Archief 745
Inventaris 745-354
Pagina 67
Dossier 2A
Jaar 1941
Stadsarchief

Getypte lijst met handgeschreven toevoegingen.

Origineel

Getypte lijst met handgeschreven toevoegingen. [Handgeschreven bovenaan:] in aardappelen Groenten & fruit

JOODSCHE VENTERS, WIER VENTVERGUNNING IS INGENOMEN EN DIE DAARNA NAAR DRENTE ZIJN GEZONDEN.

Serie No. Naam Geb.datum Wijk Adres Artikel
28 249 S.Aldewereld 23-1-15 Z Magersfonteinstr.7 III aard.gr.fruit
1 77 A.Aluin 2-6-95 Z 3e Oosterparkstr.171 I fruit
EZ 98 E.Appelboom 11-4-99 Z Louis Bothastr.28 III "
2 70 L.v.Bergen 6-12-84 Z Louis Bothastr.2 I aard.gr.fruit
2 185 W.Blits 30-3-86 N Nw.Uilenburgerstr.10 II id.
2 197 H.Bloemist 20-4-95 Z Nw.Hoogstraat 21 III id.
EZ 250 B.Blom 18-4-08 N Rapenburgerstr.45 fruit
3 18 C.Boeken 29-8-09 O Vrolikstraat 78 III aard.gr.fruit
EZ 116 J.Bosboom 25-11-03 O Kraaipanstraat 50 hs id.
3 202 J.Braasem 25-7-03 C Roeterstraat 24 id.
4 53 H.Brilleman 11-11-93 Z Rapenburgerstr.106 hs id.
5 15 A.Canes 6-12-98 O Iepenweg 21 id.
5 18 J.Canes 2-5-95 Z Afrikanerplein 29 I fruit
5 65 I.Cohen 30-8-83 C Rapenburgerstr.49 I aard.gr.fruit
5 78 W.Cohen 29-6-94 Z Nw.Prinsengracht 50 III id.
5 144 J.Dagloonder 13-8-99 W Tugelaweg 103 III id.
5 174 L.Degen 20-12-99 O Krugerstraat 17 hs id.
6 230 M.Emden 27-11-00 Z Ben Viljoenstr.9 III id.
7 183 L.Fierlier 19-6-09 W. Tugelaweg 79 id.
9 181 H.Hakker 1-8-13 Z Zanddwarsstraat 26 II id.
9 183 S.Hakker 18-11-06 Z Reitzstraat 31 II id.
10 200 C.Heilbron 21-4-01 O Commelinstraat 28 hs fuit
9 148 H.Hilversum 16-5-01 C Rapenburgerstr. 100 II aard.gr.fruit
10 96 G.v.d.Hoek 9-2-04 N Reitzstraat 29 I id.
11 25 D.Jas 17-1-13 Z Ruyschstraat 76 id.
EZ 205 S.Jas 21-7-01 Z Vechtstraat 68 II id.
EZ 47 A.Kool 12-10-00 O Maritzstraat 3 II id.
11 169 H.Koopman 31-5-94 Z St.Antoniesbreestr.61 I id.
11 228 E.Korthoef 13-12-00 W Blasiusstraat 127 I id.
21 32 J.Peper 29-5-11 O Tilanusstraat 30 I id.
19 131 J.Pront 9-4-07 O Transvaalkade 117 hs id.
21 168 S.de Rood 23-9-88 Z Valkenburgerstr.184 II id.
21 182 Ph.Roodveldt 5-9-85 Z J.Houttuinen 61 II id.
21 222 J.de Rooy 6-11-00 Z Retiefstraat 112 III id.
20 104 M.Saphier 17-11-07 Z 2e J.Steenstr.121 II id.
20 109 H.Sarlui 21-2-01 N Laing's Nekstr.35 I id.
22 39 A.Scheffer 29-4-88 Z Transvaalkade 122 III id.
22 43 I.Scheffer 25-8-00 O Vrolikstraat 86 II id.
25 83 N.Stouwer 4-12-12 O Maritzstraat 11 III id.
23 194 E.Vorst 1-4-10 O Tugelaweg 79 III id.
2 270 M.de Vries 29-6-06 O P.Nieuwlandstr.15 I id.
4 257 A.Vuisje 6-5-07 Z Ben Viljoenstr.15 III id.
15 250 M.Waterman 8-6-99 O Boeroestraat 15 I id.
10 261 D.Wijnschenk 12-12-91 Z Alb.Cuypstraat 190 II id.

[Handgeschreven linksonder:] 44 stuks * Administratieve nauwkeurigheid: De lijst is een voorbeeld van de bureaucratische precisie waarmee de bezetter en de lokale autoriteiten de Joodse bevolking in kaart brachten. De afkorting "id." (idem) wordt consequent gebruikt voor de handel in aardappelen, groenten en fruit. Opvallend is de typefout "fuit" bij C. Heilbron.
* Geografie: De vermelde adressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse wijken Zuid (Z), Oost (O) en de Joodse buurt in het Centrum (C). Straten zoals de Rapenburgerstraat, Tugelaweg en de Vrolikstraat komen meermaals voor.
* Demografie: De lijst bevat voornamelijk mannen (gezien de beroepsgroep van venters in die tijd) geboren tussen 1883 en 1915. Dit waren mensen in de kracht van hun leven die in hun levensonderhoud werden belemmerd door het intrekken van hun vergunning.
* Handgeschreven notities: De toevoeging bovenin verduidelijkt dat het specifiek om handelaren in levensmiddelen gaat. De notitie "44 stuks" onderaan is een controletelling van het aantal personen op deze specifieke pagina. Dit document is een huiveringwekkend bewijs van de economische uitsluiting die voorafging aan de fysieke vernietiging van de Joodse gemeenschap in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De term "naar Drente zijn gezonden" is een eufemisme voor de deportatie naar kamp Westerbork, van waaruit de meesten vervolgens naar de vernietigingskampen in het Oosten (zoals Auschwitz of Sobibor) werden gestuurd.

Vanaf 1941 voerden de Duitse bezetters stapsgewijs maatregelen in om Joden uit het economische leven te bannen. Voor straatverkopers (venters), een beroep dat veelvuldig door de Joodse arbeidersklasse werd uitgeoefend, betekende het intrekken van de ventvergunning een direct verlies van inkomen en een verhoogde kwetsbaarheid voor deportatie. Deze lijst diende waarschijnlijk voor de administratie van de gemeente Amsterdam of de "Zentralstelle für jüdische Auswanderung" om de status van deze burgers bij te houden. Veel van de namen op deze lijst zijn terug te vinden in de archieven van de Joodse Raad en de dodenlijsten van de Holocaust.

Samenvatting

  • Administratieve nauwkeurigheid: De lijst is een voorbeeld van de bureaucratische precisie waarmee de bezetter en de lokale autoriteiten de Joodse bevolking in kaart brachten. De afkorting "id." (idem) wordt consequent gebruikt voor de handel in aardappelen, groenten en fruit. Opvallend is de typefout "fuit" bij C. Heilbron.
  • Geografie: De vermelde adressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse wijken Zuid (Z), Oost (O) en de Joodse buurt in het Centrum (C). Straten zoals de Rapenburgerstraat, Tugelaweg en de Vrolikstraat komen meermaals voor.
  • Demografie: De lijst bevat voornamelijk mannen (gezien de beroepsgroep van venters in die tijd) geboren tussen 1883 en 1915. Dit waren mensen in de kracht van hun leven die in hun levensonderhoud werden belemmerd door het intrekken van hun vergunning.
  • Handgeschreven notities: De toevoeging bovenin verduidelijkt dat het specifiek om handelaren in levensmiddelen gaat. De notitie "44 stuks" onderaan is een controletelling van het aantal personen op deze specifieke pagina.

Historische Context

Dit document is een huiveringwekkend bewijs van de economische uitsluiting die voorafging aan de fysieke vernietiging van de Joodse gemeenschap in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De term "naar Drente zijn gezonden" is een eufemisme voor de deportatie naar kamp Westerbork, van waaruit de meesten vervolgens naar de vernietigingskampen in het Oosten (zoals Auschwitz of Sobibor) werden gestuurd.

Vanaf 1941 voerden de Duitse bezetters stapsgewijs maatregelen in om Joden uit het economische leven te bannen. Voor straatverkopers (venters), een beroep dat veelvuldig door de Joodse arbeidersklasse werd uitgeoefend, betekende het intrekken van de ventvergunning een direct verlies van inkomen en een verhoogde kwetsbaarheid voor deportatie. Deze lijst diende waarschijnlijk voor de administratie van de gemeente Amsterdam of de "Zentralstelle für jüdische Auswanderung" om de status van deze burgers bij te houden. Veel van de namen op deze lijst zijn terug te vinden in de archieven van de Joodse Raad en de dodenlijsten van de Holocaust.

Kooplieden in dit dossier 100

A. Cosman Waterlooplein "
A. Cosman Waterlooplein "
A. Poortje Uilenburg
A. Poortje Uilenburg
A. Poortje Uilenburg
A.v. Velzen Uilenburg "
A.v. Velzen Uilenburg "
B.A.Bouw
Barend Barend Uilenburg
Barend Barend Uilenburg
B. Barend Uilenburg
B. Kroese Uilenburg
B. Kroese Uilenburg
B. Kroese Uilenburg
B. Meents Uilenburg
B. Meents Uilenburg
B. Moffie Waterlooplein "
B. Moffie Waterlooplein "
B. Nebig Uilenburg
B. Nebig Uilenburg
B. Nebig Uilenburg
P. Langendijkstr Uilenburg 7
B. van Thijn Waterlooplein "
B. van Thijn Waterlooplein "
B. van Thijn Waterlooplein "
B. Wittenburg Uilenburg
C.Pas
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6