E. Brander

Handgeschreven register/lijst van marktkooplieden.

* **Administratieve structuur:** De lijst is strak georganiseerd in twee kolommen. De linkerzijde betreft non-food (textiel en kleding), de rechterzijde betreft voedingsmiddelen. De nummers in de linkerkolommen verwijzen naar marktplaatsen of vergunningsnummers. * **Goederen:** Het assortiment weerspiegelt de dagelijkse behoeften van die tijd: van basisbehoeften zoals ondergoederen, dekens en aardappelen tot luxe-artikelen zoals koek, chocolade en 'japons' (jurken). 'Ger: visch' staat voor gerookte vis. * **Naamkunde:** De lijst bevat een grote hoeveelheid namen die typerend zijn voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam (o.a. Morpurgo, Meljado, Polak, Markus, Elzas, Boas, Franschman). Dit bevestigt de centrale rol van de Joodse bevolking in de handel op het Waterlooplein. * **Kwantiteit:** Aan de onderzijde van de kolommen staan teltotalen (20/17 en 32+3), waarschijnlijk gebruikt voor dagelijkse controle of belastinginning door de marktmeester. ---

Handgeschreven administratief register/lijst.

Dit document is een administratief overzicht van marktkooplieden in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De lijst is gestructureerd in kolommen die de identiteit, de standplaats en de handelsactiviteit van de personen vastleggen. * **Kolom 1:** Bevat de namen en initialen van de marktkooplieden. * **Kolom 2:** Vermeldt de geboortedata, wat essentieel was voor persoonsregistratie. * **Kolom 3:** Geeft de straat aan waar de marktstandplaats zich bevond (bijv. Gaaspstraat, Joubertstraat, Waterlooplein). Dit zijn locaties in de Amsterdamse Transvaalbuurt en het Joodse kwartier. * **Kolom 4:** Toont data in december 1942 en de eerste maanden van 1943. Dit zijn de momenten waarop de "mutatie" of "afvoering" plaatsvond. * **Kolom 5:** Beschrijft de aard van de handel (bijv. visch, textiel, groente en fruit). De aantekeningen aan de rechterkant ("C.L.", "niet opg.") verwijzen waarschijnlijk naar administratieve codes van de marktmeester of de bezettende autoriteiten. De term "Afvoeringen" in de linkerbovenhoek en de specifieke data (winter '42-'43) duiden op een gedwongen stopzetting van de werkzaamheden.

Document

* **Inhoud**: Het document is een administratief overzicht van marktkooplieden met specifieke handelswaren. Er wordt onderscheid gemaakt tussen kooplieden met een vaste plaats en houders van een voorkeurskaart. * **Demografie**: De namen op de lijst (zoals Schuitenvoerder, Witzenhausen, Polak, Isaac en Mouwes) en de adressen (Rapenburgerstraat, Jodenbreestraat, Uilenburgerstraat) wijzen erop dat dit vrijwel uitsluitend Joodse marktkooplieden betreft die werkzaam waren in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. * **Handgeschreven notitie**: De aantekening uit juni 1942 is een instructie om te controleren of deze personen beschikken over een "aardappelerkenning". Dit duidt op een strenger wordend regime van vergunningen en distributiecontroles tijdens de bezettingsjaren. * **Status**: De doorhalingen bij namen als M. van Praag en E. Brander suggereren dat de lijst actueel werd gehouden en dat personen mogelijk hun recht op een standplaats hadden verloren of waren vertrokken.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief/verzoekschrift (fragment). * **Auteur:** H. Brander. * **Betreft:** Elias Brander (geboren 17 januari 1922). * **Locatie:** Zwanenburgwal 66, Amsterdam. * **Datering:** Ongeveer 1941-1942 (gezien de historische context van de genoemde personen). * **Taal:** Nederlands (met spelfouten conform de tijd/schrijver).

# TRANSCRIPTIE G Hiermede heb ik de eer U te be- richten, dat de stallenruiter J. Brands, Eglantiersstraat 166 II heeft mede- gedeeld, dat hij van de hem verleende vergunning ~~tot het plaatsen van kramen~~ ~~op de markt~~ om op een anderen dan voor de markt bestemden tijd kramen op te zetten of te hebben op de markt Mosplein, (~~zie beschikking van B&W d.d. 22 Jan 1941~~ ~~no.~~ 29 Nov. 1930 no...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief/kennisgeving. * **Datum:** 22 september 1941. * **Afzender:** J. Brander (geboren 20 mei 1912), wonende aan de Zwanenburgwal 66 huis, Amsterdam. * **Geadresseerde:** Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. * **Onderwerp:** Opzegging van een marktplaats op het Waterlooplein. * **Kenmerken:** Geschreven op gelinieerd papier met p...

# TRANSCRIPTIE *De transcriptie volgt de originele spelling en interpunctie, inclusief fouten en herhalingen.* als dat Mijn Broertze mij mag helpen en Mijn verzoek inte willegen De Naam van mijn Broer is is Elias Brander geboren 17 Januarie 1922 Zwanenburgwal 66 Huis Hoogachtent H. Brander Zwanenburgwal 66 Huis staanplaats Mosplein Bij Voor Baad Mijn Dank.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief. * **Datum:** 13 april 1939. * **Locatie:** Amsterdam. * **Afzender:** T. Wittkampf. * **Ontvanger:** Den Heer Inspecteur van het Marktwezen, alhier (Amsterdam). * **Onderwerp:** Toewijzing van een marktplaats op Uilenburg aan R. Brander. * **Referentienummer:** Brief 31/21/1 M · 39.