Handgeschreven brief (verzoekschrift). 29 september 1942. H.R. Kallenbach, Palmdwarsstraat 23 hs, Amsterdam C. Den Heer Inspecteur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 17, Amsterdam. H.R. Kallenbach.
Palmdwarsstraat 23 hs
A’dam. C

Amsterdam 29-9-’42

№ 46a/607/1 M. 1942 80/9 [gestempeld]

Den Heer Inspecteur van het Marktwezen.
Jan van Galenstraat 17
Amsterdam.

M!

Van de Mosselencombinatie (K. Lammers en C. v. Lanten c.s.) heb ik verleden jaar – blijkens een zich nog in mijn bezit bevindende toewijzingskaart – steeds mosselen verstrekt gekregen.
~ Heden werd mij – ofschoon mij enige tijd geleden vanwege de combinatie ook voor dit seizoen mosselen werden toegezegd – aangekondigd dat ik me, indien ik mosselen wenscht, tot Uwe instantie wenden moest, hetgeen ik hiermede zo vrij ben te doen.
~ Mijn winkelbedrijfje aan de Palmdwarsstraat heb ik verleden jaar speciaal opgezet voor mosselverkoop; ik heb het deze zomer met kunst- en vliegwerk geopend gehouden juist voor dit aanstaande mosselseizoen.
~ Daar ik van overheidswege wegens ernstige invaliditeit afgekeurd ben voor arbeid in Duitschland en in de werkverschaffing, ben ik op de – overigens niet zeer ruime – inkomsten uit mijn winkel aangewezen, wil ik niet ten laste van de overheid komen.
~ Uit één en ander zal U blijken, dat het niet verstrekken van een toewijzing mosselen mij ernstig dupeert, zodat ik het beleefde verzoek tot U richt, te willen bevorderen, dat mij dit seizoen toch mosselen verstrekt worden.
Gaarne enig bericht afwachtend, hoogachtend:

[Signatuur]

H.R. Kallenbach
Palmdwarsstr. 23

[Aantekening onderaan:]
Opbergen 26-10-’42
ontvangen [stempel] 12 OCT. 1942 In deze brief beklaagt de heer H.R. Kallenbach zich over het feit dat hij voor het lopende seizoen geen mosselen toegewezen heeft gekregen, terwijl hij het voorgaande jaar wel een toewijzingskaart had. Hij voert aan dat hij zijn kleine winkel speciaal voor dit doel heeft ingericht en met moeite open heeft gehouden.

De kern van zijn argumentatie is tweeledig:
1. Economische noodzaak: Hij is afhankelijk van de inkomsten uit de mosselverkoop om zelfstandig in zijn levensonderhoud te voorzien.
2. Uitsluiting van arbeid: Hij vermeldt expliciet dat hij vanwege "ernstige invaliditeit" is vrijgesteld van de Arbeitseinsatz in Duitsland en de werkverschaffing. Dit wordt gebruikt als morele en praktische onderbouwing om zijn recht op handel te verdedigen. De brief dateert uit september 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De handel in schaarse goederen, waaronder levensmiddelen zoals mosselen, was strikt gereguleerd via een systeem van vergunningen en toewijzingen door overheidsinstanties (zoals het Marktwezen).

De vermelding van de afkeuring voor arbeid in Duitsland is historisch saillant. Vanaf 1942 nam de druk op Nederlandse mannen om in de Duitse oorlogsindustrie te werken sterk toe. Een officiële medische afkeuring was een van de weinige legale manieren om aan deze deportatie te ontkomen. Kallenbach benadrukt zijn invaliditeit hier waarschijnlijk om aan te tonen dat hij geen andere middelen van bestaan heeft dan zijn kleine nering. De bureaucratische afhandeling (te zien aan de stempels en de doorlooptijd van de post) illustreert de verregaande controle van de bezetter en de Nederlandse administratie op de dagelijkse economie. H.R. Kallenbach K. Lammers Marktwezen