Getypt ambtelijk rapport (doorslag of origineel op dun papier).
Origineel
Getypt ambtelijk rapport (doorslag of origineel op dun papier). 8 mei 1944. A.H. de Haer (Inspecteur bij het Marktwezen). Directeur van het Marktwezen. R A P P O R T.
[Rechtsboven handgeschreven:] Kuyper. [?]
[Rechts uitgelijnd:]
Aan den Directeur van
het Marktwezen.
De ambtenaar C.G.de Vries van het Hoofdkantoor,
die Zaterdag 6 Mei 1944 belast was om te samen met
den tijdelijken aangestelden ambtenaar A.L.Kuyper
den vischverkoop op de verkoopplaats Surinameplein
te controleeren, deelde mij op dien datum tele-
fonisch mede, dat F.G.J. Vrees zijn toewijzing
van 100 kg. schol II niet had aangevoerd.
Op Maandag 8 Mei 1944 heb ik genoemden koopman
bij mij ontboden.
Desgevraagd deelde F.G.J.Vrees mij mede zijn toe-
wijzing van 100 kg. schol II niet te hebben aange-
voerd, doch deze visch buiten de verkoopplaats
om te hebben verkocht.
Als verontschuldiging gaf hij te kennen, dat
zijn gezin in moeilijkheden verkeert en hij zich
dientengevolge genoodzaakt voelde op deze wijze
aan extra finantiën te komen.
[Rechtsonder:]
Amsterdam, 8 Mei 1944.
De Inspecteur,
w.g. A.H. de Haer.
[Onderaan paars stempel met handgeschreven toevoeging:]
No 46^a/14/1 M. 1944 ^8/-- * Kern van de zaak: Koopman F.G.J. Vrees wordt gerapporteerd omdat hij een toegewezen partij van 100 kg schol (kwaliteitsklasse II) niet op de officiële marktplaats aan het Surinameplein heeft aangeboden, maar clandestien ("buiten de verkoopplaats om") heeft verkocht.
* Controle: De fraude werd ontdekt door de ambtenaren De Vries en Kuyper tijdens hun controle op zaterdag 6 mei. De inspecteur heeft de koopman op de eerstvolgende maandag direct ter verantwoording geroepen.
* Motief: De koopman voert bittere financiële nood van zijn gezin aan als reden voor deze overtreding. Dit duidt op de sociaaleconomische druk tijdens de oorlogsjaren.
* Taal en spelling: Het document hanteert de toen gebruikelijke ambtelijke spelling (bijv. "den", "visch", "finantiën"). Er is een kleine handgeschreven correctie zichtbaar bij het woord "verkeert", waar de 't' later lijkt te zijn toegevoegd. Dit document stamt uit mei 1944, de late bezettingsperiode in Nederland. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de voedselvoorziening strikt gereguleerd via het distributiestelsel en het Marktwezen om zwarte handel te voorkomen en een eerlijke verdeling te waarborgen.
Het "buiten de markt om" verkopen van vis was een economisch delict. In de praktijk betekende dit vaak verkoop tegen veel hogere prijzen op de zwarte markt. De verklaring van de koopman over zijn gezin in "moeilijkheden" is een illustratie van de wanhopige situaties waarin veel kleine handelaren en burgers zich bevonden door schaarste en inflatie. Het Surinameplein was destijds (en is nog steeds) een belangrijk knooppunt in Amsterdam-West waar marktactiviteiten plaatsvonden. A.H. de Haer F.G.J. Vrees Marktwezen