H.F. de Vries

Officieel formulier/kennisgeving van ziekteverzuim (kopie).

Dit document is een administratieve melding van het eerste ziektegeval van een ambtenaar bij de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen in het jaar 1939. De heer H.F. de Vries, een 38-jarige controleur-marktopzichter wonend aan de Amstel, wordt hierbij aangemeld bij de controlerend gemeentearts. Opvallend is de gedetailleerde categorisering van de werknemer: er wordt expliciet onderscheid gemaakt tussen 'man/vrouw', 'ambtenaar/werkman' en de aard van het dienstverband (vast/tijdelijk en vol/gedeeltelijk). De doorhalingen (getypt met x-jes) laten zien dat de heer De Vries een mannelijke ambtenaar in vaste en volle dienst was, ingedeeld in salarisgroep III. Het stempel/kenmerk bevat de datum 26/9, wat waarschijnlijk de datum van verwerking of ontvangst bij de medische dienst is.

Handgeschreven adviesbrief/nota.

* **Taal:** Nederlands. * **Inhoud:** Het document is een formeel advies aan een inspecteur. De schrijver, H.F. de Vries, adviseert positief over een verzoek van een zekere heer Vernet. Vernet wil zijn toegewezen staanplaats op het Amstelveld in Amsterdam innemen met zijn eigen bakfiets. De Vries ziet geen reden om dit te weigeren en stelt voor het verzoek in te willigen. * **Handschrift:** Een vlot, goed leesbaar cursief handschrift, kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw. * **Terminologie:** "Bakfiets" verwijst hier naar een mobiele verkoopkraam, wat gebruikelijk was (en is) op Amsterdamse markten.

Handgeschreven ambtelijk schrijven of rapport.

* **Kernboodschap:** De auteur rapporteert aan een inspecteur over een ongeplande vervanging bij een handelsactiviteit (waarschijnlijk een marktkoopman). De heer Smid is afwezig wegens ziekte en wordt vervangen door de heer Machielse. * **Procedureel:** De auteur adviseert om niet direct een officiële doktersverklaring te eisen, maar eerst af te wachten of de ziekte van korte duur is. Pas bij langdurige afwezigheid moet de bureaucratische weg van een medische verklaring en een officiële vervangingsvergunning (voor 1 tot 2 maanden) bewandeld worden. * **Stijl:** Het document is geschreven in een zakelijke, ambtelijke toon die typerend is voor de vroege 20e eeuw, inclusief de toen gangbare spelling ("gewenscht", "langen duur") en afkortingen ("mi." voor mijns inziens).

Administratieve correspondentie / Adviesnota.

Het document is een ambtelijk schrijven waarin de marktoprichter van Amsterdam getuigt van de aanwezigheid van de heer Jacob Büschel op de markt van het Amstelveld. Hoewel Büschel pas vanaf januari 1938 officieel geregistreerd staat voor standplaats nummer 63, verklaart de oprichter expliciet dat hij de man ook in 1936 en 1937 daar regelmatig aan het werk heeft gezien. Dit is een cruciaal bewijsstuk omdat er voor die eerdere jaren blijkbaar geen officiële administratie voorhanden was ("ofschoon daarvan geen gegevens bestaan"). De opmerking "Spoed" en de opdracht om een formele verklaring op te stellen (notitie 3-3-39), wijzen erop dat deze informatie op korte termijn nodig was voor een officiële procedure.

Ambtelijk advies / Interne notitie.

In dit document adviseert een ambtenaar (De Vries) de inspecteur over de toewijzing van marktplaatsen op het Amstelveld. De centrale kwestie is de positie van een zekere heer Morpurgo binnen een nieuwe marktverordening. * **Wachten op regeling:** Er is besloten de uitgifte van vaste plekken op te schorten tot een nieuwe regeling van kracht is. * **Problematiek Morpurgo:** Deze koopman wil slechts twee keer per maand op de markt staan, maar wel op de meest rendabele plekken. De schrijver merkt op dat andere vaste plaatshouders (op basis van anciënniteit of regels) meer recht hebben op die plekken. * **Loting versus vaste plek:** Morpurgo staat nu als "loteling" (iemand die per marktdag loot voor een plek). Als hij een vaste plek zou krijgen, zou hij die door zijn lage aanwezigheid waarschijnlijk niet mogen behouden op de gewenste locaties. Een snelle toewijzing is daarom in zijn nadeel. * **Standwerkers:** Er wordt vermeld dat een fusie van verschillende lotingsgroepen weinig gevolgen heeft voor de "oude" groep standwerkers, aangezien zij al grotendeels in de eerste loting vertegenwoordigd zijn.

Handgeschreven ambtelijke nota.

De brief is opgesteld in een formeel-zakelijke toon. De Marktopzichter rapporteert aan de Inspecteur over een gesprek met een zekere heer Ton. Het doel van de nota is om te bevestigen dat een lopend verzoek of probleem is opgelost. De essentie van de afspraak is dat de gemeente (of de marktautoriteit) rekening zal houden met de belangen van Ton, met name in het scenario dat hij wordt opgeroepen voor actieve dienst. De schrijver concludeert dat de zaak hiermee intern afgehandeld is.

Getypte naamlijst op een strook papier.

* **Functie:** Dit betreft een presentielijst, personeelslijst of een rooster van een specifieke "Dienst". De opzet is administratief en bedoeld voor mutaties. * **Handgeschreven tekens:** * De doorhalingen (met grijs en paars potlood) wijzen op personen die zijn afgevallen, overgeplaatst of wiens taak is voltooid. * Het handgeschreven kruisje bij **C.L.J. Lak** suggereert een specifieke actie of aanwezigheid. * **Nummering:** De nummers (1) t/m (16) lijken posities of volgnummers aan te duiden. Opvallend is dat de namen tussen (15) en (16) ongenummerd zijn, wat kan duiden op reserves of personeel met een andere status. * **Datering:** Op basis van de typografie en de namen is het document waarschijnlijk te dateren in de periode 1940-1955.

Handgeschreven ambtelijke notitie / advies.

Deze notitie betreft een administratieve afhandeling van een verzoek door een zekere heer Vos. De kern van de zaak is een ministerieel verbod op het vervoer van latex (vloeibaar rubber). De heer Vos gebruikte deze latex oorspronkelijk voor het lijmen van schoenzolen. Omdat hij is overgestapt op een ander type zool waarvoor andere lijm nodig is, valt hij niet langer onder de beperkingen van het vervoerverbod voor latex. Hij verzoekt daarom zijn eerdere correspondentie (waarschijnlijk een bezwaarschrift of een ontheffingsaanvraag) als ingetrokken te beschouwen ("als niet geschreven te beschouwen").

Handgeschreven notitie/lijst op papier.

Het document betreft een administratieve lijst, waarschijnlijk van betalingen, contributies of schulden over de maanden juli (1/7), augustus (1/8) en september (1/9). * **Namen:** Er worden verschillende Nederlandse achternamen genoemd (v. Gijtenbeek, De Vries, Hoek, v. Leeuwen, v. Praag, Rijnvordt, Crommel). De naam 'Van Praag' komt veelvuldig voor binnen de Joodse gemeenschap in Nederland, wat relevant kan zijn voor de context. * **Bedragen:** De bedragen variëren tussen de 50 en 100 eenheden (vermoedelijk guldens, gezien de notatiewijze `.-`). * **Berekening:** De onderste berekening lijkt een verdeelsleutel. Er wordt een totaal van 25 delen genomen, waarvan 10 delen leiden tot een uitkomst van 40 en 15 delen tot een uitkomst van 60. Dit impliceert een berekening over een totaal van 100 (10/25 van 100 = 40; 15/25 van 100 = 60). Hoewel het getal achter de 'x' eruitziet als '124' of '12.4', suggereert de wiskundige logica van de uitkomsten 40 en 60 dat hier 100 bedoeld werd.

Administratieve kaart/bijblad betreffende een marktplaatsvergunning.

Dit document legt de administratieve afhandeling vast van een geschil over een marktplaats op de Amsterdamse Lindengracht. * **Casus:** De koopman J. Biet had de beschikking over plaats 92, maar deze vergunning werd op 5 augustus 1940 ingetrokken omdat hij de plek niet regelmatig bezette ("niet geregeld komen"). * **Besluitvorming:** Biet heeft naar aanleiding van deze intrekking blijkbaar een verzoek ingediend (mogelijk een verweer of verzoek tot herstel). De behandelend ambtenaar adviseert dit verzoek af te wijzen. Dit advies is gebaseerd op een rapport van de controleur-marktopzichter H.F. de Vries, dat als "sterk" (overtuigend bewijs bevattend) wordt gekwalificeerd. * **Coulance:** Ondanks de afwijzing wordt de weg naar een nieuwe vergunning opengehouden: Biet mag zich opnieuw op de sollicitantenlijst voor de markt laten plaatsen om in de toekomst weer voor een vaste plek in aanmerking te komen. * **Afkortingen:** "o/a" (over de/omtrent), "cfr. Rapp. advies" (conform rapport advies), "contr.-marktops." (controleur-marktopzichter).

Ambtelijk schrijven / rapportage.

In deze brief reageert de Amsterdamse marktmeester op een klacht over de verkoopmethode van een marktkoopman genaamd Van Praag. De kern van de zaak lijkt te gaan over de taal die Van Praag bezigt en de manier waarop hij "trucs" (goochelarij of behendigheidsspelletjes) gebruikt om publiek te trekken. De marktmeester is opvallend mild en pragmatisch in zijn oordeel: 1. Hij stelt dat de demonstraties van Van Praag juist gewaardeerd worden door het publiek en bijdragen aan de verkoop. 2. Hij relativeert het gedrag van Van Praag door te stellen dat veel kooplieden inspelen op "a-sociale mogelijkheden of afkomst" bij hun aanprijzingen, en dat Van Praag daarin zeker niet de ergste is. 3. Hij waarschuwt dat een verbod op specifieke uitdrukkingen averechts zal werken; de koopman zal dan overgaan op "bedekte termen" (codetaal), wat door de geheimzinnigheid ervan schadelijker kan zijn voor de "moreele" sfeer op de markt. 4. Hij suggereert dat de klacht wellicht voortkomt uit afgunst of concurrentie, omdat Van Praag met zijn grote stand veel ruimte en tijd in beslag neemt.

Handgeschreven ambtelijke notitie / advies.

De tekst is een formeel ambtelijk antwoord op een verzoek betreffende een marktkoopman, de heer P. Nadort. Nadort wilde blijkbaar op een later tijdstip terugkeren naar zijn standplaats op de markt op het Amstelveld in Amsterdam. De schrijver van het advies (vermoedelijk een ambtenaar of afdelingshoofd) stemt hiermee in ("geen bezwaar"), maar stelt een belangrijk voorbehoud: de specifieke locatie van de standplaats kan niet worden gegarandeerd. Dit duidt op een strikt systeem van standplaatstoewijzing waarbij een ondernemer zijn rechten op een specifieke plek verloor als hij deze tijdelijk verliet. Het handschrift is een vlot, goed leesbaar cursief dat typerend is voor de Nederlandse administratie in het begin van de 20e eeuw.

Ambtsbericht/Rapportage.

Dit korte handgeschreven rapport is opgesteld door H.F. de Vries en gericht aan een inspecteur (vermoedelijk van de politie of marktwezen). De essentie van het bericht is een constatering van een bepaalde praktijk tijdens de mobilisatieperiode: gemobiliseerde marktkooplieden maakten gebruik van hun verlofdagen om toch hun handel te drijven op markten. De schrijver noemt specifiek de koopman **B. Kool** die op het **Amstelveld** in Amsterdam een standplaats zou hebben ingenomen. De toon is zakelijk en rapporterend, bedoeld om een onregelmatigheid of een specifiek voorval vast te leggen in het dossier van de betreffende koopman of als algemene observatie van marktactiviteiten in oorlogstijd.

Kopie van een ziekmeldingsformulier (ziektebericht) voor een gemeenteambtenaar.

* **Vorm en Staat:** Het betreft een officieel, voorgedrukt formulier van de Gemeente Amsterdam. Het document is in goede staat en de tekst is duidelijk leesbaar. Het is gemarkeerd als "COPIE", waarschijnlijk een doorslag voor de eigen administratie van de dienst. * **Schrifttype:** De meeste gegevens zijn ingevuld met een typemachine. Er is een paars registratiestempel zichtbaar met handgeschreven dossiernummers of data ($JA/17/1$ en $24/1$). * **Layout:** De informatie is gestructureerd in vakken. Opvallend is het gebruik van doorhalingen in het onderste gedeelte om de status van de werknemer te preciseren (in dit geval: een mannelijke ambtenaar in vaste en volle dienst). * **Bijzonderheden:** De controle-arts, Dr. J.P. Hofstee, was een bekende figuur in de medische administratie van Amsterdam in die tijd.

Document

Het document betreft een financiële verantwoording van personeelsuitgaven, vermoedelijk van een overheidsinstelling. De bedragen achter de namen lijken jaarsalarissen of pensioengrondslagen te zijn, uitgedrukt in guldens (ƒ). Belangrijke administratieve details: * **Mutaties**: Het document registreert het overlijden van C. Paats op 10 december 1940. * **Inhoudingen**: De voetnoot bij het symbool **┌** (Plakké en P. Smit) verklaart dat er bedragen zijn ingehouden voor de inkoop van pensioen over tijdelijke dienstjaren. * **Toelages**: H.M.A. de Wolf ontving een specifieke toelage van ƒ 3,- voor het gebruik van een eigen fiets (rijwiel). * **Verschillen**: Er is een aantekening over een ontbrekend bedrag op de stamkaart van een Dr. v.d. Laan, die zelf niet op deze pagina vermeld staat.

Getypte financiële lijst (bladzijde 2 van een groter document).

* **Administratieve structuur:** De lijst is een vervolgpagina, wat blijkt uit de kop "Transport" (overdracht van het saldo van de vorige pagina: ƒ 76.978,77) en het paginanummer "-2-". Het eindtotaal onderaan de pagina bedraagt ƒ 136.815,09. * **Inhoudelijke details:** * De lijst bevat namen van ambtenaren. Er is specifiek sprake van een "contrôleur" (P. Smit). * Eén persoon, C. Paats, wordt vermeld als overleden op 10 december 1940. * Er zijn correcties en specificaties aangebracht via symbolen: * Een schuine streep (/) duidt op een inhouding voor pensioeninkoop over tijdelijke dienstjaren. * Een hoeksymbool (∟) bij H.M.A. de Wolf geeft aan dat er een rijwieltoelage (fietstoelage) van 3 gulden in het bedrag is verwerkt. * Een plus-symbool (+) verwijst naar een ontbrekende boeking op de stamkaart van een Dr. v.d. Laan voor de periode eind 1940. * **Valuta:** De bedragen zijn genoteerd in Nederlandse guldens (ƒ).

Document

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Het is een vervolgblad, aangegeven door het paginanummer "-2-" en de post "Transport" (het saldo van de vorige pagina). * **Financieel:** Bedragen worden genoteerd in guldens (ƒ), waarbij dubbele aanhalingstekens (") worden gebruikt als 'ditto'-teken voor het valutasymbool. * **Aantekeningen:** Er zijn specifieke handgeschreven symbolen gebruikt om uitzonderingen of details te duiden: * **⟋ (Schuine streep met haak):** Verwijst naar pensioeninhoudingen voor P. Plakké en P. Smit. * **⌞ (Hoek):** Verwijst naar een ontbrekende boeking voor een Dr. v.d. Laan (niet op deze lijst vermeld, waarschijnlijk op pagina 1). * **Ł (Gekruiste L):** Verwijst naar een rijwieltoelage (fietsvergoeding) voor H.M.A. de Wolf. * **Bijzonderheden:** Bij C. Paats staat vermeld dat deze op 10-12-1940 is overleden, wat de nauwkeurigheid van de administratie onderstreept. ---

Administratief overzicht/mutatielijst van salarissen en toelagen.

Het document betreft een overzicht van salariswijzigingen voor vier personeelsleden. Er wordt een strikt onderscheid gemaakt tussen de oude situatie ("Bestaande toestand") en de herziene situatie ("Nieuwe toestand"). * **Salarisstructuur:** De pensioengrondslag wordt gevormd door de som van het basissalaris en specifieke toelagen. * **Toelagen:** Er is sprake van verschillende toeslagen: "Toel. duurte" (duurtetoeslag i.v.m. inflatie), "Toelage Unif." (uniformtoelage) en "Toelage kledij". Bij J. v. Lunteren verschijnt een nieuwe post "Toelage dep-stand.", die exact 5% van het nieuwe salaris bedraagt. * **Functies:** De functietitels "contr. markt-opz." (controleur markt-opziener) suggereren dat dit personeel werkzaam was bij een stedelijke marktdienst. * **Administratieve verwerking:** De rode code "OA/59/117" is een archiefreferentie. De datum van parafering (6 juni) ligt vóór de ingangsdatum van de wijzigingen (juli/augustus), wat duidt op een besluitvormingsdocument.

Kennisgeving van ziektegeval (formulier voor ambtenaren).

Dit document is een officiële ziektemelding van een Amsterdamse gemeenteambtenaar uit de Tweede Wereldoorlog. Enkele administratieve details vallen op: * **Functie:** H.F. de Vries was werkzaam als "contrôleur-marktopzichter" bij het Marktwezen, een dienst die tijdens de bezettingsjaren cruciaal was vanwege de distributie en controle op markthandel. * **Status:** Hij behoorde tot salarisgroep III en was een ambtenaar in "vasten en vollen dienst", wat duidt op een vaste aanstelling. * **Frequentie:** Het betreft zijn tweede verzuimgeval in het jaar 1941. * **Locatie:** Zijn adres, Amstel 308 II, betreft een woning in een etagepand aan de Amstel. * **Controle:** De melding is gericht aan de controlerend gemeentearts, wat wijst op een strikt verzuimbeleid waarbij de gemeentearts de legitimiteit van de ziekte controleerde.

Officieel rapport/notitie op een bijblad (Algemene Zaken Model No. 14).

Het document is een ambtelijk rapport over een onderzoek naar een anonieme klacht tegen een Amsterdamse straatventer genaamd H. Voet. De controleur, H.F. de Vries, vermoedt dat de klager een zekere Jacob Wegloop is. De essentie van de klacht is dat Voet zijn woning aan de Retiefstraat 78 feitelijk als winkel gebruikt door klanten te bedienen vanaf zijn handkar wanneer deze voor de deur staat. Uit de kanttekeningen blijkt de afhandeling: 1. Er is eerst een controlerapport opgemaakt op 29 december 1941. 2. Voet wordt opgeroepen voor verhoor op maandag 13 januari 1942. 3. Er wordt opdracht gegeven om te controleren of hij een officiële standplaats voor zijn deur heeft. 4. Uiteindelijk wordt het dossier op 19 januari 1942 gesloten door 'Dekker' met de mededeling dat de man niet meer vent ("Vent niet meer").

Document

Dit document is een getypte loonlijst van de Dienst van het Marktwezen uit december 1941. Het geeft een gedetailleerd overzicht van de salarisstructuur van een middelgrote gemeentelijke dienst tijdens de vroege bezettingsjaren. **Belangrijke observaties:** * **Salarisverhogingen:** Er is sprake van een structurele verhoging van de salarissen en pensioengrondslagen per september 1941. * **Toelagen:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen basissalaris, toelagen voor uniformkleding (unif. kl.) en een procentuele toelage van 5%. * **Pensioenwet:** Meerdere ambtenaren (o.a. Sixma, Renz, Stroër en de Wolff) maken gebruik van **Artikel 150 van de Pensioenwet 1922**, wat wijst op specifieke regelingen voor behoud van pensioenrechten bij functiewijziging of overgangsregelingen. * **Ongehuwdenkorting:** Bij de kassier Kerklingh wordt een "3% ongehuwdenkorting" vermeld, wat een typerend fiscaal element van die tijd was. * **Handgeschreven tekens:** De 'X'-tekens achter diverse namen (Jonkman, Dogger, Steenbeek, van Lunteren, Smit, Stroër, de Vries) kunnen duiden op administratieve controles of, gezien de context van 1941, een markering in het kader van de Ariërverklaring of andere bezettingsmaatregelen, hoewel dit zonder verdere bronnen niet met zekerheid te stellen is. ---

Dienstbrief (kopie/doorslag).

In deze brief rapporteert een gemeentelijk directeur aan de afdeling Verzekeringszaken over een verkeersongeval. Op 29 april 1942 is controleur-marktopzichter H.F. de Vries op het Leidseplein aangereden door een onbekend gebleven auto terwijl hij op weg was van zijn werk naar huis. De schade betreft een dienstfiets die door de gemeente gehuurd werd van de Amsterdamse rijwielfabriek N.V. Simplex. De reparatiekosten bedragen 8 gulden. Omdat het huurcontract alleen regulier onderhoud dekt en de dader onbekend is, moet de betreffende dienst de kosten zelf dragen. De brief dient als administratieve verantwoording van deze uitgave.

Getypte brief (doorslag op dun papier).

* **Kern van de zaak:** Een ambtenaar (marktopzichter H.F. de Vries) is tijdens woon-werkverkeer aangereden op het Leidseplein. De dader is doorgereden. De dienstdienstfiets, die gehuurd wordt van de firma Simplex, is hierbij zwaar beschadigd geraakt. * **Financiële afwikkeling:** De reparatie kost 8 gulden. Omdat de schade niet op de tegenpartij verhaald kan worden en schade door ongevallen niet in het huurcontract (onderhoudscontract) is inbegrepen, moet de gemeentelijke dienst deze kosten zelf dragen. * **Locatie:** Het ongeval vond plaats op het Leidseplein, een druk verkeersknooppunt in Amsterdam.

Administratief bijblad/memo (Alg. Zaken-Model No. 14).

Dit document illustreert de strikte handhaving en de juridische nuances van de straathandel in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. 1. **De Casus:** De venter H. Frens verkoopt koek en ijs op het Hugo de Grootplein. Hij beschikt over de juiste vergunning voor het stadsdeel West. 2. **Het Juridische Conflict:** Er is een dunne lijn tussen 'venten' (mobiele verkoop) en het innemen van een 'standplaats' (vaste plek). Een venter mag niet onnodig stilstaan. De controleur merkt echter op dat Frens constant klanten heeft. Volgens de toenmalige interpretatie van de wet (of jurisprudentie) kon een venter pas beboet worden voor het illegaal innemen van een standplaats als hij ten minste 7 minuten stilstond *zonder* klanten te helpen. 3. **Bureaucratische controle:** De opmerking in het rode kader ("Hoe is deze opvatting ontstaan?") toont aan dat superieuren de rechtsgeldigheid van deze '7-minutenregel' in twijfel trokken of wilden verifiëren. Het antwoord verwijst naar jurisprudentie en een eerdere rechterlijke uitspraak.

Handgeschreven ambtelijke notities of verslag (concept).

* **Personeelsbezetting:** De punten 13 en 15 betreffen de indeling van personeel (vast en tijdelijk). Er wordt een expliciet onderscheid gemaakt tussen de "9 man" en de "5 man" voor de tijdelijke verdeling. * **Marktreglementering:** Punt 17 is cruciaal voor de bedrijfsvoering; het verbiedt blijkbaar vrije verkoop op het buitenterrein voor bepaalde zaken, waarbij de voorkeur wordt gegeven aan de "onoverdekte markt" of verkoop via de "veiling". * **Magazijnbeheer:** Punt 18 suggereert een discussie over voorraad ("stokstukken") en de verkoopbaarheid daarvan op de markt, waarbij uiteindelijk wordt besloten dat een bepaalde vraag niet beantwoord hoeft te worden. * **Correcties:** Het grote aantal doorhalingen wijst op een dynamisch overleg of een kladversie waarin standpunten tijdens het gesprek werden herzien (zoals bij punt 16 en 18).

Administratief doorzendblad of geleidebiljet (Alg. Zaken-Model No. 14).

Dit document dient als een intern administratief spoor ("paper trail") voor de behandeling van een dossier of brief. Het toont de routing van een zaak betreffende "H.F. de Vries" aan de "Vischmarkt" in de periode juli-augustus 1942. De verschillende handschriften en kleuren (blauw en rood potlood/inkt) duiden op behandeling door verschillende ambtenaren of afdelingen: 1. **27 juli:** Start van de registratie. 2. **7 augustus:** Notitie over het "noteren van de controle" en doorzending naar de heer Vrij ter kennisneming. 3. **14 augustus:** De zaak wordt als "genoteerd" beschouwd en mag worden opgeborgen (gearchiveerd). De term "Vischmarkt" suggereert een locatie in een stad als Groningen, Utrecht of Leiden. De term "contrôle" in 1942 duidt vaak op inspecties in het kader van distributie, prijsbeheersing of andere oorlogsmaatregelen.

Getypte tabel (doorslag of origineel op briefpapier).

* **Administratieve Opzet:** De tabel is een nauwkeurig overzicht van salarisgegevens. Opvallend is dat bij de 'Nieuwe toestand' de kolom 'oververdiensten' structureel wordt ingevuld, wat leidt tot een aanzienlijke verhoging van de 'pensioens-grondslag'. * **Terminologie:** * **D.N.Z. dienst:** Waarschijnlijk de 'Dienst Niet-Zondagse arbeid' of een specifieke markt-gerelateerde toelage voor diensten op afwijkende tijden. * **Salarisgroepen:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen de klassen I tot en met IV. * **Uniform-kleeding:** Voor controleurs en opzichters was een kledingtoelage gebruikelijk. * **Correcties:** Er zijn handgeschreven aantekeningen ("bevestigde grondslag") en vinkjes gezet, wat duidt op een controleproces door een accountant of de personeelsadministratie.

Getypte personeels- en salarislijst (doorslag of origineel op dun papier).

* **Structuur:** Het document is een vervolgblad (gezien de term "Transport") van een groter financieel overzicht. Het is onderverdeeld in drie hoofdgroepen: algemeen personeel (onder de transportpost), "Werklieden" en "Reservisten". * **Financiële details:** Bedragen zijn in Nederlandse guldens (f.). De "transport"-post van ruim 145.000 gulden suggereert een aanzienlijk personeelsbestand voor de gehele organisatie. * **Annotaties:** De voetnoten geven inzicht in de administratieve complexiteit: * **Detachering:** Personeel werd uitgewisseld tussen de dienst "Sociale Zaken" en "Marktwezen". * **Inkoop Pensioen:** Er werden bedragen ingehouden voor de opbouw van pensioen over eerdere tijdelijke dienstverbanden. * **Rijwieltoelage:** Een vergoeding van 12 gulden voor het gebruik van een eigen fiets, wat in die tijd een gebruikelijk vervoermiddel voor werk was. * **Namen:** De lijst bevat voornamelijk namen die beginnen met de letter V en W, wat bevestigt dat dit een alfabetisch gesorteerd deel van een grotere lijst is.

Financiële loonlijst of afrekening.

* **Administratieve Structuur:** Het document is onderverdeeld in categorieën: regulier personeel (onder Transport), "Werklieden" en "Reservisten dienstdoende als ambtenaar". Dit duidt op een hiërarchische of functionele indeling van het personeelsbestand. * **Financiële Details:** De bedragen zijn in Nederlandse guldens (f.). De post "Transport" geeft aan dat dit een vervolgpagina is van een langere lijst. * **Specifieke Vergoedingen en Inhoudingen:** * Er wordt melding gemaakt van een fietstoelage (f. 12,--), wat in die tijd een gebruikelijke vergoeding was voor ambtenaren die hun eigen vervoermiddel gebruikten voor het werk. * De "inkoop pensioen" verwijst naar de regeling waarbij tijdelijke diensttijd wordt meegeteld voor de pensioenopbouw, waarvoor een eenmalige of periodieke inhouding nodig was. * **Detacheringen:** De namen Viëtor en Cobussen worden genoemd in de voetnoot als zijnde gedetacheerd vanuit Sociale Zaken, wat inzicht geeft in de interdepartementale samenwerking of personeelsverschuivingen tijdens de oorlogsjaren.

Administratieve salarislijst.

Dit document is een indringend voorbeeld van de Nederlandse bureaucratie onder Duitse bezetting. Terwijl het op het eerste gezicht een droge financiële lijst lijkt, onthullen de voetnoten de persoonlijke drama's en politieke keuzes van die tijd: * **Vervolging:** Voetnoot 4 toont de werking van de rassenwetten; een ambtenaar (R. Hooft) werd ontslagen vanwege een "gemengd huwelijk" (meestal een huwelijk tussen een niet-Jood en een Jood). * **Verzet/Repressie:** Voetnoot 7 vermeldt een ambtenaar (D.H.V. Schiermeier) wiens salaris stopte vanwege arrestatie door de *Sicherheitsdienst* (SD). * **Collaboratie:** Voetnoot 6 laat zien dat een werknemer (R. Poelstra) vrijwillig dienst nam bij de *Waffen S.S.*. * **Arbeidseinsatz:** Voetnoot 1 documenteert de gedwongen tewerkstelling in Duitsland. * **Bestuurlijke aanpassingen:** Voetnoten 8 en 9 verwijzen naar de "Gevolmachtigde voor Gross.bedrijven", wat duidt op de reorganisatie van de handel en distributie onder toezicht van de bezetter.

Getypte administratieve staat / overzichtslijst van salariswijzigingen.

* **Inhoud:** Het document registreert de periodieke salarisverhogingen van twee specifieke gemeenteambtenaren in Amsterdam voor het derde kwartaal van 1943. * **Salarisstructuur:** Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen het kale salaris, een toelage voor uniform/kleding en de uiteindelijke pensioengrondslag. Voor de heer De Vries (een controleur-marktopzichter) is er bovendien sprake van een tijdelijke overwerkvergoeding die expliciet buiten de pensioenopbouw wordt gehouden. * **Opmerkelijk:** Voor de heer De Vries zijn twee opeenvolgende wijzigingen opgenomen (1 juli en 1 augustus 1943), waarbij zijn salaris in kleine stappen stijgt. * **Terminologie:** De spelling "kleeding" en "pensioens-grondslag" is conform de toen geldende spelling (vóór de hervorming van 1947). De bedragen zijn in Nederlandse guldens (ƒ).

Kennisgeving van ziektegeval (COPIE).

* **Persoonsgegevens:** De documentatie betreft de heer H.F. de Vries, geboren op 26 november 1901. Hij woonde ten tijde van de melding aan de Amstel 308-II in Amsterdam. * **Functie:** Hij was werkzaam als 'controleur-marktopzichter' (dienstnummer 111) bij de Dienst Marktwezen. Dit was een ambtelijke functie in salarisgroep III. * **Ziekteverzuim:** De ziektemelding ging in op 27 december 1943. Het formulier vermeldt expliciet dat dit zijn tweede verzuimgeval van dat jaar was. * **Administratie:** Het formulier is een doorslag of kopie ('COPIE') bestemd voor de administratie van de betreffende dienst. De doorhalingen onderaan tonen de nauwkeurige categorisering van het personeel (geslacht, burgerlijke staat, type ambtelijke aanstelling).

Formulier voor ziektemelding (COPIE).

* **Persoonsgegevens:** Het document betreft H.F. de Vries, een man geboren op 26 november 1901. Ten tijde van de melding woonde hij op het adres Amstel 308 II in Amsterdam. * **Dienstverband:** De heer De Vries was werkzaam als contrôleur-marktopzichter (personeelsnummer 111) bij de gemeentelijke dienst Marktwezen. Hij had de status van ambtenaar in de categorie IB₂ en viel onder loongroep III. Hij was werkzaam in 'vasten en vollen dienst'. * **Ziektegeval:** Dit was de eerste ziektemelding voor deze persoon in het jaar 1944. De ziekte ving aan op 17 januari 1944. De melding is gericht aan de controlerend gemeentearts, Dr. J.P. Hofstee, die verantwoordelijk was voor de medische verificatie van het verzuim. * **Administratieve details:** Het betreft een doorslag of kopie (COPIE) van de originele melding. De handgeschreven code "PA/5/14 '44" is waarschijnlijk een intern archiefkenmerk.

Dienstverslag / Rapportage van controleurs.

Het document is een kort zakelijk rapport van twee controleurs aan hun inspecteur. De kern van het verslag is tweeledig: 1. **Controle van tuinderijen:** De controleurs hebben vier specifieke percelen in de Sloterpolder bezocht om te controleren op illegale directe verkoop (zwarte handel). Ze stellen vast dat er geen verkoop plaatsvond, simpelweg omdat de oogstperiode voorbij was en de velden vrijwel leeg waren ("niets meer opstond"). 2. **Transportcontrole:** Er zijn onderweg karren met groenten staande gehouden. De controleurs stelden vast dat deze reglementair onderweg waren naar de Centrale Markt. De bijbehorende administratieve bewijzen ("duplo strooken") zijn afgedragen aan een functionaris genaamd Steenbeek. Het handschrift is een vlot lopend kantoorschrift uit het midden van de 20e eeuw, goed leesbaar met uitzondering van enkele eigennamen die ambigu kunnen zijn.

Officieel rapport over een inbraak.

Dit rapport is een fascinerend voorbeeld van bureaucratie in oorlogstijd. Enkele cruciale observaties: 1. **Correctie en Censuur:** Er zijn significante doorstrepingen in de tekst. Oorspronkelijk stond er dat de levensmiddelen "op aandringen van verschillende ambtenaren verdeeld" waren. Dit is doorgehaald en vervangen door de bewering dat ze om gezondheidsredenen "vernietigd" werden. Dit duidt mogelijk op het achteraf maskeren van het feit dat ambtenaren schaarse goederen onderling hadden verdeeld. 2. **Schaarste:** Zelfs beschadigd "closetpapier" (aangevreten door ratten) werd verzameld en verkocht voor 10 cent per rol. Dit illustreert de extreme tekorten tijdens de Hongerwinter. De totale opbrengst van 5,70 gulden werd minutieus geadministreerd. 3. **Toezicht:** De handgeschreven rode tekst onderaan is een berisping van een hogere functionaris. Hij eist dat er voor de beschikking over goederen of geld voortaan eerst toestemming wordt gevraagd. Dit wijst op een streng centraal beheer van middelen, zelfs op micro-niveau. 4. **Cultureel bezit:** Naast bier en ketels worden specifiek boeken (Shakespeare, Ibsen, Brockhaus) gered. Dit toont aan dat men, ondanks de chaos, waarde hechtte aan de veiligstelling van intellectueel eigendom. ---

# TRANSCRIPTIE H. de Vries, geb. 29.3.15 adres: Liniestraat 45 bis in tijd. dienst sinds 10.8.'42 _________ geen straf.

**COPIE** Aanvang ziekte: **23 Januari 1941** Naam en voorletters: **H.F. de Vries** Functie en No.: **contrôleur-marktopzichter** No. **111** Adres: **Amstel 308 II**

**COPIE** [Rechtsboven in kader] Aanvang ziekte: **9 Juli 1941.** Naam en voorletters: **H.F. de Vries** Functie en No.: **contrôleur-marktopzichter** No. **111** Adres: **Amstel 308 II**

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Kopie van een ziekmeldingsformulier (ziektebericht) voor een gemeenteambtenaar. * **Betrokkene:** H.F. de Vries (geboren 1901), werkzaam als contrôleur-marktopzichter. * **Datum:** 23 januari 1941. * **Instantie:** Gemeente Amsterdam, Dienst van het Marktwezen (code 57). * **Ontvanger:** Dr. J.P. Hofstee, controleerend gemeente-arts.

Vries | 1972,19 | | | | L. de Vries | 2698,99 8) | | | | H. Vrij | 2013,28 | | | | T.A. Wieberdink | 1890.-- | | | | H.M.A. de Wolff | 2110,25 10) | **Totaal F. 167.575,80**