Handgeschreven brief (verzoekschrift). 6 november 1941. M. Bleekrode. Waarschijnlijk de Marktwezen-autoriteit van de gemeente Amsterdam. Adam 6 Nov 41

Mijnheer

Met deze verzoek ik uw voor
een vaste plaats in de speeltuin
Gaapsstraat. Ik ben wel inge-
schreven voor Waterlooplein maar
ik had liever als het nog kan
in de Gaapsstraat. Ik hoop
dat uw het voor mijn kan in orde
maken. Ik stond voor deze regeling
op de Nieuwmarkt. En wil gaarne
ook bij mijn Colega's van de Nieuw-
markt staan.

In afwachting
Uw Hoogachtend

M. Bleekrode
Kloveniersburgwal 2 II De brief is geschreven in een duidelijk leesbaar handschrift. De taal bevat enkele grammaticale imperfecties die typerend zijn voor de gesproken volkstaal van die tijd (zoals "ik uw" in plaats van "ik u" en "voor mijn" in plaats van "voor mij").

De kern van het verzoek is een verplaatsing van de toegewezen standplaats op de markt. De afzender, M. Bleekrode, is momenteel ingeschreven voor het Waterlooplein, maar verzoekt om een plek in de "speeltuin Gaapsstraat". De motivatie hiervoor is sociaal van aard: Bleekrode stond voorheen op de Nieuwmarkt en wil graag herenigd worden met de collega’s van die locatie. Dit document stamt uit een kritieke periode in de geschiedenis van Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1941 voerde de Duitse bezetter steeds strengere anti-Joodse maatregelen in. Een van deze maatregelen was het verbod voor Joodse marktkooplieden om op reguliere markten te staan.

Vanaf juli/augustus 1941 werden Joodse kooplieden gedwongen zich te vestigen op speciaal aangewezen "Joodse markten" binnen de Jodenbuurt. De locaties die in de brief worden genoemd — de Nieuwmarkt (waar ze niet meer mochten staan), het Waterlooplein en de Gaapsstraat — waren centrale plekken in dit proces. De Gaapsstraat (gelegen bij de huidige Weesperstraat) was inderdaad een van de locaties waar een specifieke markt voor Joodse handelaren was ingericht.

De afzender is zeer waarschijnlijk Michel Bleekrode (geboren in 1893), een Joodse marktkoopman. Uit historische bronnen (zoals het Joods Monument) blijkt dat Michel Bleekrode inderdaad op de Kloveniersburgwal 2 woonde. Hij is in 1943 in Sobibor vermoord. Deze brief is een tastbaar bewijs van de pogingen van Joodse Amsterdammers om binnen de beperkingen van de bezetting hun beroep en sociale kringen te behouden. M. Bleekrode Gemeente Amsterdam Marktwezen