B. Sliphorst

Getypte lijst op papier, waarschijnlijk een bankafschrift, grootboekpagina of een administratieve namenlijst.

* **Structuur:** Het document is een gesorteerde lijst, waarschijnlijk op basis van de numerieke waarde in de tweede kolom (aflopend van 1.089,18 naar 623,47). De horizontale lijnen en de cijfers in de uiterst rechtse kolom suggereren een indeling in categorieën of schalen. * **Namen:** De lijst bevat veel typisch Nederlandse achternamen (Zwaan, Zeeman, De Gooyer). Een significant aantal namen (Groenteman, Wijnschenk, Polak, Roozelaar) komt veel voor binnen de Joodse gemeenschap in Nederland, wat relevant kan zijn voor de historische context. * **Watermerk:** Het watermerk "AMSTERDAMSCHE BANK" dateert het document vóór 1964, het jaar waarin deze bank fuseerde tot de AMRO Bank. Gezien de schrijfmachine en de opmaak stamt het waarschijnlijk uit de periode 1940-1960. * **Getallen:** De bedragen zijn genoteerd met een komma voor decimalen en een punt voor duizendtallen, wat destijds de standaard was voor Nederlandse guldens. De breuken (¼, 2¼, etc.) zouden rentepercentages of specifieke administratieve codes kunnen zijn.

Administratieve lijst met begeleidend schrijven (minuut of doorslag).

Het document bevat een overzicht van visgrossiers die in maart 1941 een standplaats bezetten op het buitenterrein van de vismarkt (zeer waarschijnlijk de vismarkt in Amsterdam). De lijst is gestructureerd per herkomstplaats van de handelaren: 1. **Amsterdam:** Hieronder vallen handelaren in verse vis, gerookte vis en mosselen. 2. **Monnikendam:** Vrijwel uitsluitend vishandelaren en rokers van gerookte vis. 3. **Volendam:** Handelaren in verse en gerookte vis. 4. **Enkhuizen, Breukelen en Zandvoort:** Individuele firma's in verse vis. De lijst is handgeschreven in een zakelijk handschrift uit het midden van de 20e eeuw. Het gebruik van "id." (idem) duidt op een herhaling van de bovenliggende kolomwaarde (plaats of product). De rode codering "46 B / 1 / 117" wijst op een archief- of dossierclassificatie van de ontvangende instantie.

Handgeschreven notitie/werkbriefje op een onregelmatig afgescheurd stuk papier.

Het document is een intern memo of een instructie voor het beleggen van een vergadering van een "Verdeeling Comm." (Verdelingscommissie). * **Doel:** Het "convoceren" (oproepen/uitnodigen) van leden voor een bijeenkomst op een donderdagavond om 19:30 uur. * **Locatie en Personen:** De naam J. Galiart wordt genoemd, gevolgd door een adresafkorting die waarschijnlijk verwijst naar een "Schneider Rijksweg" of vergelijkbaar. Er is een specifieke aantekening over het gebouw "St. Antonius" in Volendam, dat blijkbaar voorlopig niet beschikbaar ("niet verkregen") was voor de vergadering. * **Deelnemers:** Aan de linkerzijde staat een lijst met vijf namen (Lammers, Gootjes, Sliphorst, Van Zanten, Böhne). De verticale naam "Verschuuren" fungeert hier waarschijnlijk als groepsnaam of als referentie naar de persoon die verantwoordelijk is voor deze lijst. * **Datering:** De stempel van 4 juli 1942 en de handgeschreven datum 7/7 42 suggereren dat de instructie begin juli is opgesteld voor een vergadering later die week.

Getypte brief/uitnodiging (waarschijnlijk een doorslag voor het archief).

* **Inhoud:** Het document is een formele uitnodiging voor een vergadering van de "Verdeelingscommissie". De vergadering vindt plaats op maandag 18 mei 1942 (slechts twee dagen na de datering van de brief) om 14:30 uur. * **Locatie:** De bijeenkomst vindt plaats aan de Jan van Galenstraat 14 te Amsterdam-West. Dit is de locatie van de Centrale Markthallen (tegenwoordig het Food Center Amsterdam). * **Personen:** De lijst met genodigden bevat namen van personen die vermoedelijk betrokken waren bij de handel of distributie van goederen. Opvallend zijn de twee vertegenwoordigers uit Volendam (Koning en Tuyp), wat wijst op een regionale reikwijdte van deze commissie, mogelijk gerelateerd aan de visserij of agrarische sector. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele spelling (bijv. "den Voorzitter", "noodig ik U", "Verdeelingscommissie").

Brief (kopie/doorslag)

Deze brief dient ter bevestiging van de samenstelling van een nieuw ingestelde "Verdeelingscommissie", waarschijnlijk belast met de distributie of toewijzing van visproducten. De correspondentie vindt plaats tussen een overheidsdirecteur (mogelijk van de Rijksdienst voor de Voedselvoorziening of het Marktwezen) en de directeur van de Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC). De commissie wordt geleid door twee ambtenaren van de verzendende dienst (A.H. de Haer en H.A. van Duinhoven), wat duidt op direct overheidstoezicht op de werkzaamheden. De lijst van leden bestaat uit zeven personen uit Amsterdam en drie uit Volendam. Opvallend is het gebruik van bijnamen tussen haakjes bij de Volendamse leden ("Puul" en "Tien"), een lokaal gebruik dat ook in officiële stukken uit die tijd voorkwam om personen te onderscheiden.

Handgeschreven lijst met namen en adressen.

Het document is een adressenlijst van acht personen in Amsterdam. Het handschrift is verzorgd en consistent, wat duidt op één auteur. Enkele specifieke kenmerken: * **Adressering:** De adressen beslaan verschillende stadsdelen (Centrum, West, Zuid, Oost). De toevoeging "I" bij Van Hogendorpstraat duidt op de eerste verdieping. * **Aliassen/Roepnamen:** Bij C. Meijer en J. Tuyp staan namen tussen haakjes ("Paul" en "Fien"). Dit kan wijzen op informele relaties of het gebruik van schuilnamen. * **Correcties:** Bij J. Tuyp is het adres "Zandpad 57" doorgestreept en vervangen door aanhalingstekens (ditto-tekens), wat aangeeft dat deze persoon (net als C. Koning daaronder) op hetzelfde adres als Meijer woonde (Valeriusstraat).

Getypte brief op officieel briefpapier van de NSB met handgeschreven kanttekeningen en stempels.

Dit document is een schoolvoorbeeld van de bureaucratische controle en verklikking tijdens de Duitse bezetting in Nederland. De inhoud betreft een melding van illegale handel (zwarte handel) in mosselen. 1. **De Melding:** Een "informator" meldt dat mosselen direct aan een café (Café Mustert in de Amsterdamse Indische Buurt) worden geleverd in plaats van via de officiële, door de overheid gecontroleerde afzetkanalen. 2. **Betrokkenen:** Er worden specifieke namen genoemd (B. Sliphorst en G. Lammers), waarbij expliciet wordt vermeld dat zij "Commissie lid" zijn of daaraan gerelateerd. Dit duidt op corruptie binnen de distributie-organen. 3. **Bureaucratische Gang:** De brief is gericht aan de NSB-wethouder Dr. J.L. Strak. Onderaan is te zien dat de wethouder het document op 17 december doorstuurt naar de Directeur van het Marktwezen voor advies. Dit toont hoe de NSB-partijstructuur verweven was met het officiële gemeentebestuur. 4. **Terminologie:** Het gebruik van "Kameraad" en de groet "Hou Zee!" markeert de nationaalsocialistische identiteit van de correspondentie.

Administratief register of lijst van personen.

* **Persoonsbewijzen:** De nummers beginnend met **A35** duiden op Amsterdamse persoonsbewijzen uitgegeven tijdens de bezetting (de 'A' staat voor Amsterdam). * **Demografie:** Alle personen op deze lijst zijn genoteerd als "gehuwd". De cijfers in de laatste kolom (1, 2, 4, geen) verwijzen naar het aantal kinderen of gezinsleden. * **Geografie:** De genoemde straten (Kattenburgerstraat, Kattenburgerkade, Van Hogendorpstraat, Reinwardtstraat, Willemstraat, Vinkenstraat, Wijnandtstraat) bevinden zich allemaal in Amsterdam, voornamelijk in de volksbuurten zoals de Jordaan en de Oostelijke Eilanden. * **Bijzonderheid:** Naast de naam van **Theodorus Otto** staat een rood kruis (X). In administraties uit de oorlogsperiode kan dit wijzen op een mutatie, arrestatie, deportatie of overlijden. De aantekening "logi. hieh." onderaan zijn adres zou kunnen staan voor een afkorting van "logies" met een verdere specificatie.

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Doel:** Dit document lijkt een administratieve lijst voor de toewijzing of registratie van vis (aal/paling), vermoedelijk bij een visafslag of binnen een handelsvereniging. * **Terminologie:** De kolom "Aantal Aal" duidt op stuks, terwijl "kg. Zw." waarschijnlijk duidt op kilogram 'Zware' aal, een specifieke sortering. * **Correcties:** De vele doorhalingen en handmatige wijzigingen wijzen op een dynamisch document dat over een langere periode werd bijgewerkt. Opvallend is dat veel '15' waarden naar '20' zijn verhoogd. * **Sociaal-Economisch:** De namenlijst is representatief voor de Noord-Hollandse vishandel in de vroege 20e eeuw. De aanwezigheid van veel joodse namen (Polak, Wurms, Wijnschenk, Zak) is historisch consistent met de Amsterdamse vishandel van die tijd. * **Datering:** De data tussen haakjes bij J. Vos (1883) en Sal. Wijnschenk Sr. (1881) zijn waarschijnlijk geboortedata, wat suggereert dat de lijst dateert van ergens tussen 1910 en 1940.

Officieel rapport / Dienstmededeling.

* **Inhoud:** Het rapport beschrijft de afhandeling van een door de politie geconfisqueerde partij vis (schol, bliek, wijting en sardien) die toebehoorde aan de heren P. Vrees (Senior en Junior). Omdat een deel van de vis (48 kg schol) bederfelijk was maar nog geschikt voor consumptie, is er na overleg met hogere functionarissen besloten tot onmiddellijke verkoop op straat (de Ruijterkade). * **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (visch, den Heer). * **Administratieve proces:** Het document toont de korte lijnen tussen de marktmeesters, keurmeesters en de inspectie. De verkoopopbrengst (48 x 1,15 gulden) wordt direct verrekend. * **Opmerkelijke details:** De vraag onderaan "Met welke macht wordt opgetreden?" duidt op een interne controle of juridische vraag naar de bevoegdheid waarmee de vis in beslag is genomen en direct is doorverkocht.

Ambtsverslag / Rapport

Het document is een formeel beklag van een controleur van het Marktwezen, de heer T. de Vries. De kern van het rapport is een incident tijdens de distributie van mosselen op een spoorwegemplacement. **Kernpunten van het incident:** 1. **De beschuldiging:** Tijdens het wegen en storten van de mosselen beschuldigt de koopman Brandenburg de controleur publiekelijk van onnauwkeurigheid ("je weegt niet goed"). 2. **De getuigenis:** Een omstander (B. Sliphorst) neemt het op voor de controleur, maar dit escaleert de situatie. Brandenburg herhaalt zijn wantrouwen ten overstaan van andere kooplui. 3. **De grief:** De Vries ervaart dit als een aantasting van zijn professionele integriteit en een belediging van zijn status als ambtenaar. 4. **De verdediging:** De Vries voegt een contextuele verklaring toe: de familie Brandenburg laadt hun karren te vol om efficiëntie-redenen (drie man op één kar), waardoor zij onderweg mosselen verliezen. In plaats van hun eigen logistiek de schuld te geven, verwijten zij de weger een te laag startgewicht.

Administratieve personeelslijst of inventarisatiekaart.

* **Personeelsregistratie:** Het document fungeert als een sluitstuk van een personeelslijst (nummers 43 tot en met 46). De meeste namen zijn doorgehaald, wat kan duiden op uitdiensttreding, overplaatsing of een wijziging in status. * **Duitstalige toevoegingen:** Opvallend is de aanwezigheid van Duitse vertalingen voor functiebenamingen (*Fachbeamter*, *Assistent-Kassierer*, *Zimmermann*). Dit was gebruikelijk in Nederlandse administraties onder Duits toezicht tijdens de Tweede Wereldoorlog om de communicatie met de bezetter te vergemakkelijken. * **Codes:** De codes die beginnen met "A35-" zijn vermoedelijk personeelsnummers, dossiernummers of identificatienummers binnen een specifiek registratiesysteem (zoals de distributiestamkaarten of het bevolkingsregister). * **Leeftijdscontrole:** De specifieke vermelding van het aantal personeelsleden onder de 30 en 45 jaar wijst op de registratie ten behoeve van de *Arbeiteinsatz* (gedwongen tewerkstelling). De bezetter vorderde mannen in specifieke leeftijdscategorieën voor werk in Duitsland of voor vitale sectoren in Nederland.

Doorslag van een officiële brief (dienstbrief).

* **Inhoud:** De brief bevat een dwingende aanwijzing (opdracht) aan een handelaar (Sliphorst) betreffende de distributie van zoetwatervis. De vissers Smeenk uit Diemen moeten hun vangst (geheel of gedeeltelijk, afhankelijk van het seizoen) aan hem leveren, waarna Sliphorst verplicht is deze door te leveren aan de Amsterdamse visafslag. * **Juridische basis:** Er wordt verwezen naar de *Verordening op den Afzet van Visch 1943*. Dit wijst op de gecentraliseerde economische sturing tijdens de bezetting. * **Status van de geadresseerde:** De positie van Th. B. Sliphorst binnen de vishandel is op dat moment nog onzeker; de opdracht wordt omschreven als een voorlopige regeling. * **Terminologie:** Het gebruik van de term "binnenwateren" (onderstreept) accentueert dat de regeling specifiek geldt voor visserij op meren en rivieren, wat cruciaal was voor de voedselvoorziening in het binnenland.

Handgeschreven administratieve notitie of archiefkaart.

De notitie betreft een administratieve afhandeling van een "afslag" (mogelijk een belastingvermindering, inhouding of korting) voor een persoon genaamd B. Sliphorst. De periode waarover de afslag berekend of geclaimd werd, beslaat het laatste kwartaal van 1940 (1 september tot en met 31 december). De conclusie van de ambtenaar of administrateur is "Nihil", met de toelichting "niets aangetoond". Dit betekent dat er geen bewijs is geleverd voor de aanspraak op de afslag, waardoor het resultaat op nul is gesteld. Linksonder staat een latere datum (15 december 1943) met een paraaf, wat duidt op een latere controle of definitieve archivering van dit dossierstuk tijdens de oorlogsjaren.

Handgeschreven nota of kwitantie van een visbestelling/levering.

Het document is een informele administratieve aantekening van geleverde goederen aan het einde van het jaar 1941. De belangrijkste elementen zijn: * **Producten:** De lijst vermeldt typische visproducten zoals bokking en haring. De vermelding van een **"vischletter"** op 31 december is opmerkelijk; dit was waarschijnlijk een feestelijke traktatie (vergelijkbaar met een banketletter) die door de vishandel werd verkocht voor de jaarwisseling. * **Eenheden en Prijzen:** Er wordt gewerkt met "kistjes" en "ponden". De prijs van 4 pond schol voor 60 cent (later doorgehaald) geeft een inkijkje in de toenmalige marktprijzen. De term "p/part" achter de gerookte vis duidt mogelijk op "per partij" of "per portie". * **Datering:** De nota begint op de laatste dag van 1941 en wordt twee jaar later, kort voor kerst 1943, voorzien van een nieuwe datum en een paraaf, wat duidt op een latere afrekening of controle van oude posten.

Officieel rapport over een inbraak.

Dit rapport is een fascinerend voorbeeld van bureaucratie in oorlogstijd. Enkele cruciale observaties: 1. **Correctie en Censuur:** Er zijn significante doorstrepingen in de tekst. Oorspronkelijk stond er dat de levensmiddelen "op aandringen van verschillende ambtenaren verdeeld" waren. Dit is doorgehaald en vervangen door de bewering dat ze om gezondheidsredenen "vernietigd" werden. Dit duidt mogelijk op het achteraf maskeren van het feit dat ambtenaren schaarse goederen onderling hadden verdeeld. 2. **Schaarste:** Zelfs beschadigd "closetpapier" (aangevreten door ratten) werd verzameld en verkocht voor 10 cent per rol. Dit illustreert de extreme tekorten tijdens de Hongerwinter. De totale opbrengst van 5,70 gulden werd minutieus geadministreerd. 3. **Toezicht:** De handgeschreven rode tekst onderaan is een berisping van een hogere functionaris. Hij eist dat er voor de beschikking over goederen of geld voortaan eerst toestemming wordt gevraagd. Dit wijst op een streng centraal beheer van middelen, zelfs op micro-niveau. 4. **Cultureel bezit:** Naast bier en ketels worden specifiek boeken (Shakespeare, Ibsen, Brockhaus) gered. Dit toont aan dat men, ondanks de chaos, waarde hechtte aan de veiligstelling van intellectueel eigendom. ---

# TRANSCRIPTIE <u>1940. Afslag – B. Sliphorst.</u> van 1 Sept. t/m 31 Dec. <u>Nihil · niets aangetoond</u> 15/12 '43 [Paraaf]

# TRANSCRIPTIE Th. B. Sliphorst, Kattenburgerkade 26 B C. v. Zanten, Van Hogendorpstraat 223 I M. H. Böhne Maasstr. 96 J. Rienstra Leidseplein 10. Th. J. H. Frouws Adm. de Ruyterweg 41 C. Meijer (Paul) Valeriusstr. J. Tuyp (Fien) " ~~Zandpad 57~~ C. Koning "

- 3 -

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...