Dienstbrief / Oproep (doorslag).
Origineel
Dienstbrief / Oproep (doorslag). 4 september 1941. De Directeur van de Distributiedienst (Kaartenkantoor). den Heer A. Stodel Sr., Van Ostadestraat 273 I, Amsterdam-Zuid. [Handgeschreven in blauwe inkt, linksboven:]
Verzonden
4/9 -'41
771/40/5 M
[Getypt, rechtsboven:]
HG.
[Getypt, geadresseerde, onderstreept:]
den Heer A. Stodel Sr.,
Van Ostadestraat 273 I,
Amsterdam-Zuid.
[Getypt, rechts:]
Wijk 22.
4 September 1941.
[Getypt, inhoud:]
Hiermede verzoek ik U zich Zaterdag 6 September a.s. om 9 uur v.m. te willen vervoegen aan het kaartenkantoor van mijn dienst Jan van Galenstraat no.12.
[Getypt, ondertekening:]
De Directeur, * Inhoud: Het betreft een dwingende oproep aan Abraham Stodel Sr. om zich op een specifiek tijdstip te melden bij het kaartenkantoor van de distributiedienst.
* Locatie: De Jan van Galenstraat 12 in Amsterdam-West was tijdens de Tweede Wereldoorlog de centrale plek waar de Bureau Distributiebescheiden van de gemeente Amsterdam was gevestigd. Hier werden bonkaarten en stamkaarten beheerd en uitgegeven.
* Administratie: De handgeschreven notitie "Verzonden" met referentienummer duidt op een zorgvuldige archivering door de verzendende instantie. De vermelding "Wijk 22" verwijst naar de administratieve indeling van de stad voor distributiedoeleinden.
* Taalgebruik: De toon is ambtelijk en gebiedend ("verzoek ik U zich... te willen vervoegen"), passend bij de bureaucratische aard van de bezettingstijd. Dit document is geproduceerd in september 1941, een periode waarin de Duitse bezetter de grip op de Nederlandse (en specifiek de Joodse) bevolking via administratieve weg verstevigde.
* De geadresseerde: Abraham Stodel Sr. (1876-1944) was een bekende Joodse antiquair in Amsterdam. De Van Ostadestraat in de Pijp was een straat met veel Joodse bewoners.
* Historische betekenis: In 1941 werden Joden in Nederland systematisch geregistreerd en afgezonderd. Oproepen voor de distributiedienst waren voor Joodse burgers vaak verbonden aan aanvullende beperkende maatregelen, zoals de uitgifte van distributiestamkaarten met de letter 'J' of de voorbereiding voor verdere registratie.
* Lot van de ontvanger: Abraham Stodel Sr. is uiteindelijk in 1944 gedeporteerd en omgekomen in het concentratiekamp Bergen-Belsen. Dit schijnbaar banale administratieve document illustreert hoe de Holocaust mede mogelijk werd gemaakt door de inzet van bestaande gemeentelijke administraties en de nauwgezette uitvoering van verordeningen door lokale instanties. A. Stodel Gemeente Amsterdam