezettingsautoriteiten of de Joodsche Raad: * **Wijkcodes**: De letters (Z, C, O, N, W) verwijzen naar de Amsterdamse stadsdelen: Zuid, Centrum, Oost, Noord en West. * **Artikelen**: De afkorting "A. gr. fr." staat voor "Aardappelen, groenten en fruit". Dit waren handelaren die door hun beroep mogelijk een (tijdelijke) vrijstelling of "Sperre" genoten. * **De letter 'D'**: De meest cruciale toevoeging is de letter 'D' in de rechterkolom. De legenda bovenaan bevestigt dat dit "naar Drenthe" betekent. Dit is een eufemisme voor deportatie naar Kamp Westerbork, vanwaaruit de meeste slachtoffers naar de vernietigingskampen in Polen werden getransporteerd.

Getypte lijst met namen, adressen, geboortedata en handelsartikelen.

Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden ("standhouders") die werkzaam waren op de Dapperstraat-markt in Amsterdam. De term "Losse plaatsen" duidt erop dat het hier gaat om kooplieden zonder vaste jaarplaats, of die op tijdelijke basis een plek kregen toegewezen. De lijst bevat gedetailleerde sociaaleconomische informatie: 1. **Demografie:** De kooplieden zijn geboren tussen 1877 en 1923. 2. **Geografie:** De woonadressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt (Weesperstraat, Waterlooplein, Rapenburgerstraat) en de Transvaalbuurt (Reitzstraat, Tilanusstraat). 3. **Handelswaar:** De artikelen variëren van etenswaren (kaas, consumptie-ijs, koek) tot textiel (kousen, manufacturen) en luxe goederen (bijouteriën, grammofoons). 4. **Mutaties:** De rode doorhalingen wijzen op een administratieve sanering. Namen die zijn doorgehaald, mochten hun beroep waarschijnlijk niet langer uitoefenen of waren niet langer aanwezig.

M. de Haan.

Div. bylagen (w.o. teek).

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...

&nbsp; <u>Weekmarkten:</u>

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]