Handgeschreven rapport/ambtelijke brief. 19 maart 1944. J. Lobbes. Den Heer A.H. de Haer, Inspecteur van het Marktwezen, Amsterdam. Nº 46A/50/1 M.1944 22/3

Inschrijven [diagonaal]

A’dam 19 Maart ’44

Aan den Heer A.H. de Haer.
Inspecteur v/h Marktwezen.
Alhier.

Rapport.

Hierbij rapporteer ik u het volgende:
Zondag 19/3-’44 waren K. Lammers en B. Stegeman op het C.S. afd. Aankomst, hun werd medegedeeld dat er niets v/d V.M. aanwezig was. In de loods zag den Hr Lammers dat den Heer Bruul (boekhouder) en D. Schouten (knecht) v/d Fa. H. Wijnschenk bezig waren visch te sorteeren. Toen Lammers terug kwam op de hal vertelde hij mij dat er visch van H. Wijnschenk was.
Direct ben ik met den heer Lammers naar de loods v/h station gegaan en zag daar Bruul en Schouten bezig met het sorteeren van schar, schol en tong. Ik vroeg den Heer Bruul of deze visch voor den afslag bestemd was.
Hierop antwoordde Bruul mij: „Heeft K. Lammers je daar voor geroepen Lobbes?” Weer stelde ik hem de zelfde vraag waarop hij antwoordde: „Dat gaat je geen pets aan.” Ik zei hem dat ik anders de visch in beslag moest nemen, waarop hij antwoordde: „Wij hebben vergunning v/d V.C. om dit te doen, Maandag ochtend komt de visch in de hal, en ik wil niet hebben dat deze visch op de zondags lijst wordt verdeeld, en ik waarschuw je, dat er geen kop visch meer van H. Wijnschenk op de V.M. komt.”
Daarna heb ik u telefonisch van het geval in kennis gesteld.

J. Lobbes.

[Rode pen onderaan:]
Insp. bespr.
20-3-’44 [gevolgd door doorgehaalde tekst] * Kern van het incident: De rapporteur (Lobbes) beschrijft een confrontatie bij de loodsen van het Centraal Station (C.S.) in Amsterdam. Medewerkers van de firma H. Wijnschenk (Bruul en Schouten) waren daar op zondag buiten de reguliere markturen om vis (schar, schol en tong) aan het sorteren.
* Conflict: Wanneer Lobbes vraagt of de vis voor de officiële afslag bestemd is, reageert de heer Bruul vijandig en weigert antwoord te geven ("Dat gaat je geen pets aan").
* Dreigement: Bruul claimt een vergunning van de "V.C." (vermoedelijk de Voedselvoorzieningscommissie of een aanverwante instantie) te hebben om de vis pas maandag in de hal te brengen. Hij wil voorkomen dat de partij op de "zondags lijst" (de distributielijst) terechtkomt. Hij dreigt zelfs de levering aan de Vischmarkt (V.M.) volledig te staken als de inspecteur doorzet.
* Taalgebruik: Het rapport is opgesteld in de toen gangbare formele spelling (visch, sorteeren, den heer). De toon van de tegenpartij is echter informeel en agressief. Dit document stamt uit maart 1944, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de voedselvoorziening schaars en strikt gereguleerd door de overheid via distributiesystemen. Toezichthouders van het Marktwezen controleerden streng op het naleven van de regels om zwarte handel te voorkomen. De spanning tussen private handelaren (zoals de firma Wijnschenk) en de controlerende instanties was in deze oorlogsjaren erg hoog, aangezien handelaren probeerden hun goederen buiten de officiële (vaak karige) distributiekanalen om te verwerken of te verkopen. De afkorting "V.M." staat voor Vischmarkt, en "V.C." verwijst naar een distributie-autoriteit uit die tijd. A.H. de Haer B. Stegeman D. Schouten H. Wijnschenk J. Lobbes K. Lammers Marktwezen