Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en handtekening. 13 januari 1945. [Stempel linksboven:] N° 37/106/2
[Handgeschreven in blauw/paars middenboven:] M. 1044 79/1-45

Rapport.

F/HB.

In verband met het geval van J.H. Leurink, die ter zake het onbevoegd uitoefenen van den groothandel op de Centrale Markt, gepleegd op 6 Juni 1944, door den Burgemeester is gestraft met ontzegging van het recht van toegang tot de Centrale Markt tot 1 November 1944, welke straf in Augustus 1944 is opgeheven, heb ik, ondergetekende, contrôleur B. Felthuis, naar aanleiding van een anonieme klacht contra Leurink, namelijk, dat Leurink op de Centrale Markt aardappelen zou verkoopen tegen f. 60,- per hectoliter, een onderzoek ingesteld. Dit heeft evenwel geen resultaat opgeleverd. Door de contrôleurs B. van Kalkert en J.F. Verseef van den Centralen Contrôle Dienst is op 28 November proces-verbaal opgemaakt contra Willem van der Nol, geboren te Loosduinen 29 December 1896, van beroep schipper, wonende Jac. van Lennepstraat 33 huis, alhier. ~~De~~ Uit dit proces-verbaal, waarvan hierbij een afschrift gaat, blijkt, dat Van der Nol een partij groente heeft opgeslagen in het pakhuis D.4 en dat J.H. Leurink hierbij zijn bemiddeling heeft verleend. Tevens blijkt uit dit proces-verbaal, dat in het pakhuis D.7 was opgeslagen 38 zakken à 50 kg. uien, 2 kisten bieten à 25 kg. Voorts, dat zich buiten de uien, die ~~XXXX~~ in pakhuis D.4 door Nol waren opgeslagen, later ook nog een partij aardappelen bleek te zijn, waaromtrent men de herkomst niet heeft kunnen vaststellen.

Amsterdam, 13 Januari 1945.

[Handgeschreven paraaf links:] azv/b

De contrôleur voornoemd,
[Handtekening:] B. Felthuis
(B. Felthuis).

Den Heer Bedrijfschef
der Centrale Markt.

[Handgeschreven in rood linksonder:]
[Onleesbare paraaf, mogelijk 'gezien' of initialen] Dit rapport van 13 januari 1945 betreft een onderzoek naar illegale handel op de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de zaak is de verdenking van "onbevoegd uitoefenen van den groothandel" door J.H. Leurink.

Hoewel een eerdere anonieme tip over woekerprijzen voor aardappelen (60 gulden per hectoliter) niets opleverde, bracht een proces-verbaal tegen een schipper, Willem van der Nol, nieuwe feiten aan het licht. Leurink bleek als tussenpersoon/bemiddelaar te hebben gefungeerd bij de opslag van partijen groenten (uien en bieten) en een partij aardappelen van onbekende herkomst in de pakhuizen D.4 en D.7.

De tekst bevat interessante ambtelijke correcties: "De" is doorgestreept en vervangen door "Uit dit proces-verbaal", en een typefout (XXXX) is overgetypt. De prijs van f. 60,- voor een hectoliter aardappelen duidt op zwartehandelsprijzen die in de winter van 1944-1945 gebruikelijk waren. Het document is geschreven tijdens de Hongerwinter (winter 1944-1945) in het nog bezette deel van Nederland. Voedselvoorziening was in deze periode uiterst precair en stond onder strikt toezicht van de autoriteiten en de Contrôledienst. De Centrale Markt in Amsterdam was het zenuwcentrum van de voedseldistributie voor de stad.

De genoemde prijs van 60 gulden voor een hectoliter aardappelen was exorbitant hoog vergeleken met de officiële vastgestelde prijzen, wat illustreert hoe de zwarte markt floreerde door schaarste. Het rapport toont aan dat de opsporingsdiensten, ondanks de chaos van de oorlog en de hongersnood, bleven proberen de illegale handel en prijsopdrijving te reguleren. De betrokkenheid van een schipper (Van der Nol) is typerend, aangezien veel voedsel via de waterwegen de stad werd binnengebracht. B. Felthuis B. van Kalkert J.F. Verseef J.H. Leurink