Archief 745
Inventaris 745-358
Pagina 362
Dossier 44
Jaar 1941
Stadsarchief

Getypt verslag (typoscript) met handgeschreven kanttekening.

15 december 1941.

Origineel

Getypt verslag (typoscript) met handgeschreven kanttekening. 15 december 1941. Handgeschreven (rechtsboven):
Résumé in dossier M. v. Duinhoven

N o t i t i e s van een bespreking op 15 December 1941 te 11 uur v.m. van den Directeur van het Marktwezen, den heer C.F. Sixma en den heer J.J. Sieburgh, A.H. de Haer en H.A. van Duinhoven van het Marktwezen met eenige commissieleden voor de verdeeling van zoetwatervisch te Amsterdam, te weten de heeren Klaas Lammers, M. Gootjes en C. van Zanten.

De Directeur deelt mede, dat het oorspronkelyk in de bedoeling lag, dat een ambtenaar van de Visschery-Centrale, de heer Veldkamp, aan de bespreking zou deelnemen. Zoo juist is echter bericht ontvangen uit Den Haag, dat de heer Veldkamp verhinderd is om te komen. Deze bespreking is door de heeren der verdeelingscommissie aangevraagd, en hy geeft dan ook aan den leider der commissie het woord.

De heer Lammers betreurt het, dat de vertegenwoordigers van de Visschery-Centrale niet aanwezig is; hy schetst de regeling, welke te Amsterdam voor de zoetwatervisch is getroffen: er was door de Visschery-Centrale gegarandeerd, dat voor den straathandel 30 tot 40.000 pond visch per week zou worden beschikbaar gesteld, welke op den afslag te Amsterdam onder de kleinhandelaren zou worden verdeeld. Indien deze hoeveelheid visch ook werkelyk wekelyks aan den afslag was gezonden, zou de verdeelingsregeling een redelyke kans van slagen hebben gehad. Tot nog toe is echter in geen enkele week het hierbovengenoemde quantum visch verzonden. De Visschery-Centrale heeft verder bepaald, dat de winkeliers rechtstreeks van hun oude grossiers zouden moeten betrekken; op de verdeelingslyst staan echter nog een aantal winkeliers, die visch van den afslag betrekken. Deze winkeliers moeten, naar de meening van de Commissie, van de verdeelingslyst worden geschrapt. Spreker memoreert, dat 85% van alle visch door den straathandel werd verkocht, terwyl 15% door de winkdiers werd verkocht. Een en ander staat vast en is gebleken uit cyfers, welke zyn opgemaakt door het Departement van Landbouw en Visschery. Zooals de zaken echter thans gaan, kan men zeggen, dat de straathandel ten doode is opgeschreven, omdat de venters en marktkooplieden thans eens in de acht dagen voor visch uit de verdeeling in aanmerking komen. Een eerste vereischte is derhalve, dat het door de Visschery-Centrale gegarandeerde quantum visch ook wekelyks aan den afslag wordt gezonden. Daarnaast is het ten zeerste gewenscht, dat de winkeliers en ook de grossier-kleinhandelaar van de verdeelingslyst wordt geschrapt. De indruk van den kleinhandel is, dat de winkeliers momenteel veel meer visch krygen, dan in normale tyden het geval was.

De Directeur schetst de ontwikkeling van het te Amsterdam ingevoerde verdeelingsstelsel. Spreker memoreert hierby, dat eenige teleurstellingen zyn gekomen en wel in de eerste plaats, dat het onmogelyk bleek om uitsluitend snoekbaars en aal te zenden, doch daarnaast, en dit is veel belangryker, dat tot nu toe nog geen enkele week het door de Visschery-Centrale gegarandeerde quantum is bereikt. Spreker deelt echter mede, dat hy deze aangelegenheid eenige dagen geleden heeft besproken met den vertegenwoordiger van de Visschery-Centrale, die hem heeft toegezegd, dat de Visschery-Centrale al het mogelyke zal doen om het gegarandeerde quantum visch naar Amsterdam te zenden. Deze zaak is dus thans by de leiding der Visschery-Centrale in behandeling.

De Inspecteur deelt hierby mede, dat de kern van de zaak geheel anders ligt: er is een geheel andere oorzaak, waardoor het aan den afslag gegarandeerde quantum niet wordt bereikt. De winkeliers kunnen namelyk rechtstreeks by hun grossier betrekken en men houdt zich daarby niet aan de maximumpryzen. Dit staat naar spreker's oordeel vast. Dit is de reden, waarom de winkelier zooveel visch kan krygen als hy hebben wil, terwyl de grossier niet voldoet aan de hem door de Visschery-Centrale opgelegde verplichting om een bepaalde hoeveelheid visch naar Amsterdam te zenden. Men kan veilig zeggen, dat de visch, die vroeger voor den straathandel was bestemd, thans door de winkeliers in de winkel wordt verkocht.

De Directeur zegt hierby, dat een en ander slechts kan worden vermoed. De meest radicale oplossing is natuurlyk, dat alle voor Amsterdam bestemde visch op den afslag komt. Dan krygt men een behoorlyk inzicht over den totalen aanvoer te Amsterdam. Indien er op bepaalde momenten geen visch is, byvoorbeeld door de weersomstandigheden, dan kan niemand er wat aan doen, doch wanneer de visch er wel is, doch aan de winkeliers wordt geleverd tegen veel te hoo pryzen, moeten daarvoor andere maatregelen worden getroffen. * Kernproblematiek: Er is een groot tekort aan zoetwatervis op de Amsterdamse afslag voor de straathandel (marktkooplieden en venters). De toegezegde 30.000 tot 40.000 pond per week wordt niet gehaald.
* Oorzaak van het conflict: Er vindt een verschuiving plaats van straathandel naar winkelverkoop. De "Inspecteur" stelt onomwonden dat grossiers de vis buiten de afslag om rechtstreeks aan winkeliers verkopen tegen prijzen die hoger liggen dan de vastgestelde maximumprijzen (zwarte handel/prijsopdrijving).
* Belangen: De verdeelingscommissie (vertegenwoordigd door Lammers) probeert de straathandel te redden, die historisch gezien 85% van de markt besloeg. De Directeur van het Marktwezen pleit voor centralisatie van alle aanvoer via de afslag om toezicht te houden.
* Opvallend: In de tekst staat een typefout: "winkdiers" in plaats van "winkeliers" (regel 22). Dit document stamt uit december 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de voedselvoorziening strikt gereguleerd via distributiestelsels en centrale organen zoals de Visschery-Centrale (opgericht in 1940). De schaarste leidde vaak tot spanningen tussen verschillende distributiekanalen (straathandel versus gevestigde winkeliers) en het ontstaan van een zwarte markt waarbij maximumprijzen werden ontdoken. De "Directeur van het Marktwezen" in Amsterdam probeerde in deze chaotische periode de grip op de voedselstromen te behouden om de bevolking van de stad te voeden. C.F. Sixma (Directeur Marktwezen) J.J. Sieburgh A.H. de Haer H.A. van Duinhoven Klaas Lammers M. Gootjes en C. van Zanten.

Samenvatting

  • Kernproblematiek: Er is een groot tekort aan zoetwatervis op de Amsterdamse afslag voor de straathandel (marktkooplieden en venters). De toegezegde 30.000 tot 40.000 pond per week wordt niet gehaald.
  • Oorzaak van het conflict: Er vindt een verschuiving plaats van straathandel naar winkelverkoop. De "Inspecteur" stelt onomwonden dat grossiers de vis buiten de afslag om rechtstreeks aan winkeliers verkopen tegen prijzen die hoger liggen dan de vastgestelde maximumprijzen (zwarte handel/prijsopdrijving).
  • Belangen: De verdeelingscommissie (vertegenwoordigd door Lammers) probeert de straathandel te redden, die historisch gezien 85% van de markt besloeg. De Directeur van het Marktwezen pleit voor centralisatie van alle aanvoer via de afslag om toezicht te houden.
  • Opvallend: In de tekst staat een typefout: "winkdiers" in plaats van "winkeliers" (regel 22).

Historische Context

Dit document stamt uit december 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de voedselvoorziening strikt gereguleerd via distributiestelsels en centrale organen zoals de Visschery-Centrale (opgericht in 1940). De schaarste leidde vaak tot spanningen tussen verschillende distributiekanalen (straathandel versus gevestigde winkeliers) en het ontstaan van een zwarte markt waarbij maximumprijzen werden ontdoken. De "Directeur van het Marktwezen" in Amsterdam probeerde in deze chaotische periode de grip op de voedselstromen te behouden om de bevolking van de stad te voeden.

Genoemde Personen 6

Kooplieden in dit dossier 100

Aal en paling boven de 250 gram ƒ 2,44
Aal en paling tot 70 gram „ 1,04
Aal en paling van 125—250 gram „ 2,23
Aal en paling van 70—125 gram „ 1,78
As. v. Wygert.
Blei boven 1 pond en kroeskarper ........ ,, 0,34
Blei, meun, sneep en winde boven ½ kg. en kroeskarper 0,34
Alle 100 kooplieden →