Archief 745
Inventaris 745-398
Pagina 124
Dossier 4
Jaar 1943
Stadsarchief

Officieel extract uit het "Boek der Besluiten van den Burgemeester van Amsterdam".

14 mei 1943. Dossier: 343/20.3, 68, 7, 7/6/1

Origineel

Officieel extract uit het "Boek der Besluiten van den Burgemeester van Amsterdam". 14 mei 1943. No. 7/6/1 M. 1943 26/r [handgeschreven]
Mark... [onleesbaar, mogelijk "Markies"] 5 [handgeschreven]

No.343/20.3 Fin.1942.

381 LM 1943 [handgeschreven]

Verdaging beslissing ten aanzien der begrooting, dienst 1943.

U. Müller [handgeschreven]

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam.
Vrijdag, 14 Mei 1943.

De Burgemeester brengt ter tafel een besluit van den Secretaris-Generaal van het Departement van Binnenlandsche Zaken van 6 Mei 1943 B.Z.No.7 B.B. strekkende zijn beslissing ten aanzien van de begrooting der Gemeente Amsterdam voor den dienst 1943 te verdagen en den Burgemeester de machtigingen te verleenen, bedoeld in het eerste en het tweede lid van artikel 246 der Gemeentewet, wat eerstbedoelde machtiging betreft, tot de helft der geraamde bedragen, met dien verstande, dat in geen geval meer mag worden uitgegeven dan de helft van de voor 1942 toegestane bedragen.

De Burgemeester besluit hiervan mededeeling te doen aan alle afdeelingen der Gemeentesecretarie, alsmede aan het Bureau Gemeentesecretaris, den Gemeente-ontvanger en het Pensioenbureau met opdracht den inhoud van dit besluit ter kennis te brengen aan de Hoofden van de onderscheidene bedrijven, diensten en instellingen.

Voor eensluidend extract,
de Gemeentesecretaris,
(get.) J. F. FRANKEN

C.S.Stadhuis
A'dam 5-'43
No.68.

  1. [handgeschreven] Dit document betreft een administratieve procedure rondom de gemeentebegroting van Amsterdam voor het jaar 1943. De essentie is dat de definitieve besluitvorming over de begroting door het rijk (de Secretaris-Generaal van Binnenlandse Zaken) is uitgesteld (verdaagd).

Om te voorkomen dat de stad financieel lamgelegd wordt, krijgt de burgemeester op basis van de Gemeentewet een tijdelijke machtiging om uitgaven te doen. Er zit echter een strikte limiet aan: hij mag maximaal de helft van de geraamde bedragen voor 1943 uitgeven, met als extra veiligheidsklep dat dit bedrag nooit hoger mag zijn dan de helft van de goedgekeurde begroting van het voorgaande jaar (1942).

Het document dient als interne instructie om alle relevante gemeentelijke diensten en de gemeenteontvanger (de penningmeester van de stad) te informeren over deze beperkte bestedingsruimte. Het document dateert van mei 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De context is cruciaal voor het begrijpen van de machtsverhoudingen:

  1. Bestuur onder bezetting: Sinds 1941 waren de gemeenteraad en de wethouders door de bezetter naar huis gestuurd. Burgemeester Edward Voûte regeerde bij decreet, maar stond onder direct toezicht van zowel de Nederlandse Secretarissen-Generaal als de Duitse bezettingsautoriteiten. De handgeschreven naam "U. Müller" op het document verwijst hoogstwaarschijnlijk naar een Duitse functionaris of Beauftragte die toezicht hield op de Amsterdamse administratie.
  2. Financiële controle: De Duitse bezetter oefende een enorme druk uit op de Nederlandse overheidsfinanciën om de eigen oorlogsvoering te financieren. Begrotingen werden streng gecontroleerd en vertragingen in de goedkeuring door het Departement van Binnenlandse Zaken waren aan de orde van de dag, vaak vanwege discussies over de verdeling van kosten tussen de gemeente en de bezetter (zoals inkwartieringskosten of kosten voor de Luchtbeschermingsdienst).
  3. Bureaucratie: Ondanks de oorlogssituatie bleef de ambtelijke molen doordraaien volgens bestaande wetgeving (zoals de hier genoemde Gemeentewet), maar dan binnen het autoritaire kader van de bezetting. Dit document illustreert de "normaliteit" van het bestuur in een diep abnormale tijd. C.S. Stadhuis J.F. Franken Gemeente Amsterdam Stadhuis

Samenvatting

Dit document betreft een administratieve procedure rondom de gemeentebegroting van Amsterdam voor het jaar 1943. De essentie is dat de definitieve besluitvorming over de begroting door het rijk (de Secretaris-Generaal van Binnenlandse Zaken) is uitgesteld (verdaagd).

Om te voorkomen dat de stad financieel lamgelegd wordt, krijgt de burgemeester op basis van de Gemeentewet een tijdelijke machtiging om uitgaven te doen. Er zit echter een strikte limiet aan: hij mag maximaal de helft van de geraamde bedragen voor 1943 uitgeven, met als extra veiligheidsklep dat dit bedrag nooit hoger mag zijn dan de helft van de goedgekeurde begroting van het voorgaande jaar (1942).

Het document dient als interne instructie om alle relevante gemeentelijke diensten en de gemeenteontvanger (de penningmeester van de stad) te informeren over deze beperkte bestedingsruimte.

Historische Context

Het document dateert van mei 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De context is cruciaal voor het begrijpen van de machtsverhoudingen:

  1. Bestuur onder bezetting: Sinds 1941 waren de gemeenteraad en de wethouders door de bezetter naar huis gestuurd. Burgemeester Edward Voûte regeerde bij decreet, maar stond onder direct toezicht van zowel de Nederlandse Secretarissen-Generaal als de Duitse bezettingsautoriteiten. De handgeschreven naam "U. Müller" op het document verwijst hoogstwaarschijnlijk naar een Duitse functionaris of Beauftragte die toezicht hield op de Amsterdamse administratie.
  2. Financiële controle: De Duitse bezetter oefende een enorme druk uit op de Nederlandse overheidsfinanciën om de eigen oorlogsvoering te financieren. Begrotingen werden streng gecontroleerd en vertragingen in de goedkeuring door het Departement van Binnenlandse Zaken waren aan de orde van de dag, vaak vanwege discussies over de verdeling van kosten tussen de gemeente en de bezetter (zoals inkwartieringskosten of kosten voor de Luchtbeschermingsdienst).
  3. Bureaucratie: Ondanks de oorlogssituatie bleef de ambtelijke molen doordraaien volgens bestaande wetgeving (zoals de hier genoemde Gemeentewet), maar dan binnen het autoritaire kader van de bezetting. Dit document illustreert de "normaliteit" van het bestuur in een diep abnormale tijd.

Genoemde Personen 2

Locaties

Stadhuis Amsterdam (C.S. Stadhuis).

Producten

Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Gemeente Amsterdam Stadhuis

Kooplieden in dit dossier 100

Aal en paling Waterlooplein 1.954 1/2
Aal en paling Waterlooplein 154.200
Aal en paling Waterlooplein 1.025
Aandeel huur hoofdkantoor Waterlooplein
Aankoop kisten Waterlooplein
Aantal auto’s (mosselen) Waterlooplein ---
Aantal vaartuigen Waterlooplein 54
Aantal vaartuigen Waterlooplein 77
Aantal wagons (mosselen) Waterlooplein ---
Aardap.: Waterlooplein 216.830.550
Aardap.: Waterlooplein 216.830.830
W. Fruithof Waterlooplein 550
Aard.gr.fruit Waterlooplein 173
Aard.gr.fruit Waterlooplein -359
Aard.gr.fruit Waterlooplein -172
Afschrijving dubieuze debiteuren Waterlooplein
Afschrijving dubieuze debiteuren Waterlooplein
Afschrijving overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Waterlooplein 02
Afschrijving, overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Waterlooplein
Af te dragen Loonbelasting Waterlooplein
Af te dragen Loonbelasting Waterlooplein 84
A. Cuypstraat Waterlooplein 15.456
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 15.456
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9816 / 15.456
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6