Dienstbrief / Officiële correspondentie. 28 oktober 1942. De Hoofdcommies, Chef der Centrale Schrijfkamer (getekend door H. Waltz of H. Welkz). [Links boven: Gemeentewapen van Amsterdam]

Nº 7/31/2 M. 1942 29/10 [handgeschreven/stempel]

Gemeente Amsterdam
Raadhuis, O.Z. Voorburgwal

Telefoon 43130, 43321

Aan Hoofden van Diensten,
Bedrijven en Administratiën

Men wordt verzocht, bij het antwoord nauwkeurig den datum, het nummer en de afdeeling van dezen brief te vermelden

[Handgeschreven aantekening rechts boven: m. apb]

Afd. [leeg]
No. 51 M 1942 [handgeschreven]
Bijlagen [leeg]
Uw brief: [leeg]
Datum: 28 October 1942

Onderwerp:

Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat voor de bij mijn rondschrijven, dd. 9 October j.l. beschikbaargestelde Monarchschrijfmachine met telapparaat een plaats is gevonden.

De Hoofdcommies,
Chef der Centrale Schrijfkamer,
belast met de contrôle op het
schrijfmachinebezit der gemeente,

[Signatuur: H. Waltz]

C.S. Stadhuis,
A'dam 10-'42

*

Model G.A. 5
Stadsdrukkerij Amsterdam
18412-9-42-10.000 Dit document is een korte, zakelijke mededeling van de Centrale Schrijfkamer van de Gemeente Amsterdam. De kern van de boodschap is dat een specifieke schrijfmachine — een 'Monarch' voorzien van een telapparaat — die eerder (op 9 oktober 1942) beschikbaar was gesteld, inmiddels een nieuwe bestemming heeft gekregen binnen de gemeentelijke organisatie.

Opvallend is de zeer specifieke functietitel van de afzender: "Chef der Centrale Schrijfkamer, belast met de contrôle op het schrijfmachinebezit der gemeente". Dit duidt op een strakke gecentraliseerde regie over kantoormiddelen. Het document is een voorbeeld van de dagelijkse bureaucratie in oorlogstijd, waarbij elk apparaat nauwkeurig werd geadministreerd. De brief dateert uit oktober 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van een toenemende schaarste aan metalen en kantoormachines. De bezetter stelde vaak strenge eisen aan de registratie van dergelijke apparatuur, mede om te voorkomen dat schrijfmachines in handen van het verzet vielen voor het vervaardigen van illegale kranten of pamfletten.

Hoewel de inhoud van de brief op het eerste gezicht triviaal lijkt (het herplaatsen van één typemachine), weerspiegelt de functietitel de totalitaire drang naar controle en de noodzaak om schaarse goederen efficiënt te verdelen binnen het ambtelijk apparaat van het bezette Amsterdam. De locatie "O.Z. Voorburgwal" verwijst naar het toenmalige stadhuis (het huidige hotel The Grand). C.S. Stadhuis H. Waltz H. Welkz O.Z. Voorburgwal Gemeente Amsterdam Stadhuis