Handgeschreven briefkaart of notitie.
Origineel
Handgeschreven briefkaart of notitie. 7 september 1942. S. Drukker, wonende aan de Oude Schans 58, Amsterdam-C (gebaseerd op stempel linksonder). Onbekend ("Mijn heer"), waarschijnlijk een officiële instantie of de marktmeester. 7 Sept 1942
Mijn heer
Naar aanleiding van u oproep
betreffende plaats Waterlooplein
van M. Drukker deel ik u mede
dat moeder er geen plaats
gebruik van kan maken
Veel dank voor u medewerking
teeken ik Hoog achtend
S. Drukker
[Stempel linksonder:]
DRUKKER
OUDE SCHANS 58, AMSTE. D M-C. De brief is een korte, zakelijke mededeling waarin de afzender (S. Drukker) reageert op een "oproep" (waarschijnlijk een administratieve controle of sommatie) betreffende de marktplaats van "M. Drukker" op het Waterlooplein in Amsterdam. De afzender geeft aan dat "moeder" (M. Drukker) geen gebruik meer kan maken van deze standplaats. De toon is beleefd en formeel ("Hoog achtend").
Opvallend is het handschrift, dat hoewel gehaast, duidelijk gevormd is. De stempel linksonder duidt op een zakelijke achtergrond (mogelijk vaker gebruikt voor correspondentie betreffende de handel). Dit document is historisch zeer beladen vanwege de datum en de locatie:
1. De Bezetting: Op 7 september 1942 was Nederland ruim twee jaar bezet door nazi-Duitsland. De vervolging van de Joodse bevolking was in deze fase geëscaleerd; de grootschalige deportaties naar doorgangskamp Westerbork en de vernietigingskampen in Polen waren in juli 1942 begonnen.
2. Waterlooplein en de Oude Schans: Het Waterlooplein en de Oude Schans lagen in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. De markt op het Waterlooplein was vanouds een plek waar veel Joodse handelaren hun brood verdienden. Onder de bezetting werden Joodse handelaren steeds verder beperkt en uiteindelijk volledig uit het openbare leven geweerd.
3. De betekenis van de afzegging: De mededeling dat "moeder" geen gebruik meer kan maken van de marktplaats heeft in september 1942 een sinistere ondertoon. Hoewel de reden niet expliciet wordt genoemd, is het zeer waarschijnlijk dat dit te maken heeft met de anti-Joodse maatregelen. Het kan betekenen dat de familie Drukker was ondergedoken, al was opgepakt voor deportatie, of dat het Joden simpelweg onmogelijk was gemaakt om nog handel te drijven.
4. Personen: Uit archiefonderzoek (zoals het Joods Monument) blijkt dat op het adres Oude Schans 58 het echtpaar Machiel Drukker en Schoontje Drukker-Kloots woonde. Machiel was koopman van beroep. Beiden zijn eind 1942 gedeporteerd naar en vermoord in Auschwitz. Dit document markeert waarschijnlijk het moment waarop hun professionele leven en hun aanwezigheid in het Amsterdamse straatbeeld definitief eindigden. Uit archiefonderzoek (zoals het Joods Monument) blijkt dat op het adres Oude Schans 58 het echtpaar Machiel Drukker en Schoontje Drukker-Kloots woonde. Machiel was koopman van beroep. Beiden zijn eind 1942 gedeporteerd naar en vermoord in Auschwitz. Dit document markeert waarschijnlijk het moment waarop hun professionele leven en hun aanwezigheid in het Amsterdamse straatbeeld definitief eindigden.