A. Stodel

Getypte brief (officiële kennisgeving).

* **Inhoud:** De brief is een officiële ordemaatregel van de directeur van de Amsterdamse Centrale Markt. De heer A. Stodel wordt beschuldigd van diefstal op de markt op 1 november 1939. Als sanctie wordt hem op basis van het marktreglement de toegang ontzegd voor een periode van twee weken. Tevens wordt aangekondigd dat er een verzoek bij het College van Burgemeester en Wethouders ligt om hem mogelijk voor langere tijd of definitief uit te sluiten. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in formeel, ambtelijk Nederlands met gebruik van de naamvalsvormen ("den toegang") die in die tijd nog gebruikelijk waren in officiële correspondentie. * **Administratieve sporen:** De aantekening "Verzonden 8/11-'39" laat zien dat er een vertraging van vijf dagen zat tussen het opstellen van de brief en het daadwerkelijk verzenden ervan. De code "HG." linksboven verwijst waarschijnlijk naar een specifieke afdeling of dossiercategorie binnen de gemeentelijke administratie.

Doorslag van een officiële brief (dienstcorrespondentie).

Deze brief is een formele kennisgeving van een toegangsontzegging tot de Centrale Markt in Amsterdam. De ontvanger, de heer A. Stodel, wordt beschuldigd van diefstal op de markt op 1 november 1939. Op basis van het marktreglement (artikel 35, lid 1) legt de directeur hem een voorlopig marktverbod op van twee weken (van 6 tot en met 19 november). De brief is administratief van aard; de directeur kondigt tevens aan dat hij het College van Burgemeester en Wethouders (B&W) heeft gevraagd om te beoordelen of een langduriger uitsluiting noodzakelijk is. Dit duidt op een gestandaardiseerde tuchtprocedure binnen de gemeentelijke marktorganisatie. De handgeschreven aantekeningen wijzen op intern gebruik van dit doorslagexemplaar, mogelijk voor de administratie van een specifieke ambtenaar (Moerse).

Officiële kennisgeving / brief.

* **Inhoud:** De brief informeert de heer A. Stodel over een tijdelijke ontzegging van de toegang tot de Centrale Markt in Amsterdam. De reden hiervoor is een gerapporteerde diefstal op 1 november 1939. * **Juridische basis:** De maatregel is gebaseerd op artikel 35, lid 1 van het 'Reglement op de Centrale Markt'. * **Sanctie:** Een directe uitsluiting voor de duur van twee weken (6 t/m 19 november 1939). Daarnaast wordt melding gemaakt van een lopende procedure bij het college van Burgemeester en Wethouders voor een mogelijke uitsluiting voor langere termijn. * **Administratieve sporen:** De verschillende handgeschreven codes en data duiden op de interne verwerking van het document binnen de gemeentelijke administratie of het marktbeheer. De afkorting "jl." in de tekst staat voor "jongstleden".

Handgeschreven lijst op gelinieerd papier.

* **Inhoud:** Het document bevat 23 namen van individuen met bijbehorende datums. De datums variëren van 1869 tot 1923, wat suggereert dat dit geboortedatums zijn van personen van uiteenlopende leeftijden op het moment van schrijven (1939). * **Schrift:** Een vlot, leesbaar handschrift in inkt. De kolommen zijn met potlood getrokken. * **Annotaties:** De derde kolom bevat schuine streepjes. De meeste namen hebben één streepje, terwijl "J.A. den Brave" er twee heeft en "W. Rymer" er drie heeft. Dit zou kunnen duiden op het aantal gezinsleden, het aantal keren dat iemand aanwezig was, of een specifieke administratieve status.

Officieel ambtelijk bijblad/memo met handgeschreven notities.

* **Onderwerp:** Het document betreft een verzoek van een marktkraamhouder (A. Stodel) om assistentie te krijgen op zijn vaste standplaats. * **Inhoud:** A. Stodel heeft een verzoek ingediend om zich op standplaats 122 op de markt aan het Mosplein te laten bijstaan door Mejuffrouw R. Barmhartigheid (geboren op 2 oktober 1919). Er wordt expliciet vermeld dat het om *assisteren* gaat en niet om *vervangen*. * **Besluitvorming:** Verschillende instanties/personen hebben hun akkoord gegeven. De inspecteur geeft op 21 juni 1940 aan dat er "m.i. [mijns inziens] geen bezwaar" is. De uiteindelijke goedkeuring lijkt begin juli 1940 te zijn afgerond. * **Terminologie:** "m.i." betekent "mijns inziens". "pl" staat voor "plaats". "tot wederopzeggens" geeft aan dat de toestemming tijdelijk of herroepbaar is.

Doorslag (doorschrijfkopie) van een officiële waarschuwingsbrief/dienstbrief.

* **Inhoud:** Het document is een formele waarschuwing aan zes individuen. De overtreding betreft het niet tijdig verlaten van de markt op het Waterlooplein op vrijdag 29 november 1940. De toon is streng en bureaucratisch ("Ik maan U hierbij aan"). * **Administratieve codes:** De codes achter de namen (bijv. "no. 30/70/2 M.") verwijzen waarschijnlijk naar vergunningsnummers of dossiernummers van de Dienst van het Marktwezen ('M'). * **Handgeschreven notities:** De aantekening "Verzonden 4/12" bevestigt de uitvoering van de verzending. De naam "m. de Vrees" (mogelijk "m. de Leeuw") rechtsboven kan de ambtenaar zijn die de zaak behandelde of de ontvanger van de doorslag voor het dossier.

Doorslag van een officiële waarschuwingsbrief / circulair schrijven.

Het document is een formele waarschuwing gericht aan zes specifieke marktkooplieden. De kern van de berisping is een overtreding van de marktverordening: het niet tijdig ontruimen van de marktplaats op het Waterlooplein op vrijdag 29 november 1940. De toon is kortaf en dwingend ("Ik maan U hierbij aan"). Het feit dat er een lijst met namen en dossiernummers onderaan staat, wijst erop dat dit een gestandaardiseerde administratieve handeling was (een verzamel-doorslag voor het archief). De referentienummers (eindigend op 'M') verwijzen waarschijnlijk naar marktvergunningen of persoonsgebonden dossiers bij de marktdienst.

Handgeschreven register/lijst van marktkooplieden.

* **Administratieve structuur:** De lijst is strak georganiseerd in twee kolommen. De linkerzijde betreft non-food (textiel en kleding), de rechterzijde betreft voedingsmiddelen. De nummers in de linkerkolommen verwijzen naar marktplaatsen of vergunningsnummers. * **Goederen:** Het assortiment weerspiegelt de dagelijkse behoeften van die tijd: van basisbehoeften zoals ondergoederen, dekens en aardappelen tot luxe-artikelen zoals koek, chocolade en 'japons' (jurken). 'Ger: visch' staat voor gerookte vis. * **Naamkunde:** De lijst bevat een grote hoeveelheid namen die typerend zijn voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam (o.a. Morpurgo, Meljado, Polak, Markus, Elzas, Boas, Franschman). Dit bevestigt de centrale rol van de Joodse bevolking in de handel op het Waterlooplein. * **Kwantiteit:** Aan de onderzijde van de kolommen staan teltotalen (20/17 en 32+3), waarschijnlijk gebruikt voor dagelijkse controle of belastinginning door de marktmeester. ---

Getypt besluit/brief (doorslag op archiefpapier) met handgeschreven aantekeningen.

Het document is een officiële kennisgeving van de directeur van de Centrale Markt in Amsterdam aan een marktkoopman of bezoeker, de heer A. Stodel Sr. De kern van de brief is een disciplinaire maatregel: een toegangsverbod voor de duur van veertien dagen (van 30 augustus tot en met 12 september 1941). De reden voor deze maatregel is een beschuldiging van diefstal die de dag ervoor (27 augustus) zou hebben plaatsgevonden. De directeur baseert zijn besluit op artikel 35, lid 1 van het Marktreglement. Opvallend is de laatste zin, waarin wordt vermeld dat de zaak is voorgelegd aan de Regeringscommissaris van Amsterdam voor een eventuele permanente of langdurige uitsluiting. Dit duidt op een escalatie van de sanctie boven de standaardbevoegdheid van de marktdirecteur.

Dienstbrief / Oproep (doorslag).

* **Inhoud:** Het betreft een dwingende oproep aan Abraham Stodel Sr. om zich op een specifiek tijdstip te melden bij het kaartenkantoor van de distributiedienst. * **Locatie:** De Jan van Galenstraat 12 in Amsterdam-West was tijdens de Tweede Wereldoorlog de centrale plek waar de *Bureau Distributiebescheiden* van de gemeente Amsterdam was gevestigd. Hier werden bonkaarten en stamkaarten beheerd en uitgegeven. * **Administratie:** De handgeschreven notitie "Verzonden" met referentienummer duidt op een zorgvuldige archivering door de verzendende instantie. De vermelding "Wijk 22" verwijst naar de administratieve indeling van de stad voor distributiedoeleinden. * **Taalgebruik:** De toon is ambtelijk en gebiedend ("verzoek ik U zich... te willen vervoegen"), passend bij de bureaucratische aard van de bezettingstijd.

Officieel schrijven/besluit van het gemeentebestuur.

* **Inhoud:** Het document is een officiële kennisgeving aan de heer A. Stodel dat hem de toegang tot de Centrale Markt in Amsterdam voor onbepaalde tijd is ontzegd. De aanleiding voor deze zware maatregel is de diefstal van pruimen. * **Vorm:** Het betreft een doorslag of administratieve kopie, aangegeven door de vermelding "(get.)" voor de namen, wat betekent dat het origineel door de genoemde personen is ondertekend. * **Functionarissen:** De brief is opgesteld namens de regeringscommissaris/burgemeester Edward Voûte en gemeentesecretaris G.C. Spruyt.

Administratieve lijst/register van handelaren.

* **Doel van de lijst:** Dit document lijkt een register van (markt)kooplieden of kleine zelfstandigen. Gezien de aard van de adressen (Jodenbuurt, Transvaalbuurt) en de rode onderstreping van namen, betreft dit zeer waarschijnlijk een lijst van Joodse straathandelaren die door de Duitse bezetter of een daaraan gelieerde instantie (zoals de Marktwezen-administratie of de Liro-bank) werd bijgehouden. * **Handgeschreven wijzigingen:** Er zijn diverse adreswijzigingen genoteerd. Sommige handelaren zijn verhuisd naar adressen buiten Amsterdam (Tilburg, Edam, Haarlem, Aalsmeer, Utrecht). * **Markeringen:** De 'X' achter de artikelen kan duiden op het intrekken van een vergunning, een vordering van voorraad, of een controle op de "Joodse status" van de onderneming. * **Handel:** De artikelen variëren van levensmiddelen (vis, groenten, fruit) tot galanterieën, manufacturen en consumpie-ijs.

# TRANSCRIPTIE A. dam 14/3 '41 m. insp. Weledele Heer. Hiermede bericht ik u dat mijn zoon zich sedert 27 Feb. in een concentratiekamp zit en zodoende mijn vaste plaats op het Waterlooplein en Mosveld niet meer be- trekken kan. Gelieve mijn plaats bij zijn terugkeer weer in mijn bezit te kun- nen nemen. Zijn naam is A. Stodel Adres. Rapenburgerstr 79 I Bij voorbaat mijn dank. S. Stodel [Ste...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Afschrift van een officieel gemeentebesluit. * **Instantie:** Gemeente Amsterdam, Bureau van de Burgemeester. * **Datum document:** 29 januari 1942. * **Referentienummers:** No. 5/17 L.M. 1942; No. 39/4/2 M. 1942. * **Betrokkene:** W. Stodel (Wolf Stodel), wonende aan de Ben Viljoenstraat 10-III te Amsterdam. * **Kenmerken:** Getypte tekst op grijs...

# TRANSCRIPTIE A,dam 27 Dec. 1940 M. M. Bij deze bericht ik u dat ik van mijn plaats op het Mosplein geen gebruik meer kan maken Gelieve verschuldigd marktgelden. zal ik één dezer dagen mee geven aan fruitstal Stodel. A,dam. B de Beer 27 Dec 1940 Vaalrivierstr 22 II A,d...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Extract uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. * **Datum:** 5 april 1940. * **Kenmerken:** Getypt document op verkleurd papier met diverse stempels en handgeschreven annotaties. * **Registratienummers:** $N^{\underline{o}}$ 53/11/3 M. 1940 16/4 en No.53/2 L.M.1940. * **Betrokkene:** H.J. Stoel, wonende aan de Crijnsse...

# TRANSCRIPTIE [Stempel rechtsboven:] № 30/45/1 M. 1942 31/7 [Logo: Rijksadler met swastika] DER REICHSKOMMISSAR FÜR DIE BESETZTEN NIEDERLÄNDISCHEN GEBIETE DER BEAUFTRAGTE FÜR DIE STADT AMSTERDAM AMSTERDAM, den 29. Juli 1942. Ref. Wi. An das Marktwezen Jan van Galenstraat 14 A m s t e r d a m ======================== [Handgeschreven rechts:] nv. Insp. / Spock [gevolgd door paraaf] <u>Betr...