AI-Synthese 22

A. Poortje was een kleinhandelaar actief op de Nieuwmarkt en de Centrale Markt. In 1941 werd zijn onderneming opgenomen in een administratieve lijst voor de liquidatie van Joodse bedrijven, wat wijst op arisering. De specifieke standplaatsen en producten zijn onbekend.

Lotgevallen

1941 arisering Onderneming opgenomen in lijst voor liquidatie van Joodse bedrijven op Centrale Markt

Handel

meer onbekend NieuwmarktCentrale Markt
ariseringNieuwmarktCentrale Marktliquidatie
Gebaseerd op 4 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-354 | Pagina 82 | 1941

Getypte lijst met handgeschreven aantekeningen op papier.

* **Administratief proces:** De getallen in de middelste kolom verwijzen vermoedelijk naar registratienummers van de *Omnia Treuhandgesellschaft* of de *Wirtschaftsprüfstelle*, instanties die belast waren met de liquidatie of 'arisering' van Joodse bedrijven. * **Geografie:** De genoemde straten bevinden zich voornamelijk in de Amsterdamse Jodenbuurt (Nieuwmarkt, Jodenbreestraat), de Transvaalbuurt en de Oosterparkbuurt (Blasiusstraat, Vrolikstraat). * **Categorisering:** De handgeschreven toevoeging "Kleinhandelaren !!" en de 'K' achter de eerste drie namen duiden op een categorisering binnen het liquidatieproces, waarbij kleine zaken vaak als eerste aan de beurt waren. * **Onzekerheden:** Vraagtekens en dubbele adressen (zoals bij S. Dotsch en B. Kroese) wijzen erop dat de opsteller van de lijst niet over alle actuele gegevens beschikte.

Archief 745 | 745-354 | Pagina 83 | 1941

Getypte lijst met handgeschreven toevoegingen.

Dit document is een administratieve lijst die tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt om de liquidatie van Joodse bedrijven in Amsterdam te monitoren. De lijst is kenmerkend voor de bureaucratische precisie waarmee de bezetter de "ontjoding" van de economie uitvoerde. * **Structuur:** De lijst bevat drie kolommen: de naam van de eigenaar/onderneming, een referentienummer (waarschijnlijk een dossiernummer van de *Omnia-Treuhandgesellschaft* of de *Wirtschaftsprüfstelle*) en het laatst bekende zakelijke of woonadres. * **Geografie:** De genoemde locaties (Vrolikstraat, Jodenbreestraat, Blasiusstraat, Transvaalbuurt) bevinden zich hoofdzakelijk in de vanouds Joodse wijken van Amsterdam. * **Annotaties:** De vraagtekens en handgeschreven namen onderaan duiden erop dat de lijst een 'werkdocument' was dat werd bijgehouden door een ambtenaar of een medewerker van een instantie die betrokken was bij de uitvoering van de anti-Joodse maatregelen.

Archief 745 | 745-354 | Pagina 84 | 1941

Getypte lijst op papier.

* **Vorm:** Het document is een sobere, zakelijke opsomming. Het gebruik van een typemachine en de directe toon wijzen op een administratief of controlerend doel. * **Geografie:** De genoemde adressen bevinden zich vrijwel allemaal in Amsterdam, met een sterke concentratie in Amsterdam-Oost (Vrolikstraat, Blasiusstraat, Transvaalstraat) en het centrum (Jodenbreestraat, Nieuwmarkt), wijken die destijds een grote Joodse populatie kenden. * **Namen:** Veel van de vermelde achternamen (Vleeschdrager, Goudsketting, Theeboom, Pinto) zijn kenmerkend voor de Joods-Nederlandse gemeenschap van die tijd. * **Nummering:** De getallen in de middelste kolom verwijzen hoogstwaarschijnlijk naar registratienummers bij de *Wirtschaftsprüfstelle*, de instantie die verantwoordelijk was voor de 'ontjoodsing' (arisering) of liquidatie van Joodse bedrijven. * **Onzekerheden:** De toevoeging "(voor zoover ons bekend)" en het vraagteken bij de laatste regel suggereren dat dit een werkdocument was, mogelijk opgesteld door een instantie zoals de Joodsche Raad of een hulpverleningsorganisatie die probeerde de impact van de anti-Joodse maatregelen in kaart te brengen.

Archief 745 | 745-364 | Pagina 163 | 1941

Ambtelijke brief/rapportage betreffende een tuchtrechtelijke maatregel.

Dit document is een ambtelijke voordracht voor een zwaardere strafmaatregel tegen een Amsterdamse koopman, K.A.J. Smit. De essentie van de zaak is de diefstal van een lege kist op de Centrale Markt. Hoewel de initiële straf een marktontzegging van veertien dagen was, wordt hier gepleit voor een verlenging naar zes maanden. De argumenten voor deze strafverzwaring zijn: 1. **Recidive:** Smit is in april 1941 al eerder beboet voor exact hetzelfde vergrijp (diefstal van een lege kist). 2. **Beïnvloeding:** Smit heeft na zijn schorsing geprobeerd een getuige een valse verklaring te laten afleggen. 3. **Beroepsernst:** Ondanks dat hij al 25 jaar een bekende winkelier is (wat voorheen als verzachtende omstandigheid gold), wordt zijn gedrag nu als onacceptabel beschouwd voor de orde op de markt.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-354 | Pagina 83 | 1941

Getypte lijst met handgeschreven toevoegingen.

#2 A. Poortje Uithoornstraat 3
administratieve lijst Nieuwmarkt handschrift onder 80% 68%

| A. Poortje | 10909 | Uithoornstraat 3 |

Archief 745 | 745-354 | Pagina 84 | 1941

Getypte lijst op papier.

#2 A. Poortje Uithoornstraat 3
administratieve lijst Nieuwmarkt getypt 68%

| A. Poortje | 10909 | Uithoornstraat 3 |

Archief 745 | 745-354 | Pagina 85 | 1941

Getypte lijst op papier (doorslag/carbonkopie).

#2 A.Poortje Uithoornstraat 3
administratieve lijst Nieuwmarkt handschrift onder 80% 68%

| A.Poortje | 10909 | Uithoornstraat 3 |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-354.md | 1941

Uilenburg

Bron: 745-354.md | 1941

Uilenburg

Bron: 745-354.md | 1941

Uilenburg

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-424 | Pagina 501 | 1944

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

Relevantie: 84% of een specifieke eenheid., en locaties:** "molenaar 'b" verwijst waarschijnlijk naar een persoon genaamd molenaar, mogelijk behorend tot een groep 'b'. de vermelding "markt dapperstraat" plaatst de handeling op de d
Archief 745 | 745-424 | Pagina 527 | 1944

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...

Relevantie: 84% ** a. fonn, a.b. fonn, w. ruiter en controleur 'debau'.

M. de Haan.

Relevantie: 84%
Archief 745 | 745-365 | Pagina 199 | 1941

# TRANSCRIPTIE A.B. Adriaanse - Recht Boomssloot 79 H. Roelofs - Lastageweg 5 G. J. de Vre - W. Pastoorstraat 59 J. Nelen - St. Antoniesbreestr. 60 M. M. Siebbeles - Molensteeg 6 II F.O. vd Bergh - Monnikenstr. 1² I

Relevantie: 83% en adressen., gekoppeld aan specifieke adressen.

Div. bylagen (w.o. teek).

Relevantie: 83%