Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam. 4 februari 1944. Nº 10/5/1 M.1944 25/2 [Bovenaan handgeschreven: Marktw]

No. 57 Bur. G.
214 LM 1944

Vaststelling omslagkosten schoonmaken schrijfmachines.

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam
Vrijdag, 4 Februari 1944.

[Handgeschreven aantekening rechts: m. d. d. Schrijfm.]

De Burgemeester van Amsterdam,
Overwegende, dat in den loop van 1943 het noodzakelijk is gebleken, het schoonmaken van de schrijfmachines der gemeente wegens het in gebreke blijven van de schrijfmachinefirma's door de gemeente in eigen beheer te doen geschieden;
Overwegende, dat de hieraan verbonden kosten door de gemeentesecretarie zijn betaald en voor zoover zij niet ten behoeve van de secretarie zelve zijn aangewend, door de gemeentelijke diensten, bedrijven en instellingen naar verhouding van de aan deze bewezen diensten behooren te worden terugbetaald;
Overwegende voorts, dat deze kosten rond ƒ 3250,- hebben bedragen, voor welk bedrag in totaal 5354 schoonmaakbeurten zijn verricht (waarvan 1370 bij de gemeentesecretarie zelve), zoodat de prijs per schoonmaakbeurt op ƒ 0,61 moet worden gesteld; -

B e s l u i t :

te bepalen:
I dat de gemeentelijke diensten, bedrijven en instellingen, genoemd in kolom 1 van den bij dit besluit behoorenden staat voor het schoonmaken hunner schrijfmachines verschuldigd zijn de in kolom 5 van dien staat genoemde bedragen;
II dat de meergenoemde gemeentelijke diensten, bedrijven en instellingen het door elk hunner verschuldigde dienen te voldoen door overschrijving, onder vermelding van dit besluit, op de rekening van den Gemeenteontvanger no. 3 bij het Girokantoor der gemeente Amsterdam;
III dat in den vervolge aan de gemeentelijke diensten, bedrijven en instellingen, de kosten van de door hen verlangde extra bezoeken der gemeentelijke monteurs in rekening zullen worden gebracht.

Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeelingen Algemeene Zaken (7 stuks), Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (7 stuks), Sociale Zaken (6 stuks), Gemeentebedrijven (6 stuks), Openbare Gezondheid en Ziekenhuiswezen (4 stuks), Volkshuisvesting (3 stuks), Onderwijs (3 stuks), Handelsinrichtingen (3 stuks), Arbeidszaken (2 stuks), Financiën (2 stuks), Publieke Werken (4 stuks), Burgerlijke Stand (2 stuks) en Kunstzaken (2 stuks), alsmede aan het Bureau Gemeentesecretaris (2 stuks), het Bureau voor Organisatie en Efficiency en den Gemeenteontvanger.

H
C.S. Stadhuis,
A'dam, 2-'44.
No. 413

Voor eensluidend extract,
de Gemeentesecretaris,
(get.) J. F. FRANKEN

--- Dit document is een administratief besluit dat de interne verrekening van onderhoudskosten voor schrijfmachines binnen de gemeente Amsterdam regelt. De kern van het besluit is dat de Gemeentesecretarie de kosten (ƒ 3250,-) heeft voorgeschoten en deze nu naar rato (ƒ 0,61 per beurt) verhaalt op de verschillende gemeentelijke diensten.

Opvallende punten:
1. Eigen beheer: Het document vermeldt expliciet dat externe firma's "in gebreke" bleven, waardoor de gemeente het onderhoud zelf moest gaan doen.
2. Kostenbeheersing: Er wordt een zeer precieze berekening gemaakt (tot op de cent nauwkeurig) voor 5354 beurten.
3. Organisatiestructuur: De lijst met afdelingen onderaan geeft een goed overzicht van de omvang en de indeling van het Amsterdamse ambtenarenapparaat in 1944. Interessant is de vermelding van het "Bureau voor Organisatie en Efficiency", een relatief moderne term voor die tijd.
4. Logistiek: Het besluit regelt ook dat toekomstige extra bezoeken van monteurs direct in rekening zullen worden gebracht, wat duidt op een verzakelijking van de interne dienstverlening.

--- Het document dateert van februari 1944, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Amsterdam stond op dat moment onder het bestuur van de pro-Duitse burgemeester Edward Voûte.

Hoewel het document op het eerste gezicht een triviale administratieve kwestie lijkt (het schoonmaken van typemachines), weerspiegelt het de oorlogsomstandigheden:
* De "in gebreke blijvende firma's" wijzen op de schaarste en ontwrichting van de economie. Bedrijven hadden waarschijnlijk een tekort aan personeel (door de Arbeitseinsatz), onderdelen of brandstof.
* Schrijfmachines waren essentieel voor de enorme bureaucratie van zowel de gemeente als de bezetter (denk aan de distributie van levensmiddelen, wat ook als afdeling wordt genoemd).
* Het feit dat de ambtelijke molen met een dergelijke precisie bleef doordraaien, zelfs in de laatste zware oorlogsjaren, is kenmerkend voor de Nederlandse administratieve discipline die tijdens de bezetting grotendeels intact bleef. C.S. Stadhuis E.J. Vo J.F. Franken Gemeente Amsterdam Publieke Werken Stadhuis