A. Bijl

Administratief kasboek / Ontvangststaat.

Het document is een register van de aanvoer van aardappelen op 18 mei 1940. De posten zijn genummerd van 157 tot 190. Er wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende aardappelrassen, waarvan "Red Star", "Bevelanders" en "Bonken" (waarschijnlijk grote aardappelen, vaak voor de zetmeelindustrie) de meest voorkomende zijn. De kolom 'prijs' geeft bedragen weer als 497 ½ en 442 ½. Gezien de vermenigvuldiging met het aantal kilogrammen, betreft dit waarschijnlijk de prijs in guldens per 10.000 kg (of centen per 100 kg). Bijvoorbeeld: 5.600 kg x 0,04975 = 278,60 gulden. Er zijn twee totalen onderaan de kolommen: een tussentotaal bij regel 185 (135.870 kg / 6326,97 gulden) en een eindtotaal inclusief de laatste vijf regels (160.720 kg / 7538,23 gulden). De namen van de schippers en leveranciers suggereren een regionale handel, mogelijk in de provincie Zeeland of Zuid-Holland, gezien de referentie naar 'Bevelanders' (van de Zeeuwse eilanden Beveland).

Administratieve lijst van Joodse grossiers met gegevens over hun gehuurde objecten en toegewezen bewindvoerders.

Dit document is een administratieve neerslag van de **arisering** (het ontnemen van Joods bezit) van de Amsterdamse markthandel tijdens de Duitse bezetting. 1. **Doel van de lijst:** Het document dient om het overzicht te behouden over Joodse ondernemers die faciliteiten (pakhuizen, nissen en standplaatsen) huurden van de gemeente Amsterdam. De focus ligt op de aanwijzing van een *Verwalter* (bewindvoerder) of *Treuhänder-liquidateur*. 2. **Rol van de bewindvoerders:** Deze personen of instanties (zoals de beruchte *Omnia Treuhandgesellschaft*) werden aangesteld om de Joodse bedrijven over te nemen of te liquideren. In de laatste kolom is bij diverse namen expliciet vermeld: "met opdracht tot liquidatie". 3. **Administratieve controle:** De lijst toont hoe de gemeente (Afdeling Marktwezen) nauw samenwerkte met de bezetter om Joodse economische invloed uit te wissen. De handgeschreven wijzigingen (zoals bij M. v. Loggem) wijzen erop dat dit een werkdocument was dat actueel gehouden werd tijdens het proces van onteigening. 4. **Typologie objecten:** De gehuurde objecten variëren van grote pakhuizen (gecodeerd met letters als A, B, E) tot specifieke plaatsen in de markthallen ("Hal" followed by a number).

Document

Het document is een officiële circulaire van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale gericht aan de veilingen in Nederland. De kern van de boodschap is de aanstelling van een 'Treuhänder', de heer A. Bijl, voor de handelsactiviteiten van S. Hes uit Amsterdam. De rode onderstreping van de naam "S. Hes" en zijn adres is een archivistisch of administratief spoor dat de aandacht vestigt op de persoon die wordt onteigend. De zakelijke, droge toon van de brief maskeert de gewelddadige realiteit van de economische uitsluiting van Joodse burgers.

Handgeschreven administratieve notitie / memo.

Dit document is een administratieve instructie betreffende een huuraangelegenheid in Rotterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de notitie is de vastlegging van een nieuwe huurperiode voor A. Bijl vanaf 1 juli 1942, met een jaarbedrag van 800 gulden. Er wordt een bedrag van 15 gulden genoemd, wat mogelijk de wekelijkse huurprijs was (15 x 52 = 780, afgerond naar 800). De rood onderstreepte zin is een cruciale instructie voor de administratief medewerker: bij het verzenden van het nieuwe contract moet de ontbinding van het oude contract expliciet vermeld worden om juridische of administratieve dubbelingen te voorkomen. De vermelding "Afn. [Afnemer] van N. Kooyman behuize A Bijl" met een bedrag van 18 gulden suggereert een onderhuurder of een specifieke toeslag voor een bewoner die bij Bijl inwoont. De doorgestreepte tekst onderaan lijkt te verwijzen naar een eerdere situatie of een plan dat is gewijzigd na het overlijden van een zekere N. Bakker in januari 1942.

Registerblad / grootboekpagina met een lijst van huurders en onderhuurders.

* **Organisatie:** Het document vertoont een strakke, hiërarchische indeling. De pakhuizen zijn met letters aangeduid, wat gebruikelijk was in grote haven- of marktcomplexen (zoals de pakhuizen aan de Maas in Rotterdam of de markthallen). * **Bedrijfsactiviteit:** Uit de namen blijkt een sterke concentratie in de handel van aardappelen, groenten en fruit (AGF). De vermelding van "Groninger Aardappelen" en de "Bananen Import Cie" bevestigt dit. * **Onderhuur:** Opvallend is het grote aantal vermeldingen van "(onderhuur)". Dit wijst op een systeem waarbij grotere handelaren of firma's delen van hun gehuurde ruimte doorverhuurden aan kleinere ondernemers, wat duidt op een levendige en dichtbevolkte handelsomgeving. * **Handschrift:** Het betreft een zakelijk, vlot lopend kantoorschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. De doorhalingen wijzen op administratieve bijwerkingen na verloop van tijd.

Getypte brief/doorslag met handgeschreven kanttekeningen.

Het document is een officiële mededeling van een directeur (waarschijnlijk van een havenbedrijf of pakhuiscomplex) aan verschillende huurders. De kern van de brief is dat "Pier C" is gevorderd door de Duitse Weermacht. Als gevolg hiervan krijgen de genoemde huurders toestemming om hun pakhuisruimte (aangeduid met sectienummers zoals E 17, B 7, etc.) onder te verhuren aan specifieke grossiers. Opvallend is dat de administratieve afhandeling van de vergoedingen bij de huurders zelf wordt neergelegd ("De verrekening... dient door U te geschieden"). De bedragen variëren tussen de 800 en 1100 gulden per jaar. Er zijn handgeschreven correcties en parafen zichtbaar, wat duidt op een werkdocument dat daadwerkelijk in de administratieve stroom is gebruikt.

Doorslag van een brief of memorandum op dun doorslagpapier.

* **Inhoud:** De brief is een formele kennisgeving aan huurders dat hun huurcontracten voor pakhuisruimtes aan 'pier G' worden beëindigd. De directe aanleiding is de vordering van de pier door de Duitse Wehrmacht. Er wordt een financiële regeling getroffen voor reeds vooruitbetaalde huur over de maand april 1943. Opmerkelijk is dat er ook gesproken wordt over een constructie waarbij de huurders de ruimte kunnen blijven gebruiken via een 'grossier', waarbij de onderlinge verrekening buiten het havenbedrijf om gaat. * **Vorm:** Het betreft een standaard-circulaire waarbij de specifieke details (zoals afdelingsnummers en bedragen) in de hoofdtekst zijn opengelaten, maar onderaan in een verzendlijst ("Gezonden aan") per huurder zijn gespecificeerd. * **Kenmerken:** De aanwezigheid van de afkorting "H/SV" en de numerieke code "64/3/1 M." duidt op een gestructureerde archivering binnen de organisatie. De handgeschreven notitie "Verzonden 4/5" geeft aan dat de brief drie dagen na datering daadwerkelijk is verstuurd.

Document

Het document is opgebouwd uit zes kolommen: * **Kolom 1:** Bevat persoonsnamen, waarschijnlijk de cliënten of debiteuren. * **Kolom 2:** Bevat een volg- of dossiernummer, gevolgd door een vinkje. * **Kolom 3:** Toont bedragen in guldens (aangeduid met de 'f' van florijn), vaak met decimalen. De herhalingstekens („) verwijzen naar de 'f'. * **Kolom 4:** Bevat namen van tegenpartijen, instanties of bedrijven (bijv. "Dr. Suane", "N.V. Veere’s Fruithandel"). * **Kolom 5:** Bevat een alfanumerieke code (een letter gevolgd door een getal), wat mogelijk verwijst naar een kadasternummer, verzekeringspolis of grootboekpagina. * **Kolom 6:** Bevat grotere, afgeronde bedragen in guldens.

Document

* **Kern van het geschil:** De heer A. Bijl protesteert tegen het feit dat hij momenteel slechts over één loods beschikt op de Centrale Markt, terwijl hij een contract heeft voor twee loodsen. * **Bedrijfsvoering:** Het betreft een geconsolideerd bedrijf van drie zaken, waarbij de handel in fruit een centrale rol speelt. De beperkte ruimte belemmert de dagelijkse werkzaamheden. * **Juridische toon:** De toon van de brief verschuift van een verzoek naar een formele eis. Bijl beroept zich expliciet op zijn contractuele rechten als huurder. * **Collaboratie/Hulp:** De zinsnede "Ik heb my destyds bereid getoond anderen te helpen" suggereert dat Bijl eerder (vrijwillig of onder lichte druk) een deel van zijn ruimte heeft afgestaan ten behoeve van derden of de algemene marktvoorziening, maar dat hij deze coulance nu intrekt vanwege eigen bedrijfsschade. * **Status document:** De brief is onvolledig; de tekst breekt af na de woorden "Aangezien er", wat duidt op een ontbrekend tweede blad.

Getypte brief op briefpapier.

* **Inhoud:** De brief is een formele klacht van een grossier (A. Bijl) over een incident met een klant (P.J. v.d. Mey). De kern van het conflict draait om statiegeld/fustregelingen. V.d. Mey weigerde de officiële procedure voor het inleveren van lege kisten bij de 'Fustcentrale' te volgen en eigende zich op eigenmachtige wijze geld toe uit de kassa (loket) van de grossier als 'vergoeding' voor de achtergelaten kisten. * **Toon:** De schrijver is verontwaardigd over de diefstal en de agressieve houding van de klant. Hij spreekt over "ongehoord optreden" en benadrukt zijn eigen kwetsbare positie als grossier die "verplicht is zulke menschen te leveren". * **Juridische/Administratieve aspecten:** De brief noemt specifieke regelingen omtrent 'fust' (verpakkingsmateriaal) en verwijst naar de 'A.F. Centr.' (waarschijnlijk de Amsterdamse Fustcentrale). De grossier escaleert de zaak direct naar de hoogste autoriteit van de markt, de Directeur van het Marktwezen.

Getypte brief (vermoedelijk de tweede pagina van een doorslag of kopie) met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** Het document betreft de afsluiting van een zakelijke correspondentie waarin de afzender (A. Bijl) aanbiedt een "kwestie" mondeling toe te lichten. Uit de handgeschreven aantekeningen blijkt dat er op 25 mei 1943 een gesprek heeft plaatsgevonden met de directie en een zekere heer H. Sieburgh. * **Handtekening en Stempel:** De brief is ondertekend namens A. Bijl. Het stempel suggereert een officiële hoedanigheid of een bedrijfseigenaar. * **Interpretatie van de kanttekeningen:** * De linker aantekening suggereert een administratieve actie ("de firma verklaren"). * De rechter aantekening legt een hoorzitting of gesprek vast. * De onderste aantekening lijkt de uitkomst van dit gesprek te zijn: een berisping of afspraak met een persoon genaamd "Mennema", die heeft toegezegd zich voortaan aan de regels te houden.

Formele brief/kennisgeving van de gemeente Amsterdam.

De brief is een officiële zakelijke mededeling van de Directie van het Marktwezen aan een huurder, de heer A. Bijl. De document bevat de volgende kernpunten: 1. **Overdracht contract:** De huurder krijgt het officiële huurcontract toegestuurd voor een pakhuisafdeling op de Centrale Markt (standplaats E 15). 2. **Betalingsvoorwaarden:** De huur is vastgesteld op 66,67 gulden per maand. Opvallend is dat de tekst handmatig is gecorrigeerd met typemachine-kruisjes ('x') om de betalingstermijn te wijzigen naar "zes dagen". 3. **Onderhoudsplicht:** De huurder wordt uitdrukkelijk gewezen op zijn verantwoordelijkheid voor klein onderhoud aan het pand (zoals glas en sloten), gebaseerd op het Burgerlijk Wetboek. 4. **Reclameregels:** Er geldt een strikt verbod op het aanbrengen van reclame of borden zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de directeur. 5. **Administratieve sporen:** Onderaan staan codes (Marktw./HK.) en een eerdere datum (13-1-1944), wat suggereert dat dit een standaardformulier of sjabloon was dat voor deze specifieke huurder is aangepast.

Getypte lijst met handgeschreven annotaties op ruitjespapier.

* **Functie:** Het document diende als een actieve contactlijst voor een handelsorganisatie of administratie die nauw samenwerkte met grossiers (groothandelaren). De scheiding tussen 'Markt' en 'Thuis' wijst op een sector waar handelstijden op de markt (waarschijnlijk een centrale markt zoals de Markthallen in Amsterdam) afwijken van reguliere kantoortijden. * **Geografie:** De vermeldingen van "Sloten" (voorheen een zelfstandig dorp bij Amsterdam) en "Huizen" suggereren een context binnen de Noord-Hollandse handel, zeer waarschijnlijk de Amsterdamse regio. * **Dynamiek:** Het document is een levend archiefstuk. De toevoeging "(overleden)" bij Meyer Mok en de verschillende handgeschreven correcties van namen en nummers tonen aan dat de lijst gedurende langere tijd in gebruik is gebleven en regelmatig werd bijgewerkt. * **Terminologie:** "Pzn" staat voor Pieterzoon, een traditionele Nederlandse patroniem. "N.v. Ned. Veiling" verwijst waarschijnlijk naar een coöperatieve veilingvereniging.

Handgeschreven administratieve lijst (waarschijnlijk een overzicht van debiteuren of crediteuren uit een kasboek).

* **Inhoud:** Het document betreft een financiële lijst. De kolom met bedragen wordt voorafgegaan door het guldenteken (f). De getallen achter de namen lijken opgesplitste bedragen (zoals 66.67, wat twee-derde van honderd is). * **Betalingsinformatie:** De uiterst rechtse kolom geeft de datum van betaling aan (dag/maand) gevolgd door de wijze van betaling: "Kas" (contant) of "Giro" (bankoverschrijving via de Postcheque- en Girodienst). De cirkel om deze kolom suggereert dat dit een controle-afvinking is voor voldane posten. * **Geografie:** De genoemde locaties liggen voornamelijk in Noord- en Zuid-Holland (Beverwijk, Amsterdam, Rijnsburg, Katwijk, Naarden, Zuid-Scharwoude). * **Correcties:** De onderste regel is doorgestreept, wat kan duiden op een foutieve boeking of een geannuleerde transactie. Het adres in Naarden hoort bij deze doorgehaalde naam.

# TRANSCRIPTIE [Stempel/Kader linksboven] B I J B L A D V A N : M. No. 46 A/3/1 193 9 DOORGEZONDEN: 11/1 [Voettekst linksonder] Alg. Zaken Model No. 14 10.000-10-1937-1016

# TRANSCRIPTIE (Linksboven in kader) B I J B L A D V A N : M. No. 46 A/P 3/1 1941 DOORGEZONDEN: 10/11 - '41. (Rechts, handgeschreven) altijd in visch gog gezeten; heeft standplaats een ventvergun. voor gerookte aal ———— Zal voor aal op de verdelingslijst worden geplaatst HB 12/11 '41 Opbergen 17 - 11 - '41 [Handtekening, mogelijk De Boer of De Haan] (Linksonder, drukwerk) Alg. Zaken Model ...

# TRANSCRIPTIE **[Linkerbovenhoek, in kader]** BIJBLAD VAN: M. No. 46A/60/1 193[4]/[1] DOORGEZONDEN: 10/11 - '41. **[Hoofdtekst, handgeschreven]** geeft toe, dat hij nimmer rivier- visch heeft ver- kocht; wel ger. aal. Wanneer aalperiode komt zal met V. C. worden besproken om Schoon voor portie aal in aanmerking Afgedaan opb. [paraaf] 12/11 '41 **[Linkeronderhoek, gedrukte tekst]** Alg. Zaken M...

# TRANSCRIPTIE [Kader linksboven:] B I J B L A D V A N : M. No. 8 A/12/1 193 9 DOORGEZONDEN: 18/1 [Midden rechts, handgeschreven:] 7 8 A/12/2 [in rood] 19/1-'39 [gevolgd door een paraaf of symbool] [Linksonder, gedrukt:] Alg. Zaken Model No. 14 10.000-10-1937-1016

# TRANSCRIPTIE HB. [handgeschreven in blauw:] Verzonden 17/8 den Heer B. ter Hoeve, Albert Cuypstraat 167 III, Amsterdam-Zuid. Wijk 14. 46A/517/2 M. 17 Augustus 1942. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 8 Augustus j.l. deel ik U mede, dat na onderzoek door de door de Visscherijcentrale ingestelde Commissie is gebleken, dat U niet voor een toewijzing van aal in aanmerking kunt komen. Aan Uw ve...