M. Bleekrode

Handgeschreven brief (klacht/verzoekschrift).

* **Kern van de klacht:** De afzender, M. Bleekrode, beklaagt zich over een concurrent, de heer S. Gobets. Gobets heeft reeds twee vaste standplaatsen op de Nieuwmarkt, maar heeft nu een derde (tijdelijke) plek ingenomen pal tegenover de kraam van Bleekrode. * **Argumentatie:** Bleekrode voert aan dat de handel in de winter erg slecht was. Nu het seizoen eindelijk aantrekt ("beetje volk komt"), wordt zijn omzet geschaad door deze extra kraam van Gobets. Hij wijst erop dat er elders op de markt nog genoeg lege plekken zijn die Gobets had kunnen innemen. * **Status:** Bleekrode geeft aan dat hij dit probleem al meermaals heeft aangekaart bij de marktmeester, maar zonder resultaat ("zonder russeltaat"). Hij wendt zich nu tot een hogere instantie (waarschijnlijk de marktcommissie of de gemeente) voor een onderzoek en een oplossing. * **Taalgebruik:** De brief is geschreven in een direct, ietwat informeel Nederlands met enkele spelfouten (zoals "russeltaat" en "anderij"), wat wijst op een schrijver uit de werkende klasse die zijn recht probeert te halen.

Administratief bijblad/notitiekaart betreffende markttoezicht.

Dit document betreft de afhandeling van een officieel ingediende klacht tussen twee marktkooplieden op de Amsterdamse **Nieuwmarkt** in de zomer van 1939. * **Partijen:** De klager is **M. Bleekrode** (standplaatsen 50 en 51). De tegenpartij is **S. Gobetz** (standplaatsen 141 en 142). * **Inhoud van het geschil:** Hoewel de exacte aard van de klacht niet expliciet wordt genoemd, kan uit de afwijzing worden afgeleid dat het ging om vermeende concurrentievervalsing of hinder door de nabijheid van de kraam van Gobetz. * **Beoordeling:** De inspecteur/ambtenaar oordeelt de klacht als **ongegrond**. De argumentatie is tweeledig: ten eerste is de fysieke afstand tussen de kramen groot genoeg ("flinken afstand"), en ten tweede verkoopt Gobetz sinds twee weken een ander assortiment ("ander artikel") dan Bleekrode, waardoor directe concurrentie niet langer aan de orde is.

Officiële brief / doorslag van een verzonden bericht.

* **Inhoud:** Het betreft een afwijzing van een formele klacht die op 4 juli 1939 door de heer M. Bleekrode was ingediend. De klacht had betrekking op de toewijzing van een marktplaats aan een andere partij, wat volgens Bleekrode tot oneerlijke concurrentie zou leiden. * **Argumentatie:** De afwijzing rust op twee gronden: 1. **Geografische afstand:** De gewraakte marktplaats bevindt zich fysiek te ver van de standplaats van Bleekrode om directe hinder te veroorzaken. 2. **Assortiment:** Op de betreffende plek worden andere goederen verkocht dan die waarin Bleekrode handelt, waardoor er geen sprake is van directe concurrentie op productniveau. * **Toon:** De brief is kort, zakelijk en formeel, typerend voor de ambtelijke communicatie uit het interbellum.

Getypte brief (doorslag of kopie).

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een bezwaarschrift of klacht die op 4 juli 1939 door de heer M. Bleekrode was ingediend. De klacht betrof waarschijnlijk de toewijzing van een marktplaats aan een derde, wat volgens Bleekrode tot oneerlijke concurrentie zou leiden. * **Argumentatie:** De instantie voert twee redenen aan voor de afwijzing: 1. **Geografische afstand:** De betreffende marktplaats bevindt zich op te grote afstand van de eigen standplaatsen van de heer Bleekrode om een reële concurrentiebedreiging te vormen. 2. **Assortiment:** Op de bewuste plek wordt momenteel een ander soort product verkocht dan de handelswaar van de heer Bleekrode. * **Toon:** De brief is kort, zakelijk en ambtelijk van toon, kenmerkend voor de Nederlandse bureaucratie in het interbellum.

Handgeschreven brief.

In deze korte, zakelijke brief verzoekt M. Bleekrode om een standplaats op de Nieuwmarkt in Amsterdam. De aanleiding voor dit verzoek is het overlijden van een zekere heer Cousin, die voorheen een plek op deze markt bezette. Bleekrode verwacht dat deze plek vrijkomt en vraagt beleefd of hij zijn huidige marktplaats mag ruilen voor die van de overleden heer Cousin. Het handschrift is een verzorgd cursief en het taalgebruik is formeel ("Uw Hoogachtend", "verzoek ik uw beleefd"). De administratieve stempels en nummers bovenin duiden erop dat de brief is opgenomen in een officieel archief, waarschijnlijk van de gemeente Amsterdam of de marktdienst.

Handgeschreven ambtelijke notitie op een voorgedrukt formulier ("Bijblad").

Het document is een interne ambtelijke correspondentie betreffende de marktvergunningen op de Nieuwmarkt in Amsterdam. De kern van de boodschap is een besluit over de opvolging van marktplaatsen. * **Betrokkenen:** * **M. Bleekrode:** De geadresseerde van het bericht. Dit betreft hoogstwaarschijnlijk Meijer Bleekrode (1896-1943), een bekende Joodse graficus en kunstenaar die destijds in Amsterdam woonde en werkte. * **Heer Cousijn:** De overleden ("wijlen") houder van de marktplaatsen. Cousijn is een bekende naam binnen de Joodse gemeenschap van Amsterdam. * **De Weduwe Cousijn:** Zij krijgt de rechten op de marktplaatsen van haar overleden echtgenoot overgedragen. * **DeBoer:** De ambtenaar die het advies en de beslissing ondertekent. De tekst is zakelijk en volgt de juridische normen van die tijd voor het overdragen van standplaatsrechten bij overlijden.

Getypte brief (doorslag of kopie).

Dit document is een zakelijke mededeling betreffende de toewijzing van marktplaatsen op de Nieuwmarkt in Amsterdam. Uit de tekst blijkt dat er correspondentie is geweest over de standplaatsen van een zekere "heer Couzin", die is overleden ("wijlen"). De directeur bevestigt dat deze plaatsen door de weduwe van de heer Couzin zullen worden overgenomen. De geadresseerde, M. Bleekrode (Meijer Bleekrode, 1896-1943), was een bekende Joodse kunstenaar, graficus en socialist, die inderdaad op de Kloveniersburgwal woonde. Gezien zijn maatschappelijke betrokkenheid is het mogelijk dat hij optrad als bemiddelaar of belangenbehartiger voor de weduwe Couzin. De handgeschreven notitie "2ex. M. de Boer" duidt erop dat dit een tweede exemplaar was, bestemd voor een dossier of een specifieke ambtenaar (De Boer). De term "extra" suggereert een afwijkende of aanvullende afhandeling.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De brief is een dringend verzoek aan een gemeentelijke instantie (waarschijnlijk de Dienst Marktwezen) om uitstel van betaling of verlenging van een vergunning voor marktplaatsen op de Nieuwmarkt en in de Westerstraat. * **Financiële status:** De schrijver geeft aan "Steun" te genieten. Dit verwijst naar de werklozenzorg/sociale bijstand van de jaren '30 en '40. Dit duidt op grote armoede; de schrijver kan de verschuldigde bedragen niet tijdig voldoen. * **Schrijfstijl:** De brief bevat enkele grammaticale archaïsmen en fouten die typerend zijn voor die tijd ("verleent" als voltooid deelwoord met een 't', "uw" gebruikt als persoonlijk voornaamwoord 'u'). De toon is nederig maar dringend.

Brief (verzoekschrift)

In deze brief verzoekt de heer M. Bleekrode om uitstel voor het innemen van zijn standplaats op de markt in de Westerstraat (de bekende Westermarkt in de Amsterdamse Jordaan). De reden voor dit verzoek is van persoonlijke aard: zijn vrouw is hoogzwanger ("hoog in de maanden") en hij kan haar op dat moment niet alleen laten. Bleekrode benadrukt dat hij de verschuldigde marktgeld-betalingen gewoon zal blijven voldoen, zodat hij zijn recht op de plek niet verliest. De toevoeging "Pam" achter zijn naam verwijst naar de achternaam van zijn vrouw, Bertha Pam.

Administratief bijblad/dossierstuk (Dienst van het Marktwezen).

Het document betreft een formeel verzoek van marktkoopman M. Bleekrode om zijn vaste standplaats op de markt in de Westerstraat (ter hoogte van nummer 205) tijdelijk (één maand) onbezet te laten. De reden voor dit verzoek is de gevorderde zwangerschap van zijn vrouw. Uit de ambtelijke aantekeningen blijkt dat Bleekrode op maandagen op de Nieuwmarkt staat. Omdat hij op de Kloveniersburgwal 26 woont, is hij vanaf de Nieuwmarkt sneller thuis dan vanaf de Westerstraat, mocht de bevalling beginnen. Er wordt genoteerd dat zijn vrouw over drie weken zal worden opgenomen in het ziekenhuis, waarna hij zijn normale werkzaamheden in de Westerstraat zal hervatten. De toestemming wordt verleend onder de expliciete voorwaarde dat de verschuldigde marktgeld-leges wekelijks worden doorbetaald.

Getypte brief (doorslag/kopie).

* **Inhoud:** De brief is een officiële beschikking aan de heer M. Bleekrode. In reactie op zijn schrijven van 14 januari 1940 krijgt hij toestemming om zijn standplaats op de markt in de Westerstraat gedurende maximaal één maand niet persoonlijk te bezetten. De voorwaarde voor dit uitstel is dat de betaling van het wekelijkse marktgeld gewoon gecontinueerd wordt. * **Toon:** De tekst is opgesteld in de formele, zakelijke stijl die gebruikelijk was voor ambtelijke correspondentie in die tijd. * **Sleutelbegrippen:** Uitstel van verplichting, marktplaats bezetten, Westerstraat, marktgeld.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze brief verzoekt M. Bleekrode Pan om uitstel voor het innemen van een marktplaats in de Westerstraat in Amsterdam. De schrijver voert als belangrijkste reden aan dat er een grote schaarste aan goederen is, waardoor het op dat moment onmogelijk is om handel te drijven. Hoewel de afzender bereid is om het verschuldigde staangeld aan de marktmeester te betalen, wordt expliciet vermeld dat de persoon in kwestie niet persoonlijk kan verschijnen ("Maar zelf kan ik niet komen"). De toon van de brief is formeel en beleefd.

Administratief register van marktkooplieden.

Dit document is een register van kooplieden met een vaste staanplaats op de zondagmarkt van de Nieuwmarkt in Amsterdam. De kolomstructuur geeft het standplaatsnummer, de naam van de handelaar en de aard van de koopwaar weer. Wat opvalt is de homogene samenstelling van de lijst: 1. **Namen:** Vrijwel alle namen zijn typisch Joods-Nederlands (zoals d'Oliveira, Werkendam, Goudketting, Monnikendam, Gobits). De Nieuwmarkt was het centrum van de Joodse wijk in Amsterdam. 2. **Handelswaar:** De handel is sterk geconcentreerd in de textielsector (stoffen, zijde, kleding, dameshoeden). Dit was een economische sector waarin de Joodse gemeenschap van Amsterdam van oudsher sterk vertegenwoordigd was. 3. **Administratie:** De accolades geven aan dat bepaalde handelaren meerdere aaneengesloten standplaatsen bezetten.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

De brief is geschreven in een duidelijk leesbaar handschrift. De taal bevat enkele grammaticale imperfecties die typerend zijn voor de gesproken volkstaal van die tijd (zoals "ik uw" in plaats van "ik u" en "voor mijn" in plaats van "voor mij"). De kern van het verzoek is een verplaatsing van de toegewezen standplaats op de markt. De afzender, M. Bleekrode, is momenteel ingeschreven voor het Waterlooplein, maar verzoekt om een plek in de "speeltuin Gaapsstraat". De motivatie hiervoor is sociaal van aard: Bleekrode stond voorheen op de Nieuwmarkt en wil graag herenigd worden met de collega’s van die locatie.

Administratief bijblad/dossierkaart (Model No. 14, Algemene Zaken).

Dit document is een administratieve notitie betreffende de toewijzing of registratie van een marktplaats op het Waterlooplein in Amsterdam. * **Administratieve gang van zaken:** Het dossier start op 7 november 1941. Op 11 november stelt een ambtenaar (mogelijk een inspecteur genaamd De Haes) vast dat de zaak "afgedaan" is omdat de heer/mevrouw M. Bleekrode een vaste plaats heeft geaccepteerd. Er vindt nog een oproep plaats op 14 november, waarna Smidt op 17 november definitief bevestigt dat de situatie ongewijzigd blijft ("blijft op Waterlooplein staan"). Op 21 november wordt het document gearchiveerd (opgeborgen). * **Identificatie:** De naam "Bleekrode" is een bekende Joodse familienaam in Amsterdam (denk aan de kunstenaar Maurits Bleekrode). Gezien de locatie (Waterlooplein) en de datum (1941), betreft dit vrijwel zeker een Joodse marktkoopman. * **Vormgeving:** Het gebruik van "Model No. 14" duidt op een gestandaardiseerd proces binnen de gemeentelijke administratie (Marktwezen of Algemene Zaken).

Administratieve minuut/notitie op een officieel bijblad.

* **Inhoud:** Het document betreft de afhandeling van een verzoek van een persoon genaamd M. Bleekrode. Uit de tekst blijkt dat deze persoon op 6 juli 1942 is "afgevoerd" (verwijderd uit een register of functie) vanwege een "bedanking" (opzegging of weigering). Bleekrode heeft op 22 juli een nieuw verzoek ingediend, dat hierbij wordt afgewezen omdat de eerdere intrekking van de plaatsing al definitief is. * **Bureaucracy:** Het is een typisch voorbeeld van een 'minuut': een intern document waarop de besluitvorming en de concepttekst voor de uitgaande brief zijn genoteerd. De stempel "GEZIEN DE INSPECTEUR" geeft de officiële fiattering aan. * **Terminologie:** De termen "afgevoerd" en "bedanking" zijn kenmerkend voor de ambtelijke taal van die tijd.

Typoscript (doorslag of kantoorkopie van een uitgaande brief).

Het document is een korte, formele afwijzing van een verzoek dat op 22 juli 1942 werd ingediend door de heer M. Bleekrode. De kern van de brief is dat de "plaats" van de geadresseerde al op 6 juli 1942 was ingetrokken. Als reden wordt "bedanking" opgegeven, wat in deze context wijst op een ontslagname of het weigeren van een eerdere aanstelling of functie. De toon is uiterst bureaucratisch en zakelijk. Het gebruik van de term "plaats" in juli 1942 suggereert dat het gaat om een positie die mogelijk enige vorm van bescherming of vrijstelling (Sperre) bood tegen deportatie. Het feit dat dit verzoek wordt afgewezen op basis van een eerdere intrekking, getuigt van de rigide administratieve processen waarmee de Joodse bevolking in die tijd te maken had.

De stukken teruggestuurd. Gezien [v. G. M. Berkhoff]

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in de linkerbovenhoek]: *Vermeld 29/7 '42* [Rechtsboven]: VB/HB. [Adresblok]: den Heer M.Bleekrode, Kloveniersburgwal 2 II, Amsterdam-Centrum. Wijk 1. [Referentienummer links]: 30/41/2 M. [Datum rechts]: 29 Juli 1942. [Inhoud]: Naar aanleiding van Uw brief d.d. 22 Juli j.l. bericht ik U, dat aan Uw verzoek niet kan worden voldaan, aangezien Uw plaats reeds op 6 ...

# TRANSCRIPTIE *extra* [handgeschreven] vP/HG. [rechtsboven] Mw. B. Bleekrode-Pam, Kloveniersburgwal 2 II, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 1. 33/81/4 M. [links] 4 November 1940. [rechts] Naar aanleiding van Uw brief d.d. 22 October jl. bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek <u>niet</u> voor inwilliging in aanmerking kan komen. Uw plaats op de markt Westerstraat zal worden ingetrokken,...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief (verzoekschrift) * **Datum:** 14 januari 1940 * **Afzender:** M. Bleekrode (mogelijk de kunstenaar Marcus Bleekrode) * **Adres:** Kloveniersburgwal 2 II, Amsterdam * **Ontvanger:** Waarschijnlijk de Dienst Marktwezen, Amsterdam * **Kenmerken:** Voorzien van stempel "No 33", "M. 1940" en handgeschreven notities ("zie Insp.").

# TRANSCRIPTIE VP/HG. 29/22/2 M. [handgeschreven:] *extra* 2 Augustus 1939. den Heer M. Bleekrode, Kloveniersburgwal 2 II, Amsterdam-Centrum. Wijk 1. Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 4 Juli jl. bericht ik U, dat de daarin vervatte klacht niet als gegrond kan worden beschouwd. De door U bedoelde markt- plaats is te ver van Uw eigen plaatsen verwijderd, dan dat U daarvan concurrentiebe...