Ambtelijk rapport over de ontvangst en vermissing van goederen. [Linksboven in potlood/pen:]
Onmiddellijk
Spoed
Dir.

[Rechtsboven stempels en nummers:]
No 46A/202/1 M.1944 10/11

Rapport

Op Donderdag, 9 Nov. '44 werd door den aanvoerder, M. de Groot, uit Monnikendam, afgeleverd aan de Gemeente Vischmarkt 32 kistjes gerookte spiering, elk kistje inhoudende 10 斤 [pond]. Deze kistjes werden door mij persoonlijk ontvangen, in tegenwoordigheid van de Commissieleden K. Lammers en B. Slijphout, terwijl als bijzonderheid moet worden vermeld, dat de factuur luidt 30 kistjes, terwijl er 32 afgeleverd zijn, hetgeen den aanvoerder M. de Groot bekend is. Deze 32 kistjes zijn niet opgeborgen in het ijshok, daar dit niet te bereiken is wegens den hoogen waterstand en zijn toen met medewerking van mij en de ambtenaren J.A. Vietor, J.P. Fleurbaaij en de commissieleden K. Lammers en B. Slijphout opgeborgen in de telefooncel daar dit de beste plaats is om gevrijwaard te zijn tegen rattenplaag en waterschade.

Tot 4 u des namiddags is de ambtenaar H.P. de Vries aan de Vischmarkt gebleven waarna de wachtman K. Keeler de wacht heeft overgenomen tot den volgenden dag 's morgens 7 u, waarna deze werd afgelost door E.F. Stegeman, werkman aan de Gem. Vischmarkt. Genoemde Stegeman verklaart dat de wachtman bij zijn vertrek geen enkel kistje bij zich had.

Evenwel hedenmorgen (10 Nov '44) werd door mij, even voordat ik tot de verdeeling zou overgaan, geconstateerd dat er slechts 25 kistjes aanwezig waren, zoodat het mij onbegrijpelijk is waar de ontbrekende 7 kistjes gebleven zijn. Ik ben er van overtuigd, dat gedurende den tijd tot namiddags 4 u, het oogenblik waarop de ambtenaar H.P. de Vries de wacht overdroeg aan den wachtman Keeler, er niemand zonder mijn voorkennis in den hal geweest is. Volgens het presentieboekje is gedurende den wachttijd van Keeler, van 's middags 4 u tot den daaropvolgenden dag 's morgens 7 u, niemand aan de Vischmarkt geweest.

A’dam, 10 November 1944
(w.g. Rongen)

[Onderaan aantekeningen in ander handschrift:]
vpl

Zaak is opgelost.
Heeren J. in [?] hebben verkeerd geteld.
Er waren, volgens aanvoerder M. de Groot, slechts 25 kistjes.
ThD Het document beschrijft een incident rondom de levering van 32 kistjes gerookte spiering aan de Amsterdamse Vismarkt. Er ontstaat verwarring wanneer er bij de geplande distributie de volgende ochtend nog maar 25 kistjes aanwezig blijken te zijn. De rapporteur (vermoedelijk de heer Rongen) benadrukt de zorgvuldige opslag in een telefooncel vanwege wateroverlast en ratten, en sluit diefstal door de wachtman op basis van getuigenverklaringen en het presentieboekje nagenoeg uit.

De latere aantekening onderaan het document ("Zaak is opgelost") relativeert de ernst van het rapport: er zou sprake zijn geweest van een telfout bij de ontvangst. Volgens de aanvoerder waren er van begin af aan slechts 25 kistjes geleverd, ondanks dat de rapporteur in de tekst expliciet vermeldt dat hij er 32 "persoonlijk" had geteld in het bijzijn van anderen. Dit rapport is geschreven tijdens de Hongerwinter (november 1944), een periode van extreme voedselschaarste in het door Duitsland bezette West-Nederland.
1. Voedselwaarde: Spiering (een kleine vissoort) was in die tijd een cruciale bron van proteïne. De vermissing van zelfs enkele kistjes was daarom een hoogst serieuze zaak die directe aandacht van de directie ("Spoed") vereiste.
2. Infrastructuur: De melding over de "hoogen waterstand" en de "rattenplaag" getuigt van de slechte staat van onderhoud van de publieke gebouwen in Amsterdam aan het eind van de oorlog. Het feit dat voedsel in een telefooncel moest worden opgeborgen, illustreert de improvisatie die destijds nodig was.
3. Bureaucreatie: Ondanks de oorlogsomstandigheden bleef de ambtelijke molen draaien met strikte rapportages, teldiensten en presentielijsten om corruptie en zwarte handel tegen te gaan. B. Slijphout E.F. Stegeman H.P. de Vries J.A. Vietor J.P. Fleurbaaij K. Keeler K. Lammers M. de Groot