Extract uit het ‘Boek der Besluiten’ van de Burgemeester van Amsterdam. 24 december 1942. (Noot: De originele spelling en interpunctie zijn aangehouden.)

No. 2155 Arb. 1942
[Handgeschreven:] 116 L.M 1943
[Paarse stempel:] No. 43/3/1 M. 1943 1/1

Tot intrekking van de regeling voor het voeren van overleg met de thans ont-bonden vereeniging van hoogere ambtenaren in dienst der gemeente Amsterdam en het Instituut van Directeuren.

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam,
Donderdag, 24 December 1942.

[Handgeschreven paraaf/notitie in blauw/rood:] m/f Markthu [?]

Op voorstel van den Wethouder voor de Arbeidszaken neemt de Burgemeester het volgende besluit:
De Burgemeester van Amsterdam;
Gezien het besluit van Burgemeester en Wethouders, dd. 14 Juli 1939, No. 845a Arb., tot vaststelling van een regeling voor het te voeren overleg over voorstellen, betrekking hebbend op wijziging van het Ambtenarenreglement en tot vaststelling of wijziging van nadere regelen of voorschriften ter uitvoering daarvan, welke zullen gelden voor de ambtenaren, wier betrekking is ingedeeld in de XIIIe of een hoogere salarisgroep;

Overwegende, dat een overleg als vorenbedoeld slechts dient plaats te hebben met "Het Nederlandsche Arbeidsfront (N.A.F.)";

B e s l u i t :
in te trekken het vorengenoemde besluit van Burgemeester en Wethouders, dd. 14 Juli 1939, No. 845a Arb.

Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan alle afdeelingen der Gemeente-secretarie (waarvan Arbeidszaken 10 stuks), het Bureau Gemeentesecretaris, het Pensioenbureau en den Gemeente-ontvanger.

Voor eensluidend extract,
de Gemeentesecretaris,
(get.) J. F. FRANKEN

C.S. Stadhuis,
A’dam 1-’43
[Handgeschreven rechtsonder:] 43 Het document betreft een formeel bestuurlijk besluit uit de oorlogsperiode. De kern van het besluit is het stopzetten van formeel overleg met onafhankelijke beroepsverenigingen voor hogere ambtenaren en directeuren van de gemeente Amsterdam.

Opvallende juridische en administratieve elementen:
* Intrekking: Een besluit uit 1939 (vóór de bezetting) wordt nietig verklaard.
* Machtsconcentratie: Het besluit wordt genomen door "de Burgemeester" op voorstel van de Wethouder, wat getuigt van de door de bezetter ingevoerde nieuwe bestuursstructuur waarbij de democratische controle door de gemeenteraad was uitgeschakeld.
* Administratieve sporen: De diverse stempels en handgeschreven nummers wijzen op een strikte archivering en verwerking door de gemeentesecretarie aan het begin van 1943. Dit document is een direct gevolg van de zogenaamde 'gelijkschakeling' tijdens de Duitse bezetting van Nederland.

1. De ontbinding van verenigingen: De in de tekst genoemde "thans ontbonden vereeniging van hoogere ambtenaren" was, net als bijna alle andere vakbonden en beroepsorganisaties, door de bezetter verboden of gedwongen zichzelf op te heffen om plaats te maken voor nationaalsocialistische instituten.
2. Het Nederlandsche Arbeidsfront (N.A.F.): Het N.A.F. werd in mei 1942 door de Duitsers opgericht als de enige toegestane organisatie voor werkgevers en werknemers (naar voorbeeld van het Duitse Deutsche Arbeitsfront). Door in dit besluit vast te leggen dat overleg slechts met het N.A.F. mag plaatsvinden, dwingt de bezetter de Amsterdamse ambtenarij in het nationaalsocialistische keurslijf.
3. Bestuur onder bezetting: In december 1942 was Edward Voûte burgemeester. Hoewel hij geen lid was van de NSB, voerde hij de Duitse verordeningen nauwgezet uit. Dit extract illustreert hoe de bezettingsmacht via formele gemeentelijke besluiten de grip op de kritieke laag van het overheidsapparaat (de hogere ambtenaren) verstevigde. C.S. Stadhuis J.F. Franken Gemeente Amsterdam NSB Stadhuis