Officieel rapport over een inbraak.
Origineel
Officieel rapport over een inbraak. RAPPORT.
Inbraak bij
M.v.Meekeren.
$N^o$ 46$^A$/205/1 M. 1944 $\frac{15}{11}$ Den Heer Directeur.
Op Zaterdag 11 November 1944 werd door mij in tegen-
woordigheid van de ambtenaren A.H. de Haer, F. Fleurbaay en
H.F. de Vries, benevens de Heeren K. Lammers en B. Sliphorst, een
onderzoek ingesteld naar de gevolgen van een inbraak, welke, in
de alleenstaande en verlaten woning en het daarbij behoorende
cafe, eigendom van de Gemeente Amsterdam, en staande aan de
vischmarkt, door verbreking van een raampje in de voordeur,
had plaats gevonden in den laten namiddag van 10 November.
De bewoner, de Heer van Meekeren, had het pand verla-
ten om bij familie in Friesland het einde van den oorlog af te
wachten.
In het woongedeelte werd niets bijzonders geconstat-
teert in het cafe daar en tegen; vooral in het bier- en in het
waschhok, was een groote chaos. De grond was op verschillende
plaatsen bevuild, terwijl allerhande, meest vrijwel waardeloo-
ze voorwerpen overhoop waren gehaald.
De woning- en de cafedeur, beiden met glas, heb ik
door den timmerman der gemeente vischmarkt, E.J. Stegeman, laten
afsluiten met planken. Enkele nog waardevolle voorwerpen, zooals
een paar ketels en een paar stoelen, heb ik in het bierhok, waar
reeds een groot gedeelte van het cafe meubilair was opgeborgen,
laten bijeenzetten; waarna ik de deur van het bierhok heb laten
dicht timmeren.
Van een aantal rollen closetpapier, die gedeeltelijk
nat en bevuild, gedeeltelijk afgerold en door de ratten aange-
vreten, over den grond verspreid lagen, heb ik de bruikbaren la-
ten bijeen zoeken en naar de vischmarkt brengen, evenals een vat
bier, een inelkaargedeukt v. Nelle’s theeblik, waarin nog wat le-
vensmiddelen waren en de navolgende boeken: 5 deelen van "Shakes-
peares Werke", 4 deelen van "Hendrik Ibsen Sämtliche Werke" en
1 deel Brockhaus Konversations lexicon.
Het closet papier, 57 rol, werd ~~na algemeen overleg~~
~~tegen 10 cents per rol~~ verkocht. De levensmiddelen - grutterswa-
ren - die bij nader beschouwing in een toestand verkeerden, welke
het uit gezondheids overwegingen wenschelijk maakte dat zij wer-
den vernietigd, werden ~~op aandringen van verschillende ambtenaren~~
~~verdeeld~~ Het bier heb ik door de Heinekens brouwerij laten terug
halen. De boeken zijn op het kantoor van de vischmarkt opgeborgen.
De opbrengst van het closet papier f. 5,70, heb ik nog
onder mijn berusting.
Amsterdam, 15 November 1944.
[w.g. v Beer (?)]
Marginale aantekeningen & stempels:
* Linker marge: "Doorkrabbing goedgekeurd", "weggegeven", "wijziging goedgekeurd".
* Stempel: INGEKOMEN 15 NOV. 1944.
* Rode inkt (onderaan): "Omtrent beschikking over geld & goederen dient bij voorkomende gevallen eerst mijn toestemming te worden gevraagd! 17-11-44" [gevolgd door paraaf].
--- Dit rapport is een fascinerend voorbeeld van bureaucratie in oorlogstijd. Enkele cruciale observaties:
- Correctie en Censuur: Er zijn significante doorstrepingen in de tekst. Oorspronkelijk stond er dat de levensmiddelen "op aandringen van verschillende ambtenaren verdeeld" waren. Dit is doorgehaald en vervangen door de bewering dat ze om gezondheidsredenen "vernietigd" werden. Dit duidt mogelijk op het achteraf maskeren van het feit dat ambtenaren schaarse goederen onderling hadden verdeeld.
- Schaarste: Zelfs beschadigd "closetpapier" (aangevreten door ratten) werd verzameld en verkocht voor 10 cent per rol. Dit illustreert de extreme tekorten tijdens de Hongerwinter. De totale opbrengst van 5,70 gulden werd minutieus geadministreerd.
- Toezicht: De handgeschreven rode tekst onderaan is een berisping van een hogere functionaris. Hij eist dat er voor de beschikking over goederen of geld voortaan eerst toestemming wordt gevraagd. Dit wijst op een streng centraal beheer van middelen, zelfs op micro-niveau.
- Cultureel bezit: Naast bier en ketels worden specifiek boeken (Shakespeare, Ibsen, Brockhaus) gered. Dit toont aan dat men, ondanks de chaos, waarde hechtte aan de veiligstelling van intellectueel eigendom.
--- Het document dateert van november 1944, het begin van de Hongerwinter in bezet Nederland. Amsterdam kampte met enorme tekorten aan voedsel, brandstof en alledaagse goederen. Veel panden stonden leeg omdat bewoners naar het oosten of noorden van het land (zoals Friesland, zoals in dit rapport vermeld) waren gevlucht in de hoop daar makkelijker aan voedsel te komen.
Deze verlaten panden werden vaak doelwit van inbraken, niet alleen door criminelen, maar ook door wanhopige burgers op zoek naar brandhout of voedsel. De overheid probeerde de orde te handhaven en resterende voorraden centraal te beheren. De vermelding van de Heineken brouwerij die een enkel vat bier komt ophalen, onderstreept hoe elke grondstof in die periode werd teruggehaald in de productieketen. A.H. de Haer B. Sliphorst E.J. Stegeman F. Fleurbaay H.F. de Vries K. Lammers M. van Meekeren Gemeente Amsterdam