B. Canes

Handgeschreven verzoekschrift / brief.

* **Taal en toon:** De brief is geschreven in een formele, beleefde stijl die typerend is voor verzoekschriften uit die tijd. De afsluiting "Uw Dw Dn" staat voor "Uw Dienstwillige Dienaar". Er zijn enkele kleine spelfouten (zoals "Expeditie kaart" los geschreven en "van uw" in plaats van "van u"), wat wijst op een schrijver uit de werkende klasse. * **Inhoud:** De afzender, J.B. Coens, vraagt om een 'expeditiekaart'. Dit was een officiële vergunning om met een voertuig de marktterreinen op te mogen om goederen te laden of te lossen. Hij specificeert dat hij werkt voor handelaren op de Albert Cuypstraat (Linde, Breedsneider, van Delden en Schaap). * **Middelen:** Coens benadrukt dat hij beschikt over een "Paard en wagen". Dit was in 1940 nog een gangbaar transportmiddel voor lokale distributie, zeker voor de bevoorrading van de Amsterdamse markten.

Inventarisatielijst/Register van ondernemingen.

* **Taal en Spelling:** Het document hanteert de oude spelling (vóór 1947), herkenbaar aan woorden als "visch", "versche" en "visscherij". * **Annotaties:** De rode kruisen (X) voor de namen en de rode strepen suggereren een controleproces. Veel bedrijven zijn gemarkeerd als "opgeheven". Bij de ondersteuning ("thans steun") bij D. Hammelburg valt op dat dit wijst op de verpaupering of het stopzetten van de nering. * **Terminologie:** * *Vischhal/Vischkelder:* Typerende Amsterdamse bedrijfsruimten voor de visverkoop, vaak in souterrains of speciale markthallen. * *Zuurwaren:* De combinatie van vis (haring) en zuurwaren (augurken, uien) was en is typerend voor de Amsterdamse eetcultuur. * *Dichte loods:* Verwijst naar opslag zonder publieke winkelverkoop. ---

Fragment van een getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en mechanische doorhalingen (redactie).

Het betreft een administratief fragment, vermoedelijk afkomstig uit een Amsterdams archief (gezien de verwijzing naar de Albert Cuypstraat). De tekst spreekt over de "wederopzegging" (intrekking) van een toestemming en een "vervanging" door een zoon. Onder de zwarte doorhalingen zijn de woorden **"Albert Cuypstraat"** en de naam **"B. Canes"** nog herkenbaar. De familie Canes was een bekende Joodse familie in Amsterdam. In de context van de Albert Cuypmarkt en de datum augustus "jl." wijst dit sterk op de periode 1941, toen Joodse marktkooplieden op last van de bezetter hun vergunningen moesten inleveren of probeerden deze over te dragen aan familieleden. De handgeschreven aantekeningen lijken interne instructies voor de verwerking van het dossier. De tekst "slags zijn niet te gebruiken" is ambigu; het zou kunnen verwijzen naar administratieve doorslagen of specifieke bewijsstukken die niet voldeden.

Getypte lijst met financiële gegevens (omzet of commissies) per handelaar

Dit document is een overzicht van handelaren verbonden aan de Amsterdamse Visafslag. Het rangschikt personen en bedrijven op basis van hun financiële totaal over de jaren 1939 en 1940. De bedragen zijn hoogstwaarschijnlijk in Nederlandse guldens. Opvallend is de kolom met percentages. Bij de individuele top-handelaren (zoals L. Biet en P. Vrees) lijkt het percentage af te nemen naarmate het totaalbedrag lager wordt. Echter, verderop in de lijst worden handelaren gegroepeerd met accolades, waarbij een gezamenlijk (hoger) percentage wordt genoteerd (bijv. 5 ½% of 4 ½%). Dit zou kunnen wijzen op een verdeelsleutel voor afslagkosten, belastingen, of lidmaatschapsgelden van een vereniging.

Getypte lijst op papier.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (secties A, B en C zijn zichtbaar). De opmaak is die van een administratief register met twee kolommen voor naam en adres. * **Geografische spreiding:** De meerderheid van de adressen bevindt zich in Amsterdam, verspreid over diverse wijken (o.a. de Pijp, West, Oost en het Centrum). Daarnaast vallen de plaatsen Huizen en Marken op, wat logisch is gezien de context van zoetwatervis (visserij aan het IJsselmeer). Enkele vermeldingen uit Diemen en Bussum zijn ook aanwezig. * **Huishoudens:** Er zijn duidelijke familieclusters zichtbaar (zoals de families Van As, Boor en Braam), waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen 'Sr.' (Senior) en 'Jr.' (Junior). * **Typografie en Annotaties:** Het document is getypt met een mechanische typemachine. Er zijn handgeschreven punten of vinkjes voor veel namen geplaatst, wat duidt op een afvinklijst die daadwerkelijk is gebruikt tijdens een distributiemoment. Sommige letters aan het begin van de namen in de B- en C-secties lijken overgetypt of later gecorrigeerd.

Administratieve lijst / Register.

Dit document is een overzichtslijst van particuliere transporteurs of expediteurs die gespecialiseerd waren in het vervoer van aardappelen vanaf de Centrale Markt in Amsterdam. De lijst bevat vier kolommen: de naam van de transporteur, het woon- of bedrijfsadres, het aantal wagens waarover zij beschikten en de totale capaciteit (waarschijnlijk uitgedrukt in hectoliters, afgekort als 'Hl.'). Opvallende details zijn: * **Vervoermiddel:** Het gaat specifiek om transport met paard en wagen. Sommige vermeldingen hebben de toevoeging "dubb. bespanning", wat betekent dat er twee paarden voor de wagen stonden voor een grotere trekkracht. * **Geografie:** De adressen zijn verspreid over heel Amsterdam, van de Spaarndammerbuurt en de Jordaan tot aan Sloterdijk en Buikslotermeer (Ringweg). * **Capaciteit:** De capaciteit per wagen varieert meestal tussen de 20 en 60 Hl, met uitschieters zoals J. Troost die met 2 wagens een capaciteit van 140 Hl heeft.

Document

Dit document is een administratieve lijst voor de toewijzing van visquota. Gezien de vermelde hoeveelheden (veelal tussen de 20 en 50 kg) betreft het waarschijnlijk een lijst van visdelers, markthandelaren of winkeliers in plaats van individuele consumenten. De lijst is alfabetisch gesorteerd. Er zijn diverse wijzigingen zichtbaar die wijzen op een actief gebruik van het document: * **Vervallenverklaring:** De grote handgeschreven tekst geeft aan dat deze lijst per 25 november 1941 niet meer geldig was en is vervangen. * **Doorhalingen:** De familie Drieenhuizen is geschrapt. De bijgaande notitie verklaart dat zij hun vis "van buiten" betrekken volgens mededeling van de C.C.C.D. (Centrale Controle van de Crisis-Diensten). Dit wijst op een streng toezicht op de distributiekanalen. * **Toevoegingen:** Aan de linkerzijde zijn onderaan drie namen met de hand toegevoegd, mogelijk ondernemers die later aan het distributienetwerk werden toegevoegd.

Getypte distributie- of rantsoeneringslijst met handgeschreven annotaties en rode doorhalingen.

* **Doel van het document:** Dit is een werkdocument voor de verdeling van vis (aal en snoekbaars) onder handelaren in Amsterdam en omstreken. De genoemde hoeveelheden (vaak 20 of 40 kg) suggereren dat dit een groothandels- of distributielijst is. * **Betekenis van de rode strepen:** De systematische rode doorhalingen van namen zijn een indicatie van uitsluiting. Gezien de aanwezigheid van veel Joodse familienamen (zoals Elsas, Ereira, Fransman, Goudeketting, Cohen, Groenteman) onder de doorgehaalde namen, is dit hoogstwaarschijnlijk een lijst waarbij Joodse handelaren uit de distributieketen werden verwijderd als onderdeel van de anti-Joodse maatregelen tijdens de bezetting. * **Handgeschreven wijzigingen:** Het document is actief bijgehouden. Er zijn namen toegevoegd (o.a. 'Commandeur Marken', 'Nic Goedhart') en hoeveelheden zijn aangepast (bijv. bij 'A. de Groot' is 40 veranderd in 80). Dit wijst op een dynamisch distributieproces waarbij de beschikbare vis van de geschrapte handelaren werd herverdeeld onder de overblijvende namen.

Getypte administratieve lijst op doorslagpapier, voorzien van handgeschreven rode vinkjes.

Het document is een administratieve doorslag van een lijst met persoonsgegevens van Joodse mannen in Amsterdam. De kolommen bevatten achtereenvolgens: 1. Een registratienummer voorafgegaan door de letter **'J.'**, wat staat voor 'Jood'. 2. Achternaam en voorletter. 3. Geboortedatum. 4. Adresgegevens, inclusief huisnummer en etage (hs = huis, Romeinse cijfers duiden de verdieping aan). 5. Handgeschreven rode/oranje vinkjes, wat duidt op een controle- of afvinkproces bij een overheidsinstantie. De titel **"1e vervolg van plaatsing in de werkverruiming"** is cruciaal; het verwijst naar het proces waarbij Joodse mannen werden opgeroepen voor dwangarbeid in Nederlandse werkkampen.

- 3 -

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...

(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

# TRANSCRIPTIE Bijlage B