Rapport / Proces-verbaal van diefstal. Nº 77/43/2 M. 1942 %
R A P P O R T

Op Woensdag 3 Juni 1942, des namiddags omstreeks 12.30 uur, werd mij, ondergetekende, controleur B. Felthuis, door W. de Mooy, personeel bij grossier C. de Mooy, huurder van pakhuis D.19 medegedeeld, dat van zijn baas 33 Delftsche kisten gestolen waren van een partij welke aan de achterzijde van pakhuis D.19 stond. Dit moest, aldus W. de Mooy, zijn gebeurd op dien zelfden dag tusschen 11 uur v.m. en 12.15 uur n.m.
Bij informatie aan de kistencentrale van Barend van Dijk op pier C vernam ik, rapporteur, dat ~~xxxx~~ J.C. van Eck, oud 29 jaar, personeel kooper wonende Tuinstraat 44 alhier, omstreeks bovengenoemden tijd 33 ledige Delftsche kisten had ingeleverd en dat hem hiervoor emballagebon No 488 ter waarde van ~~32~~ f 32.01, zijnde het bedrag aan statiegeld, verminderd met de provisie voor van Dijk, was uitgereikt. Uitbetaling van het statiegeld had evenwel nog niet plaats gehad. Eerst op Vrijdag 5 Juni 1942, verscheen bedoelde van Eck weer aan de kistencentrale van Van Dijk, alwaar hij den besproken emballagebon ter uitbetaling aanbood. Voor dat uitbetaling kon plaats vinden, heb ik, rapporteur, den emballagebon inbeslag genomen. Van Eck verklaarde mij desgevraagd, dat hij de kisten waarvoor hij den emballagebon had verkregen, op Woensdag 3 Juni 1942 had weggenomen van een stapel welke stond aan de achterzijde van pakhuis D.19. Voorts dat het hem bekend was geweest, dat deze kisten toebehoorde aan grossier C de Mooy en dat hij van deze geen toestemming had verkregen de kisten weg te nemen of daar op andere wijze over te beschikken. C. de Mooy doet van dit geval aangifte en zal door mij tegen van Eck proces verbaal opgemaakt worden ter zake diefstal van 33 ledige kisten. Toegangskaart voor de Centrale Markt van Van Eck gaat hierbij.

Amsterdam 5 Juni 1942
Controleur,
[handtekening] B. Felthuis

DenHeer Bedrijfschef
van het Marktwezen.

[Handgeschreven notities linksonder:]
9/6/42 [initialen HR]
77/43/3
p.v.b. van contr. Felthuis opgemaakt. [initialen]

[Handgeschreven notities rechtsonder:]
m.o.v. Maandag 10 Juni.
14 dagen voorw. met 2 j. prob.
18 Juni is afgedaan [initialen] Dit rapport beschrijft een diefstal van 33 zogeheten "Delftsche kisten" op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. De diefstal vond plaats op 3 juni 1942. De dader, J.C. van Eck, nam de kisten weg bij het pakhuis van grossier De Mooy en leverde ze direct in bij een kistencentrale op Pier C om het statiegeld te innen.

De controleur, B. Felthuis, handelde kordaat door na de melding direct navraag te doen bij de kistencentrale. Hierdoor kon de emballagebon worden getraceerd voordat het geld werd uitgekeerd. Toen de verdachte op 5 juni terugkwam om zijn geld te halen, werd hij geconfronteerd en bekende hij de diefstal.

De handgeschreven aantekeningen onderaan het document duiden op de juridische afwikkeling. Er is een proces-verbaal opgemaakt en de zaak lijkt te zijn afgedaan met een voorwaardelijke straf: 14 dagen voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar. Het document dateert uit juni 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was een vitaal punt voor de voedselvoorziening van de stad. In tijden van schaarste en distributie was de controle op emballage (zoals deze Delftse kisten) zeer strikt.

De waarde van het statiegeld, f 32,01, was voor die tijd aanzienlijk; ter vergelijking: een gemiddeld weekloon voor een arbeider lag in die periode rond de 20 tot 30 gulden. Diefstal van lege kisten was dan ook een lucratieve, maar riskante vorm van kleine criminaliteit op de marktterreinen. Het document illustreert de nauwgezette administratieve en controlerende rol van het Marktwezen in oorlogstijd. B. Felthuis C. de Mooy J.C. van Eck Marktwezen (Controleur) W. de Mooy Marktwezen