A. Monnikendam
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 22
A. Monnikendam was een handelaar in gebruikte wollen kleding en overige kleding. Hij verkocht op de Nieuwmarkt (als vaste plaatshouder) en op de Gaaspstraat. In 1941 protesteerde hij tegen het verlies van zijn vaste standplaats en verzocht hij om uitstel voor zijn voorkeurskaart voor de dagmarkt in de Gaaspstraat. Een veterinaire casus uit 1941 betreft een dier mogelijk in zijn bezit. Meer onbekend over zijn verdere lotgevallen en overlijden.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Administratief register van marktkooplieden.
Dit document is een register van kooplieden met een vaste staanplaats op de zondagmarkt van de Nieuwmarkt in Amsterdam. De kolomstructuur geeft het standplaatsnummer, de naam van de handelaar en de aard van de koopwaar weer. Wat opvalt is de homogene samenstelling van de lijst: 1. **Namen:** Vrijwel alle namen zijn typisch Joods-Nederlands (zoals d'Oliveira, Werkendam, Goudketting, Monnikendam, Gobits). De Nieuwmarkt was het centrum van de Joodse wijk in Amsterdam. 2. **Handelswaar:** De handel is sterk geconcentreerd in de textielsector (stoffen, zijde, kleding, dameshoeden). Dit was een economische sector waarin de Joodse gemeenschap van Amsterdam van oudsher sterk vertegenwoordigd was. 3. **Administratie:** De accolades geven aan dat bepaalde handelaren meerdere aaneengesloten standplaatsen bezetten.
Zakelijke brief/verzoekschrift.
In deze brief protesteert de heer A. Monnikendam tegen het verlies van zijn vaste marktstandplaats. Hij reageerde op een oproep om op 10 november 1941 naar de Gaaspstraat te komen voor de indeling van standplaatsen. Hij kwam om 10:20 uur aan, met de intentie om ambtenaar Ter Haar te informeren dat zijn handelsgoederen en textielvergunning op dat moment "geblokkeerd" waren. Bij aankomst bleek echter dat zijn naam al was afgeroepen en dat zijn rechten op een standplaats direct waren ingetrokken door een andere ambtenaar, de heer Moerkerke, omdat hij niet exact op het afgesproken tijdstip aanwezig was. Monnikendam vindt dit onrechtvaardig, aangezien hij al 17 jaar een vaste plek op de Nieuwmarkt bezat. Hij weigert genoegen te nemen met een lagere rangorde (de "voorkeurkaart") en verzoekt om een gesprek met de Inspecteur van het Marktwezen om zijn zaak te bepleiten.
Zakelijke brief (verzoekschrift) op briefpapier.
In deze brief verzoekt de heer A. Monnikendam om uitstel voor het gebruik van zijn "voorkeurskaart" (een vergunning voor een vaste marktplaats) voor de dagmarkt in de Gaaspstraat. De reden voor dit verzoek is bureaucratisch van aard: hij wacht op noodzakelijke papieren of toestemming van het Rijksbureau voor Textiel in Den Haag. Zonder deze toestemming mag hij zijn handelswaar (kousen, sokken, corsetten) niet vervoeren of te koop aanbieden op de markt. De toon van de brief is uiterst formeel en beleefd, wat gebruikelijk was voor correspondentie met overheidsinstanties in die tijd. De adressen op de Oude Schans situeren de onderneming van Monnikendam in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt.
Intern memorandum of dossier-bijlage van de Veeartsenijkundige Dienst.
* **Inhoud:** Het document betreft een veterinaire casus waarbij een dier (mogelijk eigendom van of gerelateerd aan A. Monnikendam) onderzocht is. Er is sprake van een vermoedelijke onregelmatigheid betreffende een "vroegere vrijstelling van plaatsbezetting". Dit duidt waarschijnlijk op een ontheffing om een dier op de markt te brengen voor inspectie of verkoop, destijds geclaimd op basis van een "geïnfecteerde beenbreuk". * **Resultaat:** De inspecteur stelt vast dat een "romp" (geslacht karkas) voorlopig niet op de markt toegelaten wordt. Uiteindelijk wordt de zaak op 15 januari 1942 door de Chef Marktopziener en de inspecteur als "afgedaan" (afgehandeld) beschouwd en gearchiveerd. * **Terminologie:** * **N.V.V.:** Mogelijk een afkorting voor een lokale instantie van de Voedselvoorziening of een veemarkt-organisatie (zoals het Noord-Hollandsch Vee-Verbond). * **Veeartsenijkundige Dienst:** De overheidsinstantie verantwoordelijk voor vleeskeuring en ziektebestrijding bij vee. * **Plaatsbezetting:** Het innemen van een toegewezen plek op de markt, waarvoor tijdens de oorlog strenge regels en ontheffingen golden.
Archieflijst-vermeldingen
Administratieve lijst - Dapperstraat
| A.Monnikendam | 23-2-98 | Oude Schans 14 II | Gaaspstraat | 19-1-42 |
Administratief register (handgeschreven).
| A. Monnikendam | 23- 2- 98. | Oude Schans 14. | Manufacturen | 19- 1- 42. | Gaaspstraat. |
Koopliedenlijsten
Nieuwmarkt — standplaats N
Waterlooplein — standplaats Gaaspstraat 19-1-42
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Zakelijke brief/verzoekschrift. * **Afzender:** A. S. Monnikendam, handelaar in gebreide goederen, kousen, sokken en corsetten. * **Adres afzender:** Privé: Oude Schans 14 II; Opslag: Oude Schans 40, Amsterdam. * **Ontvanger:** De Heer Inspecteur van het Marktwezen van Amsterdam. * **Locatie ontvanger:** Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. * **Datum...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte verklaring/overeenkomst. * **Datum:** 3 februari 1941 (datumstempel). * **Betrokkene:** C. Oosterbaan, wonende te Monnikendam. * **Locatie:** Amsterdam (ondertekening), betreffende een standplaats in Monnikendam. * **Onderwerp:** Huur van een standplaats op de Vischmarkt te Monnikendam. * **Archiefkenmerk:** Geen expliciet kenmerk zichtbaar...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Briefkaart / Berichtkaart (briefkaart met voorgedrukt briefhoofd). * **Afzender:** M. de Groot, Vischhandel en Rookerij, Havenstraat 24, Monnikendam (Telefoon 5). * **Geadresseerde:** Den Heer W. Buijs, Commelinstraat 78 II, Amsterdam (Oost). * **Datum poststempel:** 18 mei 1942 (18.5.42). * **Poststempel locatie:** Monnikendam. * **Postzegel:** 5 ...
# TRANSCRIPTIE Ar de Haer. 1 - 12 - 40 Rapport Heden morgen omstreeks 11 uur heeft de Veldw. Beekhuize aangehouden een zekere J Moenis wonende N Z Burgwal 22 te Monnikendam J Moenis bevond zich op achter de Hennemansteeg in de Reepmakersteeg bezig met den verkoop van garnalen welke hij nog niet had gekocht. last van de firma J.H. Oosterlee te Monnikendam.
# TRANSCRIPTIE **[Gedrukte tekst bovenzijde]** M. DE GROOT - Havenstraat 24 - Monnikendam Vischhandel en Rookerij - Telefoon 5 **[Gedrukte tekst midden]** BERICHTKAART **[Adreszijde - handgeschreven in inkt]** AAN den Heer W. Buijs. *[in blauwpotlood:]* Trompetter Commelinstraat 78 II Amsterdam (oost) **[Kantlijn links - handgeschreven in inkt]** Verzoekt om in aanmerking te komen voor toewijz...