Administratief schrijven / Kennisgeving.
Origineel
Administratief schrijven / Kennisgeving. 17 maart 1941 (met verwijzing naar 23 februari 1941). [Handgeschreven, blauw:] extra
[Getypt:]
HG.
30/15/2 M.
17 Maart 1941.
den Heer A.S.Stodel,
Rapenburgerstraat 79 I,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.
Mosplein en
Waterlooplein.
vrijstelling betaling markt-
geld Mosplein en Waterlooplein.
Mosplein en Waterlooplein
23 Februari 1941
xxxxxxx Het document is een zakelijke, ambtelijke mededeling uit het vroege stadium van de Duitse bezetting van Nederland. De lay-out is typisch voor die tijd: sober en functioneel.
Opvallend is de handgeschreven toevoeging "Extra" bovenaan, wat mogelijk duidt op een speciale status of spoedbehandeling van het dossier. De tekst onderaan refereert aan de datum 23 februari 1941, wat de dag is waarop de vrijstelling effectief lijkt te zijn gegaan of de dag waarop de initiële aanvraag/beslissing werd genomen. De kruisjes ("xxxxxxx") onderaan dienen waarschijnlijk als afsluiting van de getypte tekst om latere toevoegingen te voorkomen. Dit document is historisch significant vanwege de datum en de geadresseerde.
1. De geadresseerde: A.S. Stodel woonde in de Rapenburgerstraat, een straat in het hart van de toenmalige Joodse buurt van Amsterdam. Abraham Salomon Stodel was een bekende naam in de Joodse gemeenschap (vele leden van de familie Stodel waren handelaren).
2. De lokaties: Het Waterlooplein was de meest bekende Joodse markt van Amsterdam. Het Mosplein ligt in Amsterdam-Noord.
3. De datum: Februari/maart 1941 was een kantelpunt in de bezetting. Op 11 februari 1941 werd de Joodse wijk in Amsterdam voor het eerst afgesloten en kort daarna vond de Februaristaking plaats.
4. De inhoud: De "vrijstelling betaling marktgeld" lijkt op het eerste gezicht een gunst, maar in de context van 1941 was dit vaak een administratief gevolg van het feit dat Joodse marktkooplieden hun beroep niet meer mochten uitoefenen op openbare markten of werden verplaatst naar specifieke "Joodse markten". Het stopzetten van de betalingsverplichting voor reguliere staanplaatsen was een formeel onderdeel van de uitsluiting van Joden uit het openbare economische leven. A.S. Stodel