A.S. Stodel

Administratieve notitie of archiefkaart.

Dit handgeschreven document lijkt een interne notitie te zijn van een Amsterdamse overheidsinstantie (waarschijnlijk de politie of de marktmeester) tijdens de vroege fase van de Duitse bezetting. Het bevat een lijst van personen met hun adressen en dossiernummers. Alle genoemde adressen bevinden zich in de Amsterdamse Jodenbuurt. De focus van de notitie ligt op R. Witsenhausen-Brilleman, die een straf krijgt van "1 dag voorwaardelijk geschorst" (waarschijnlijk een schorsing van haar marktvergunning). De reden hiervoor is "niet tijdig markt verlaten". Dit wijst op een strikte handhaving van de marktreglementen die destijds golden. Onder de namen staat het woord "Woonhuizen" doorgestreept, wat suggereert dat de lijst oorspronkelijk bedoeld was voor woonadrescontrole of dat de context veranderde naar marktgerelateerde overtredingen. Een historisch significant detail is de vermelding van **E. Hillesum** op de Koestraat 10 II. Dit is de bekende schrijfster Etty Hillesum, die inderdaad op dit adres woonde in 1940.

Dienstbrief / Aanmaning

Dit document is een formele waarschuwing of aanmaning gericht aan drie marktkooplieden. De directeur van de betreffende dienst (waarschijnlijk het Amsterdamse Marktwezen) stelt vast dat zij op zaterdag 2 november 1940 de markt op het Mosplein in Amsterdam-Noord niet op tijd hebben verlaten. De brief is kort en zakelijk van toon. Opvallend is het gebruik van de letter 'y' waar men tegenwoordig 'ij' zou verwachten (bijv. "My", "tydstip", "hierby", "tyd"), wat destijds op typemachines een gebruikelijke substitutie was of een spellingsvariant. De handgeschreven notitie rechtsboven geeft aan dat de brief feitelijk op 8 november is verzonden. De adressen van de geadresseerden (Koestraat, Bloedstraat, Rapenburgerstraat) bevinden zich in of direct nabij de Amsterdamse Jodenbuurt, wat relevant is gezien de datum en de namen van de betrokkenen.

Typoscript (doorslag of stencilkopie) van een officiële waarschuwingsbrief.

Het document is een formele, ambtelijke waarschuwing gericht aan drie personen tegelijk. De aanleiding is een overtreding van de marktverordening: de kooplieden zijn op zaterdag 2 november 1940 te laat vertrokken van de markt op het Mosplein in Amsterdam-Noord. De toon van de brief is streng en dwingend ("Ik maan U hierby aan"). Het taalgebruik is typisch voor de vooroorlogse en vroeg-oorlogse ambtelijke correspondentie, met woorden als "jl." (jongstleden) en "ten deze". Opvallend is de spellingvariatie tussen "tydstip" (met een y) en "tijd" (met ij) in hetzelfde document, wat vaker voorkwam bij gebruik van schrijfmachines uit die periode.

Administratief schrijven / Kennisgeving.

Het document is een zakelijke, ambtelijke mededeling uit het vroege stadium van de Duitse bezetting van Nederland. De lay-out is typisch voor die tijd: sober en functioneel. Opvallend is de handgeschreven toevoeging "Extra" bovenaan, wat mogelijk duidt op een speciale status of spoedbehandeling van het dossier. De tekst onderaan refereert aan de datum 23 februari 1941, wat de dag is waarop de vrijstelling effectief lijkt te zijn gegaan of de dag waarop de initiële aanvraag/beslissing werd genomen. De kruisjes ("xxxxxxx") onderaan dienen waarschijnlijk als afsluiting van de getypte tekst om latere toevoegingen te voorkomen.

Doorslag (carbonkopie) van een officieel schrijven/kennisgeving.

Dit document is een administratieve kennisgeving aan de heer A.S. Stodel (Abraham Salomon Stodel). Het betreft een vrijstelling voor het betalen van marktgeld voor standplaatsen op het Mosplein (Amsterdam-Noord) en het Waterlooplein (Amsterdam-Centrum). Opvallend is de referentie onderaan naar "23 Februari 1941". De vrijstelling lijkt betrekking te hebben op die specifieke datum of de periode direct daarna. De handgeschreven notitie "Verzonden 18/3" geeft aan dat de administratieve verwerking bijna een maand na de bewuste datum plaatsvond. De reeks kruisjes (xxxxxx) onderaan is een typische administratieve afsluiting van een getypt document om latere toevoegingen te voorkomen.

½ C | 20-1-09 | Lange Houtstr. 24 A II - | x M.W. 9/11 42 [p. post] | | 25 | 56 Stodel S. | ½ Z | 30-9-84 | Rapenburgerstr. 79 I - - | x J.R. | [Linksonder handgeschreven:] *Gmt*

| Achternaam | Voornaam | Geb. datum | Geboorteplaats | Nationaliteit | Adres | | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | | Segal | Abraham | 2.2.20 | Amsterdam | Nederlander | G. v. Slinckstr. 243 Ⅲ | | Slagter | Emanuel | 3.4.10 | // | // | Mauritsstr. 25 Ⅱ | | Slagter | Salomon | 11.9.14 | // | // | 3^e Oosterparkstr. 83 hs | | Slag | Levie | 7.10.04 | // | // | Retiefstr. 67 Ⅱ | | Sher | Rap...

Postrekening No. 224314 A M S T E R D A M (O.)

| Tilanusstr. 77 hs | 20.4.42 Springer | Leendert | 200109 | L.Houtstr. 24 a II | 27.4.42 Stempel | Marcus | 103436 | Tugelaweg 102 III | 11.6.42 Stoodel | Nathan | 109447 | Langkatstr. 8 hs | 11.6.42 *(Handgeschreven regel onderaan)*: Nunes Nabarro | Max | 100318 | Neelellsh. 63 I | 5.5.42

17.9.08 J 261014 I. Jas 2e J.v. Campenstr. 103 I [v] 26.10.14 J 290697 K. Jas Retiefstr. 37 I [v] 29.6.97 J 220615 S. Jas Weesperstr. 127 I [v] 22.6.15 J 131208 B.v.d. Kar Ben Viljoenstr. 1 II [v] 13.12.08 -3-