K. Lammers

Handgeschreven notitie op gelinieerd papier (mogelijk uit een notitieblokje).

Het document is een lijst van vier individuen. De notaties bij de namen geven specifieke informatie over hun achtergrond of rol: 1. **J. Logger:** De eerste naam op de lijst. Erachter staat een letter 'K' gevolgd door een woord dat zwaar is doorgehaald met horizontale lijnen. 2. **J.H.C. Jansen:** Voorzien van de toevoeging "(Post personeel.)", wat duidt op een medewerker van de PTT (Post, Telegraaf en Telefoon). 3. **R. Goudeketting - Menko:** Een gecombineerde naam. "Goudeketting" is een bekende Joodse familienaam in Nederland; "Menko" kan verwijzen naar een tweede familienaam of een specifieke tak van de familie. 4. **K. Lammers:** De vierde naam, afgesloten met dubbele punten. Onderaan de namenlijst is een duidelijke schets van een **veiligheidsspeld** te zien. Dit is een cruciaal detail voor de interpretatie van het document.

Handgeschreven administratieve lijst (mogelijk een presentielijst, transportlijst of barakkenregistratie).

* **Namenlijst:** De lijst bevat 27 namen. Opvallend zijn de Joodse familienamen zoals *Wijnschenk*, *Goudeketting*, *Fransman* en *Cohen*. De aanwezigheid van meerdere personen met dezelfde achternaam (Dotsch, Krachtdoender, Wijnschenk, Lammers) wijst op de registratie van gezinsleden. * **Afkortingen:** * **Verschen:** Waarschijnlijk een afkorting voor 'Verschenen' (zich gemeld hebbend). * **tegen overh.:** Mogelijk 'tegen overheid' of 'tegen overdracht'. * **gez. gez. gedr.:** Waarschijnlijk 'gezin gezamenlijk gedragen' of een soortgelijke administratieve notitie betreffende de gezinssamenstelling. * **Coderingen:** De codes in de rechterkolom (**C1, C10, C13, O2, O3, O4, 29**) zijn typisch voor baraknummers of afdelingen in doorgangskampen zoals Westerbork of Vught. De 'C' en 'O' zouden kunnen verwijzen naar specifieke secties van het kamp (bijv. 'Centraal' of 'Oost').

Getypte lijst/register (doorslag of origineel op schrijfmachine).

Het document is een formele ledenlijst van vertegenwoordigers in verschillende sectoren van de levensmiddelenvoorziening in Amsterdam. De structuur is strikt hiërarchisch en ingedeeld naar productgroep: 1. **Vleessector** (bovenaan pag. 7, zonder expliciete kop maar herkenbaar aan organisaties als de "Slachterspatroonsver."). 2. **Visch** (VII). 3. **Brood** (II). Opvallend is de expliciete vermelding van vrouwenorganisaties (Vrijheidsbond, Vrouwenbelangen, Huisvrouwen). Zij worden afgevaardigd namens de consument of vanuit politiek-maatschappelijke hoek. De lijst weerspiegelt de toenmalige **verzuiling** in Nederland; we zien katholieke (R.K.), christelijke (Chr.), socialistische/algemene en Israëlitische organisaties naast elkaar vertegenwoordigd. De aanwezigheid van directeuren van gemeentelijke diensten (Veemarkt, Abattoir, Marktwezen) duidt erop dat dit een officieel overlegorgaan of commissie van de gemeente Amsterdam betreft, belast met de distributie of regulering van voedsel. ---

Register/Lijst van marktkooplieden en straatventers.

* **Administratieve structuur:** Het document is een nauwkeurige boekhouding van markthandelaren. Het maakt onderscheid tussen verschillende vormen van handel: vaste standplaatsen op de markt, venters (die langs de deuren gaan), en winkeliers die blijkbaar ook op de markt staan of een vergunning hebben. * **Handelswaar:** De lijst geeft een goed beeld van het aanbod op een Amsterdamse markt in 1941: veel versproducten zoals groenten, fruit (waaronder specifiek bananen), bloemen, vis (gezouten/gerookt en vers), en zuivel. * **Terminologie:** "W. I" in de kolom 'vaste plaats op andere markt' verwijst waarschijnlijk naar de Waterloopleinmarkt (Wijk I). De notatie "Doppenhe" bij nr. 71 is mogelijk een afkorting voor de Dappermarkt. * **Demografie:** Veel van de namen op deze lijst (zoals Nikkelsberg, Bromet, Blog, Franschman, De Hond) zijn historisch geassocieerd met de Joodse gemeenschap in Amsterdam, die diep geworteld was in de markthandel.

Handgeschreven brief (verzoekschrift/bezwaarschrift).

* **Inhoud:** Simon Ekkelboom protesteert tegen een besluit van een zekere "Heer Stam". Hem is medegedeeld dat hij voor het komende aalseizoen (palingseizoen) geen toewijzing van vis zal krijgen. Hij voert aan dat hij een "bonafide" (bonaviede) visverkoper is die het voorgaande jaar wel mocht inkopen op de afslag en beschikt over schriftelijke toezeggingen van andere instanties of personen (Roseman en Lammers). * **Taal en spelling:** Het document bevat diverse spellingsvormen die kenmerkend zijn voor die tijd of het opleidingsniveau van de schrijver (bijv. "toeweiziging" in plaats van toewijzing, "testaan" in plaats van te staan, en "bonaviede"). * **Toon:** De toon is formeel en eerbiedig ("Uw Heeren der Commissie"), maar de schrijver is standvastig in zijn overtuiging dat hem onrecht wordt aangedaan.

Brief (verzoekschrift).

In deze brief verzoekt Joop Schenkenberg de commissie om een officiële toewijzing voor de handel in vis. De schrijver probeert zijn betrouwbaarheid en vakmanschap te onderstrepen door te wijzen op zijn bestaande ventvergunning en zijn ervaring met zowel de verkoop als het bakken van vis op de markt. Hij voert Dorus Otto (een bekende Amsterdamse vishandelaar) en de inspecteur van het Marktwezen op als getuigen van zijn goede naam. Opvallend is de morele toon van het verzoek: Schenkenberg beweert dat hij de verleiding van de "andere wegen" (de zwarte markt voor paling/aal) heeft weerstaan uit principe voor de "eerlijke handel". Hij schetst een beeld van sociale achteruitgang door te vermelden dat hij, om toch eerlijk aan de kost te komen, genoodzaakt was vis schoon te maken met "een troep andere schooiers". Dit soort retoriek werd in verzoekschriften tijdens de bezettingsjaren vaak gebruikt om de gunst van distributie-instanties te winnen.

Handgeschreven administratieve notitie of presentielijst.

* **Personen:** De lijst vermeldt diverse personen, waarvan sommigen een specifieke rol of status hebben. **J. Duyff** wordt aangeduid als bestuurslid en secretaris. Bij **J. Koning** staat "(voldoen)", wat kan wijzen op een contributie of aanmelding. Bij **Frommé** staat vermeld dat deze weg is van "A. de R.", wat een afkorting is voor een specifieke afdeling of organisatie. * **Vergadering:** De notitie betreft een vergadering op maandag 27 april om 14:00 uur (2 uur n.m.). In 1942 viel 27 april inderdaad op een maandag, wat de datering bevestigt. * **Indeling:** De tekst "vergadering verdeeld in hoofdzak. 17/18 p.m." suggereert een onderverdeling in belangrijke agendapunten of wellicht een verwijzing naar paginanummers in een reglement of verslag. * **Ondertekening:** De afkorting "w.g." (was getekend) duidt erop dat dit een afschrift is van een formeel besluit of een oproep namens de voorzitter.

Getypte brief/uitnodiging (waarschijnlijk een doorslag voor het archief).

* **Inhoud:** Het document is een formele uitnodiging voor een vergadering van de "Verdeelingscommissie". De vergadering vindt plaats op maandag 18 mei 1942 (slechts twee dagen na de datering van de brief) om 14:30 uur. * **Locatie:** De bijeenkomst vindt plaats aan de Jan van Galenstraat 14 te Amsterdam-West. Dit is de locatie van de Centrale Markthallen (tegenwoordig het Food Center Amsterdam). * **Personen:** De lijst met genodigden bevat namen van personen die vermoedelijk betrokken waren bij de handel of distributie van goederen. Opvallend zijn de twee vertegenwoordigers uit Volendam (Koning en Tuyp), wat wijst op een regionale reikwijdte van deze commissie, mogelijk gerelateerd aan de visserij of agrarische sector. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele spelling (bijv. "den Voorzitter", "noodig ik U", "Verdeelingscommissie").

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze brief beklaagt de heer H.R. Kallenbach zich over het feit dat hij voor het lopende seizoen geen mosselen toegewezen heeft gekregen, terwijl hij het voorgaande jaar wel een toewijzingskaart had. Hij voert aan dat hij zijn kleine winkel speciaal voor dit doel heeft ingericht en met moeite open heeft gehouden. De kern van zijn argumentatie is tweeledig: 1. **Economische noodzaak:** Hij is afhankelijk van de inkomsten uit de mosselverkoop om zelfstandig in zijn levensonderhoud te voorzien. 2. **Uitsluiting van arbeid:** Hij vermeldt expliciet dat hij vanwege "ernstige invaliditeit" is vrijgesteld van de *Arbeitseinsatz* in Duitsland en de werkverschaffing. Dit wordt gebruikt als morele en praktische onderbouwing om zijn recht op handel te verdedigen.

Brief (kopie/doorslag)

Deze brief dient ter bevestiging van de samenstelling van een nieuw ingestelde "Verdeelingscommissie", waarschijnlijk belast met de distributie of toewijzing van visproducten. De correspondentie vindt plaats tussen een overheidsdirecteur (mogelijk van de Rijksdienst voor de Voedselvoorziening of het Marktwezen) en de directeur van de Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC). De commissie wordt geleid door twee ambtenaren van de verzendende dienst (A.H. de Haer en H.A. van Duinhoven), wat duidt op direct overheidstoezicht op de werkzaamheden. De lijst van leden bestaat uit zeven personen uit Amsterdam en drie uit Volendam. Opvallend is het gebruik van bijnamen tussen haakjes bij de Volendamse leden ("Puul" en "Tien"), een lokaal gebruik dat ook in officiële stukken uit die tijd voorkwam om personen te onderscheiden.

Proces-verbaal / Rapport van aangifte.

Het document beschrijft een incident van verbale agressie en intimidatie tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kern van het conflict ligt bij de distributie (de 'Commissie van Verdeling'). De aangever, K. Lammers, wordt door N. Posthumus uitgescholden omdat deze laatste ontevreden is over zijn positie op de verdeellijsten. Posthumus gebruikt twee krachtige vormen van intimidatie die typerend zijn voor die periode: 1. **Morele chantage:** Hij verwijst naar zijn zoon die aan het Oostfront vecht (waarschijnlijk als vrijwilliger bij de Waffen-SS of het Vrijwilligerslegioen Nederland). 2. **Politieke dreiging:** Hij speldt publiekelijk zijn NSB-insigne op en dreigt de ambtenaar te laten arresteren door de "Duitschen Politie" (Sipo/SD). De opmerking over het "omdraaien van de nek" wijst op de gewelddadige retoriek van de NSB jegens ambtenaren die zij als niet-meewerkend beschouwden.

Verslag/brief van ontslagdreiging wegens wangedrag op de markt.

Het document is een formeel verslag van een incident op een vismarkt, waarbij sprake is van verbale agressie en intimidatie. De kern van het conflict draait om de distributie ("verdeeling") van vis. Er worden twee specifieke incidenten beschreven: 1. Een heftige woordenwisseling tussen Th. Posthumus en de gebroeders Lammers, waarbij gedreigd werd met fysiek geweld ("den markt vegen met je schoen"). Posthumus bood later zijn excuses aan voor het uitschelden van K. Lammers. Opvallend is de opmerking dat het een visverdeeling betreft en "geen politieke vergadering", wat duidt op onderliggende politieke spanningen. 2. Een directe bedreiging aan het adres van een commissielid, Th. B. Heijdorst, door een zekere M. Marcusen, die dreigde zijn "tent om te keeren". De schrijver concludeert dat deze incidenten geen opzichzelfstaande gebeurtenissen zijn, maar een georganiseerde poging tot onrust ("opgezette rel") door onbetrouwbare handelaren of mislukte ondernemers. De schrijver stelt een ultimatum: als er geen maatregelen worden genomen tegen dit "geprovoceer", zal hij/de commissie opstappen om hun eer te behouden.

Ambtelijk rapport / verslag van onderhoud.

Het document verslaat een zakelijk conflict tijdens de Tweede Wereldoorlog op de visafslag van Amsterdam. De kern van het geschil draait om het gewichtsverlies van aangevoerde vis (specifiek "taal", een oude term voor tong). **De belangrijkste punten zijn:** 1. **Gewichtsverlies:** Bij een controle bleek dat een portie vis in slechts vijftien minuten tijd een vol pond aan gewicht verloor door uitdruipend water. 2. **Veranderde regels:** Lammers legt uit dat er vroeger een marge (overwicht) van 4 tot 6 pond per 100 pond werd gehanteerd om dit natuurlijke verlies te compenseren. Omdat deze regel is afgeschaft, ontstaan er onvermijdelijk tekorten bij de uiteindelijke weging. 3. **Standpunt Commissie:** Lammers blijft bij zijn besluit om streng te controleren op het gewicht, ondanks dat hij de technische problemen van de aanvoerder begrijpt. Hij beroept zich op zijn plicht als lid van de Verdeel Commissie. 4. **Dreigement:** De heer Pouda (Imex) dreigt de visaanvoer naar Amsterdam te staken of te beperken als de kleinhandel zo strikt blijft reageren op kleine gewichtsverschillen.

Handgeschreven rapport/verslag van een gesprek/incident.

Dit document is een formeel verslag van een confrontatie tussen een visser of aanvoerder (Heer Ponda) en vertegenwoordigers van de distributie-autoriteiten tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het conflict draait om de **leveringsplicht**: Ponda meent dat hij zelf mag bepalen waar hij zijn vis lost, terwijl Heer Stam (de afslager/chef) en Lammers (Verdeelcommissie) vasthouden aan de verplichte levering in Amsterdam. De tekst is defensief van toon vanuit de zijde van de ambtenaren. Lammers benadrukt de integriteit van Heer Stam ("nooit toe liet leenen om... een aanvoerder te laten bloeden") om aantijgingen van partijdigheid of corruptie in de handel te weerleggen. Het document dient als een officiële vastlegging van het incident, waarschijnlijk om de positie van de Verdeelcommissie te rechtvaardigen tegenover mogelijke klachten of verzet van aanvoerders.

Handgeschreven verzoekschrift / klachtbrief.

* **Inhoud:** De brief is een collectieve klacht van een groep werkers, aangeduid als "de Combinatie". Zij beklagen zich over het feit dat zij, na een zware werkdag ("waar velen voor achteruit zouden gaan"), bij aankomst op de Vismarkt onterecht werden uitgescholden voor "dief en oplichter" door een niet nader genoemde "Heer". * **Doel:** De ondertekenaars verzoeken de Directeur van het Markwezen om maatregelen te treffen tegen deze onheuse bejegening. * **Vorm:** Het betreft een formeel opgesteld schrijven. De afkorting "w/g" (was getekend) linksonder bij de naam K. Lammers duidt erop dat dit document mogelijk een kopie of een minuut is van het originele, ondertekende verzoekschrift. * **Taalgebruik:** De spelling "Vischmarkt" met 'ch' wijst op een datering van vóór de spellinghervormingen van het midden van de 20e eeuw. De toon is beleefd doch dwingend ("Het gaat volgens ons niet aan").

Handgeschreven verzoekschrift / briefkaart.

* **Inhoud:** De afzender, H. Overdiek, verzoekt om te worden opgenomen in de verdeling van mosselen. Hij verwijst naar een gesprek met een zekere de heer K. Lammers, die hem adviseerde dit schriftelijke verzoek in te dienen. * **Taalgebruik:** Het document is geschreven in een zakelijke maar ietwat onbeholpen stijl, typerend voor burgercorrespondentie met officiële instanties uit die tijd. Er zit een grammaticale fout in de zin "daar ik den Heer K. Lammers er over gesproken heeft" (waarschijnlijk bedoeld: "daar ik met den Heer K. Lammers erover gesproken heb"). * **Administratieve sporen:** De diverse nummers en stempels wijzen op een zorgvuldige registratie door een overheidsinstantie, vermoedelijk het Amsterdamse distributiekantoor. De afkorting "Z.O.Z." (Zie Ommezijde) suggereert dat er op de achterkant mogelijk nog informatie staat.

Financieel exploitatie-overzicht (handgeschreven op gelinieerd papier).

Het document is een overzicht van de inkomsten en uitgaven van een collectief van mosselhandelaren (de "Mosselencombinatie") over het boekjaar 1942. Het geeft een helder inzicht in de bedrijfsvoering tijdens de bezettingsjaren: * **Omzet:** Er is een aanzienlijke omzet van bijna 140.000 gulden, wat duidt op een grootschalige handel. * **Kostenposten:** Naast de inkoop zijn de "Stortingen Marktwezen" de grootste kostenpost. Dit verwijst naar de verplichte afdrachten aan de marktmeester of het marktbestuur (waarschijnlijk van de Centrale Markthallen in Amsterdam). * **Winst:** De uiteindelijke nettowinst van f 5.441,32 wordt exact in vieren gedeeld onder de genoemde vennoten/deelnemers. * **Correcties:** Er is een kleine rekenfout of afrondingsverschil zichtbaar bij de nettowinst (eerst eindigend op ,59, daarna gecorrigeerd naar ,32 om aan te sluiten bij de verdeling van 4 x f 1.360,33).

Doorslag (carbonkopie) van een verzendlijst of geleidebrief voor een officieel besluit.

* **Organisatie:** De Nederlandsche Visscherij Centrale (NVC) was een semi-overheidsorgaan dat tijdens de Tweede Wereldoorlog door de bezetter werd ingesteld (1941) om de gehele visserijketen, van vangst tot distributie en prijsstelling, centraal te reguleren. Na de oorlog bleef de organisatie nog enige jaren in gewijzigde vorm bestaan voor de wederopbouw. * **Personen:** Mr. M.I.P. Vijftigschild was een hooggeplaatste functionaris (vaak aangewezen als secretaris of gevolmachtigde) binnen de NVC. De afkorting "w.g." staat voor "was getekend", wat aangeeft dat dit een officieel afschrift is van een origineel dat door hem is ondertekend. * **Bestemmingen:** De lijst bevat prominente namen uit de Enkhuizer visserijwereld van die tijd. De vermelding van "De Combinatie" in Amsterdam (Kleine Kattenburgerstraat) verwijst naar een inkoopcombinatie of distributiecentrum in de hoofdstad, waar veel vis uit het IJsselmeergebied naartoe werd getransporteerd. * **Administratieve aantekening:** "Boo." linksonder is waarschijnlijk de afkorting van de opsteller of de typist van het document.

Getypte verzendlijst of distributielijst.

Het document betreft een administratieve lijst van personen en instanties aan wie een specifiek bericht of document is verzonden. De lijst richt zich hoofdzakelijk op de visserijgemeenschap in Enkhuizen. Opvallend zijn de typische Enkhuizer familienamen (Klooster, Visser, Rieuwerts) die nauw verbonden zijn met de lokale visserij-industrie. De vermelding van "De Combinatie" in de Kleine Kattenburgerstraat te Amsterdam duidt op een contact in de Amsterdamse vloot of vishandel, aangezien deze buurt historisch nauw verbonden was met de maritieme sector en de haringpakkerij. Het blauwe stempel 'CAS' met nummering wijst op een dossier- of archiefregistratie bij de verzendende instantie.

Brief (handgeschreven)

Het document is een formeel verzoekschrift van een ervaren Amsterdamse vishandelaar aan de voorzitter van de Vischverdelingscommissie. De kern van het verzoek is om opgenomen te worden in de distributielijst voor "fijnvisch" (luxere vissoorten zoals tong of tarbot, in tegenstelling tot "consumptievisch" zoals haring of wijting). De schrijver voert twee belangrijke argumenten aan: 1. **Ervaring en traditie:** Hij benadrukt zijn 50-jarige loopbaan en het feit dat zijn zaak aan de Lindengracht 233 "van ouds gevestigd" is. 2. **Referenties:** Hij noemt drie namen (Stam, Lammers en Böhne) die als getuigen kunnen fungeren voor zijn status als handelaar in fijnvisch. De toon is uiterst beleefd en onderdanig ("neem ik de vrijheid", "beleefde verzoek", "welwillende overweging"), wat typerend is voor de zakelijke correspondentie uit die tijd, zeker wanneer men afhankelijk was van ambtelijke toewijzingen.

Document

* **Inhoud:** Het document betreft een officiële prijsvaststelling voor de levering van spiering. De prijs wordt bepaald op 11,67 gulden per kist van 27,5 kg (55 halve kilo's). * **Structuur:** Het is een circulair schrijven gericht aan een groep handelaren in Enkhuizen en een centrale verwerkingsorganisatie ("De Combinatie") in Amsterdam. * **Status:** Dit exemplaar is een "eensluidend afschrift" (een officieel gecertificeerde kopie), gestuurd naar de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam voor diens administratie. * **Kenmerken van de tijd:** Het taalgebruik is zakelijk en formeel ("deelen wij U mede"). De stempels en handgeschreven parafen duiden op een strikte bureaucreactische verwerking.

Officieel rapport / Dienstmededeling.

* **Inhoud:** Het rapport beschrijft de afhandeling van een door de politie geconfisqueerde partij vis (schol, bliek, wijting en sardien) die toebehoorde aan de heren P. Vrees (Senior en Junior). Omdat een deel van de vis (48 kg schol) bederfelijk was maar nog geschikt voor consumptie, is er na overleg met hogere functionarissen besloten tot onmiddellijke verkoop op straat (de Ruijterkade). * **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (visch, den Heer). * **Administratieve proces:** Het document toont de korte lijnen tussen de marktmeesters, keurmeesters en de inspectie. De verkoopopbrengst (48 x 1,15 gulden) wordt direct verrekend. * **Opmerkelijke details:** De vraag onderaan "Met welke macht wordt opgetreden?" duidt op een interne controle of juridische vraag naar de bevoegdheid waarmee de vis in beslag is genomen en direct is doorverkocht.

Document

De tekst beschrijft een impasse in een overlegsituatie betreffende de toewijzing van visrechten of handelsvergunningen in Volendam ("V'dammers"). * **Conflict**: De vertegenwoordigers weigeren de toewijzingsprocedure te hervatten. Er wordt een eis gesteld: ofwel alle 9 Volendammers worden toegelaten (met betrekking tot "zw. visch", mogelijk zwarte vis of een specifieke sortering), ofwel alle "bona fide" straatventers moeten op een dubbele hoeveelheid ("2 x") gezet worden. * **Besluit**: De voorzitter ("Voorz.") wijst dit resoluut af. Hij stelt dat het voorstel de essentie ("wezen") van de "geheele noodregeling" mist. * **Stemming/Administratie**: Onderaan staat een namenlijst met een berekening. Personen als Gooyes en Boter lijken "op" (aanwezig of akkoord) te zijn, terwijl Slijk, Van Kanten en Lammers gemarkeerd zijn om te "afgaan". De eindbalans komt uit op 9 resterende Volendammers.

Handgeschreven rapport/ambtelijke brief.

* **Kern van het incident:** De rapporteur (Lobbes) beschrijft een confrontatie bij de loodsen van het Centraal Station (C.S.) in Amsterdam. Medewerkers van de firma H. Wijnschenk (Bruul en Schouten) waren daar op zondag buiten de reguliere markturen om vis (schar, schol en tong) aan het sorteren. * **Conflict:** Wanneer Lobbes vraagt of de vis voor de officiële afslag bestemd is, reageert de heer Bruul vijandig en weigert antwoord te geven ("Dat gaat je geen pets aan"). * **Dreigement:** Bruul claimt een vergunning van de "V.C." (vermoedelijk de Voedselvoorzieningscommissie of een aanverwante instantie) te hebben om de vis pas maandag in de hal te brengen. Hij wil voorkomen dat de partij op de "zondags lijst" (de distributielijst) terechtkomt. Hij dreigt zelfs de levering aan de Vischmarkt (V.M.) volledig te staken als de inspecteur doorzet. * **Taalgebruik:** Het rapport is opgesteld in de toen gangbare formele spelling (visch, sorteeren, den heer). De toon van de tegenpartij is echter informeel en agressief.

Administratieve personeelslijst of inventarisatiekaart.

* **Personeelsregistratie:** Het document fungeert als een sluitstuk van een personeelslijst (nummers 43 tot en met 46). De meeste namen zijn doorgehaald, wat kan duiden op uitdiensttreding, overplaatsing of een wijziging in status. * **Duitstalige toevoegingen:** Opvallend is de aanwezigheid van Duitse vertalingen voor functiebenamingen (*Fachbeamter*, *Assistent-Kassierer*, *Zimmermann*). Dit was gebruikelijk in Nederlandse administraties onder Duits toezicht tijdens de Tweede Wereldoorlog om de communicatie met de bezetter te vergemakkelijken. * **Codes:** De codes die beginnen met "A35-" zijn vermoedelijk personeelsnummers, dossiernummers of identificatienummers binnen een specifiek registratiesysteem (zoals de distributiestamkaarten of het bevolkingsregister). * **Leeftijdscontrole:** De specifieke vermelding van het aantal personeelsleden onder de 30 en 45 jaar wijst op de registratie ten behoeve van de *Arbeiteinsatz* (gedwongen tewerkstelling). De bezetter vorderde mannen in specifieke leeftijdscategorieën voor werk in Duitsland of voor vitale sectoren in Nederland.

Handgeschreven ambtelijke notitie of conceptbrief op gelinieerd papier.

* **Inhoud:** Het document is een intern advies betreffende een verzoek van een vishandelaar genaamd Vrees. Er is overleg geweest tussen de voorzitter van de vakgroep (Lammers) en een zekere heer Hildebrand. Hoewel er aanvankelijk twijfel lijkt te zijn geuit over de billijkheid (rechtvaardigheid) van het inwilligen van het verzoek, concludeert de schrijver uiteindelijk positief. * **Beoordeling:** Op basis van de "antecedenten" (de voorgeschiedenis of het gedrag in het verleden) van de heer Vrees wordt geadviseerd om aan het Bedrijfschap te rapporteren dat er geen bezwaar is tegen het inwilligen van het verzoek. * **Staat van het document:** Het betreft een kladversie of concept, getuige de diverse doorhalingen en correcties in de tekst. De tekst is geschreven op grijsachtig oorlogspapier.

Getypte ambtelijke rapportage / advies (doorslag of afschrift).

Dit document betreft een ambtelijk advies over de overdracht van een marktvergunning (erkenning) voor de vishandel. De kern van de zaak is het verzoek van de weduwe Looyen om de visverkoop van haar overleden echtgenoot voort te zetten. **Belangrijkste punten uit de tekst:** 1. **Vakbekwaamheid:** Er wordt benadrukt dat de weduwe uit een vishandelsfamilie (Zwaan) komt en haar man voorheen hielp in zijn winkels. Dit is relevant voor de professionele erkenning. 2. **Persoonlijke uitoefening:** De autoriteiten stellen een strikte voorwaarde: de weduwe moet *persoonlijk* op de markt staan. Dit was een cruciaal onderdeel van het marktbeleid om illegale onderverhuur of 'slapende' vergunningen tegen te gaan. 3. **Locatie:** Er wordt geadviseerd haar de oorspronkelijke plek van haar man in de Albert Cuypstraat te laten innemen. 4. **Hulp van derden:** Hoewel zij zelf moet verkopen, wordt er een concessie gedaan: een van haar zoons mag helpen bij het zware werk, zoals het transport. 5. **Precedent:** De zaak-Sterkenburg wordt genoemd als een vergelijkbare casus die op dezelfde strenge criteria (persoonlijke uitoefening) beoordeeld zal worden. De taal is formeel-ambtelijk met typische archaïsche spelling (visch, noodig, beteekenis) en bevat enkele typefouten ("nuop", "persoonlijkop", "ge val"), wat gebruikelijk was bij handgetypte rapporten op doorslagpapier.

Officieel schrijven/verslag (pagina 4 van een omvangrijker stuk).

Dit document betreft een ambtelijke besluitvorming over het toekennen van een handelsvergunning (erkenning) aan een weduwe om de vishandel van haar overleden echtgenoot voort te zetten. Uit de tekst vallen enkele zaken op: * **Strikte voorwaarden:** Hoewel de erkenning als visverkoopster wordt goedgekeurd, stelt de instantie harde eisen. Mevrouw Looyen moet persoonlijk op de markt verschijnen en de vis verkopen. Dit was waarschijnlijk bedoeld om 'stroman-constructies' of handel op de zwarte markt te voorkomen. * **Controle:** Er wordt expliciet verwezen naar de noodzaak voor "goede controle". Zij moet terug naar de "oorspronkelijke plaats van haar man" in de Albert Cuypstraat. * **Uitzondering voor de zoon:** Er wordt een kleine handreiking gedaan door een zoon toe te staan te helpen bij het transport, mits hij officieel wordt overgeboekt naar die markt. * **Precedentwerking:** De zaak Sterkenburg wordt genoemd als een soortgelijk geval dat nog onderzocht moet worden, wat duidt op een gestandaardiseerde werkwijze van de Gemeentelijke Adviseur.

Ambtelijk rapport over de ontvangst en vermissing van goederen.

Het document beschrijft een incident rondom de levering van 32 kistjes gerookte spiering aan de Amsterdamse Vismarkt. Er ontstaat verwarring wanneer er bij de geplande distributie de volgende ochtend nog maar 25 kistjes aanwezig blijken te zijn. De rapporteur (vermoedelijk de heer Rongen) benadrukt de zorgvuldige opslag in een telefooncel vanwege wateroverlast en ratten, en sluit diefstal door de wachtman op basis van getuigenverklaringen en het presentieboekje nagenoeg uit. De latere aantekening onderaan het document ("Zaak is opgelost") relativeert de ernst van het rapport: er zou sprake zijn geweest van een telfout bij de ontvangst. Volgens de aanvoerder waren er van begin af aan slechts 25 kistjes geleverd, ondanks dat de rapporteur in de tekst expliciet vermeldt dat hij er 32 "persoonlijk" had geteld in het bijzijn van anderen.

Officieel rapport over een inbraak.

Dit rapport is een fascinerend voorbeeld van bureaucratie in oorlogstijd. Enkele cruciale observaties: 1. **Correctie en Censuur:** Er zijn significante doorstrepingen in de tekst. Oorspronkelijk stond er dat de levensmiddelen "op aandringen van verschillende ambtenaren verdeeld" waren. Dit is doorgehaald en vervangen door de bewering dat ze om gezondheidsredenen "vernietigd" werden. Dit duidt mogelijk op het achteraf maskeren van het feit dat ambtenaren schaarse goederen onderling hadden verdeeld. 2. **Schaarste:** Zelfs beschadigd "closetpapier" (aangevreten door ratten) werd verzameld en verkocht voor 10 cent per rol. Dit illustreert de extreme tekorten tijdens de Hongerwinter. De totale opbrengst van 5,70 gulden werd minutieus geadministreerd. 3. **Toezicht:** De handgeschreven rode tekst onderaan is een berisping van een hogere functionaris. Hij eist dat er voor de beschikking over goederen of geld voortaan eerst toestemming wordt gevraagd. Dit wijst op een streng centraal beheer van middelen, zelfs op micro-niveau. 4. **Cultureel bezit:** Naast bier en ketels worden specifiek boeken (Shakespeare, Ibsen, Brockhaus) gered. Dit toont aan dat men, ondanks de chaos, waarde hechtte aan de veiligstelling van intellectueel eigendom. ---

**VOOR KRAMENZEILEN** je adres te **ARNHEM** **Schoolplaats 6** G. L. SANDERS

17.9.08 J 261014 I. Jas 2e J.v. Campenstr. 103 I [v] 26.10.14 J 290697 K. Jas Retiefstr. 37 I [v] 29.6.97 J 220615 S. Jas Weesperstr. 127 I [v] 22.6.15 J 131208 B.v.d. Kar Ben Viljoenstr. 1 II [v] 13.12.08 -3-

# TRANSCRIPTIE Gezonden aan de Heeren: G. Klooster, Gebr. Hansen, H.W.A.E. Edelenbosch, B. Visser, J. Visser, Kouwenhoven, H. Buis, Breedstraat J. Rieuwerts, allen te Enkhuizen.- De Combinatie, t.a.v. den Heer K. Lammers, Kl. Kattenburgerstraat, AMSTERDAM.- [Stempel in blauwe inkt]: No. 2781 CAS

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

Salomon Lakmaker 6/4/02 A'dam, Lepelstr. 89 III (C). A 35. No. 589714 Erk -42309- [Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]