Rapportage/Ambtelijk verslag 1 april 1943 No. 96/1/1 M. 1943 7/4

R A P P O R T

Bij onderzoek is mij gebleken, dat Chr. van Oldenhof, die in tijdelijken dienst is bij den Gemeentelijken Luchtbeschermingsdienst, afdeeling Centrale Markt, aan den brandwacht A. v.d. Kamp, dienstdoende op de Centrale Markt, opdracht heeft gegeven om een sleutel voor de deur V.5 van het Halgebouw te maken.
Aan het personeel van den Luchtbeschermingsdienst is namelijk één sleutel V.5 uitgereikt opdat zij zich in geval van lucht-alarm [handgeschreven toevoeging: alarm] via den korsten weg, dat is door deur V.5, van de brandweerkazerne naar hun uitkijkpost in de toren kunnen begeven. Oldenhof verklaarde mij, dat het voor de drie ploegen van den luchtbeschermingsdienst een bezwaar was gebleken als zij maar over één sleutel de beschikking hadden, reden waarom hij v.d. Kamp had verzocht er een sleutel bij te maken. Oldenhof acht het wenschelijk als elke ploeg van den luchtbeschermingsdienst de beschikking kan krijgen over een eigen sleutel van V.5. Naar ik voorts vernam was een sleutel van V.5 door van de Kamp nog niet gemaakt.

Amsterdam 1 April 1943
Controleur,

[Handtekening: G. Uithuis]

Den Heer Bedrijfschef
van de Centrale Markt

[Handgeschreven aantekeningen onderaan:]
St. b. (linksboven de andere aantekeningen)
Schrijven aan Afd. L.B. of meerdere sleutels. Dat behoort de Dienst bij mijn dienst te worden gevraagd. [Enkele woorden in de marge zijn moeilijk leesbaar]. In dit rapport doet een controleur verslag van een onregelmatigheid op de werkvloer van de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de bezettingsjaren. Een medewerker van de Luchtbeschermingsdienst (LBD), de heer Van Oldenhof, heeft op eigen initiatief een brandwacht opdracht gegeven om een extra sleutel bij te maken voor een specifieke deur (V.5) in het Halgebouw.

De reden hiervoor was puur praktisch: er was slechts één sleutel beschikbaar voor drie verschillende ploegen die tijdens een luchtalarm snel naar de uitkijkpost in de toren moesten kunnen gaan. Van Oldenhof vond dit onwerkbaar. Hoewel de intentie de efficiëntie van de LBD ten goede kwam, werd het passeren van de officiële kanalen door de controleur gerapporteerd aan de Bedrijfschef. De handgeschreven kanttekening onderaan bevestigt dat dergelijke zaken (het verstrekken van extra sleutels) via de officiële weg (de Dienst) aangevraagd moeten worden. Het document dateert uit april 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog. De Luchtbeschermingsdienst (LBD) was in deze periode van vitaal belang vanwege de toenemende geallieerde bombardementen op doelen in en rond Amsterdam. De Centrale Markt was een logistiek knooppunt voor de voedselvoorziening en dus een strategisch belangrijk object.

Onder de Duitse bezetting was er een streng regime wat betreft veiligheid en toegang tot gebouwen. Het ongeoorloofd bijmaken van sleutels werd in die context niet slechts gezien als een kleine overtreding van de bedrijfsregels, maar als een potentieel beveiligingsrisico. Het rapport illustreert de spanning tussen de praktische behoeften van het personeel (snelheid bij alarm) en de strikte bureaucratische en veiligheidsprocedures die door de bezettingsautoriteiten en het gemeentebestuur werden gehandhaafd.