P. Bakker
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 45
P. Bakker was actief als marktkoopman en visverkoper in Amsterdam. In 1940 huurde hij zijn schuit 'Adria' uit aan J. Th. Soutendijk. In 1941 zocht hij een standplaats voor groenten en fruit bij firma Bakker & Brouwer uit Schoonrewoerd, maar dit werd eerst afgewezen wegens ruimtegebrek. In 1944 kreeg hij een restitutie van 10 gulden voor marktgeld voor zijn schuit 'Harry' en ontving hij een betalingsherinnering voor het plaatsgeld.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Administratief register / Lijst van standplaatshouders met vervangingsgegevens.
Het document is een gedetailleerde inventarisatie van de dagelijkse praktijk van straathandelaren in Amsterdam. Opvallende punten: * **Vervangingsregeling:** Er is een strikt beleid voor vervanging op de standplaats. De vergunningen zijn tijdsgebonden (bijv. 10-14 uur). * **Redenen voor afwezigheid:** De primaire reden voor vervanging is het bezoek aan de "veiling" voor de inkoop van nieuwe handelswaar. Daarnaast spelen gezondheidsredenen (invaliditeit, aderverkalking) en huishoudelijke taken/maaltijden een grote rol. * **Familiebedrijf:** Vervanging vindt bijna uitsluitend plaats door echtgenoten, zonen, dochters of broers. * **Combinatie handel:** Veel handelaren hebben naast hun standplaats ook een winkel aan huis of doen ander werk (tuinonderhoud, grafwerk).
Handgeschreven brief (verzoekschrift).
* **Inhoud:** P. Bakker informeert de Dienst Marktwezen dat hij zijn schuit (nummer 124, genaamd 'Adria') voor de duur van een jaar heeft verhuurd aan een zekere heer J. Th. Soutendijk. Op basis van deze verhuur verzoekt hij om vrijstelling van het betalen van marktgeld voor de rest van het jaar 1940 (het tweede, derde en vierde kwartaal). * **Taalgebruik:** Formeel en zakelijk, kenmerkend voor correspondentie met overheidsinstanties in die tijd (gebruik van "den Heer", "diene dat"). * **Adressen:** De Jan van Galenstraat was de locatie van de Centrale Markthallen in Amsterdam. Het adres van de afzender, "Egel.kade", verwijst naar de Egelantierskade in de Jordaan.
Ambtelijk advies/memo (handgeschreven).
Dit document is een intern ambtelijk advies binnen de afdeling Marktwezen van de gemeente Amsterdam. De strekking is een positief advies met betrekking tot een verzoek van een marktkoopman, Johannes (Joh.) Taan. Taan, die staanplaats nummer 1605 bezet in de afdeling "Knijpschaar" (vermoedelijk een specifieke sector op een van de Amsterdamse markten, mogelijk gerelateerd aan de handel in gereedschap of messen), heeft gevraagd om zes weken afwezig te mogen zijn. De ambtenaar die het advies schrijft (P. Bakker), stelt voor dit verzoek in te willigen ("M.i. [mijns inziens] kan zijn verzoek worden ingewilligd"). Als argumenten voor dit positieve advies worden gegeven: 1. De koopman heeft aangegeven in augustus weer terug te keren. 2. De financiële verplichtingen (het marktgeld) zijn tot en met zaterdag 19 juli voldaan, wat duidt op een betrouwbare vergunninghouder.
Zakelijke brief/verzoekschrift op briefpapier.
In deze brief verzoekt de firma Bakker & Brouwer uit Schoonrewoerd om een standplaats in de Centrale Markthal in Amsterdam per 1 oktober 1941. De reden voor dit verzoek is dat hun jarenlange samenwerking met een tussenpersoon, genaamd "Piller" (mogelijk een commissionair), ten einde loopt. De firma wil de verkoop van hun fruit voortaan in eigen beheer gaan doen. De tekst bevat een opvallende grammaticale fout ("voor het maken van fruit"), waarbij de schrijver waarschijnlijk "voor het verhandelen" of "voor de verkoop" bedoelde, of wellicht doelde op het sorteren/klaarmaken van de waar in de hal. De rode markeringen (een verticale streep en onderstrepingen) zijn waarschijnlijk aangebracht door de administratie van de Markthal om de kern van de aanvraag snel te identificeren.
Getypte zakelijke brief op briefpapier van de firma.
* **Doel van de brief:** De firma Bakker & Brouwer verzoekt om een standplaats op de Centrale Markthallen in Amsterdam voor de verkoop van groenten en fruit. Ze refereren aan een eerdere afwijzing uit september 1941 wegens ruimtegebrek. * **Argumentatie:** De afzender onderbouwt de aanvraag door te wijzen op hun substantiële handelsvolume (toewijzingen van veilingen in Geldermalsen en Culemborg) en hun officiële status (grossiersnummer en KvK-inschrijving). * **Referenties:** Om hun betrouwbaarheid en solvabiliteit aan te tonen, voert de firma een indrukwekkende lijst van financiële en juridische referenties op: twee banken en vier verschillende notarissen uit de regio. * **Toon:** De brief is zakelijk, hoffelijk en volgt de gangbare handelsetiquette van die tijd.
Document
* **Functie**: Het document fungeert als een register van verzendingen. De getypte lijst bevat waarschijnlijk vaste relaties, terwijl de handgeschreven sectie een chronologisch logboek is van incidentele of nieuwe verzendingen gedurende de zomer en herfst van 1941. * **Geografie**: De adressen bestrijken vrijwel alle belangrijke Nederlandse visserijcentra van die tijd, waaronder de Zuiderzeesteden (vóór de volledige inpoldering), de Zeeuwse delta en de Waddeneilanden. * **Sociaal-economisch**: Er is een duidelijke focus op de "Vischhandel". Veel van de genoemde familienamen (zoals Nentjes op Urk of Marteyn in Arnemuiden) zijn historisch nauw verbonden met de lokale visserijgemeenschappen.
Getypte lijst met namen en bedragen/waarden.
* **Structuur:** De lijst is hiërarchisch opgebouwd op basis van aflopende waarden. De horizontale lijnen lijken classificaties aan te geven, gemarkeerd met de breuken 3/4, 1/2 en 1/4. * **Inhoud:** Het betreft een administratieve lijst, mogelijk van salarissen, uitkeringen, belastingaanslagen of aandelenposities. De aanwezigheid van namen als "Juda Groenteman" en "J. Cohen" in combinatie met de sobere, bureaucratische stijl, doet denken aan administratie uit de oorlogsperiode of direct daarna. * **Opvallende details:** * Bij de naam D. Bout staat een correctie of typfout in het getal ("131 $^m$ 77"), waar waarschijnlijk een komma had moeten staan. * De afkorting "Hzn." staat voor "Hendrikszoon" (of een andere voornaam beginnend met H), een gebruikelijke Nederlandse aanduiding om onderscheid te maken tussen familieleden met dezelfde initialen. * Het ronde stempel op de achtergrond bevat de tekst "JA... NOOR...", wat mogelijk verwijst naar een bedrijfsnaam of een instantie.
Document
* **Doel van de brief:** Het betreft een zakelijke uitnodiging aan de heer Bakker om langs te komen voor een gesprek met de bedrijfschef van de betreffende dienst. Dit is een reactie op een brief die Bakker zes dagen eerder had gestuurd. * **Locatie:** De afspraak vindt plaats in de "Centrale Hal", kamer of standplaats "No.H.69". Gezien het adres van de ontvanger (Gelderschekade) ligt dit waarschijnlijk in de directe omgeving van het Centraal Station of de toenmalige Centrale Markthallen. * **Tijdstip:** De afspraak is strikt gepland in de ochtend ("des voormiddags") tussen 9:00 en 10:00 uur, wat duidt op een drukbezocht spreekuur of een strakke ambtelijke planning. * **Administratieve details:** Het kenmerk "53/69/2 M" en de aanduiding "Wijk 1" wijzen op een systematische archivering en stedelijke indeling door de afzender.
Brief op officieel briefpapier.
* **Inhoud:** De Nederlandsche Visscherijcentrale stelt voor om twee visboeren uit Durgerdam (Duinkerken en Bakker) te verplichten hun toegewezen visvoorraad eerst officieel aan de gemeente Amsterdam te leveren. Vervolgens wordt voorgesteld om diezelfde vis direct weer aan hen toe te wijzen, zodat zij deze op een vaste standplaats in Amsterdam kunnen verkopen (uitventen). * **Logistiek:** Dit lijkt een bureaucratische omweg om de distributie en verkoop van vis onder strikte controle te houden, waarbij de gemeente Amsterdam als tussenstation fungeert in de administratieve keten. * **Handgeschreven elementen:** * De stempel bovenin geeft aan dat de brief op 19 november 1943 door de gemeente Amsterdam is ontvangen. * De afkorting "Z.O.Z." (Zie Ommezijde) onderaan suggereert dat er op de achterkant van het origineel verdere aantekeningen of een concept-antwoord staan. * "Gr." linksonder staat mogelijk voor "Gearchiveerd" of een specifieke administratieve sectie.
Ambtelijke brief/correspondentie.
* **Inhoud:** De directeur verzoekt de wethouder om een restitutie (terugbetaling) van 10 gulden goed te keuren voor de heer P. Bakker. Bakker had marktgeld betaald voor het hele jaar voor zijn vaartuig "Harry", maar verkocht dit schip per 1 september. Omdat hij slechts 8 maanden gebruik heeft gemaakt van de ligplaats op de brandstoffenmarkt, wordt voorgesteld het teveel betaalde bedrag terug te geven op basis van de geldende verordeningen en "billijkheid". * **Taalgebruik:** Formeel-ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "U te berichten", "verleenen", "zoodat"). De brief is doorspekt met hoffelijkheidstitels zoals "heb ik de eer U te berichten". * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar artikel 36 van de "Verordening op de Heffing van markt-, standplaats- en ventgelden". De uiteindelijke beslissing ligt bij de Burgemeester.
Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.
Dit document is een formeel administratief uittreksel van een besluit van de Burgemeester van Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Het betreft een relatief kleine financiële handeling: de teruggave (restitutie) van 10 gulden aan marktgeld aan een individu, de heer P. Bakker. De besluitvorming is gebaseerd op "billijkheid", wat duidt op een coulanceregeling in een specifiek geval. Juridisch is het besluit verankerd in zowel de lokale marktverordeningen als de bezettingswetgeving (de "Achtste Verordening" van de Rijkscommissaris). De tekst illustreert de complexe ambtelijke structuur van die tijd, waarbij verschillende afdelingen (Levensmiddelen, Financiën) kopieën van het besluit ontvingen voor hun administratie.
Handgeschreven aanmaning/ingebrekestelling.
Het betreft een formeel schrijven aan de firma Bakker en Brouwer te Schoonrewoerd. De strekking van de brief is een dwingende betalingsherinnering voor het 'plaatsgeld' (stageld/huur) voor een plek in de hal van de Centrale Markt. De rekensom in het document is sluitend: de geadresseerde is op jaarbasis f 500,- verschuldigd. De maandelijkse termijn bedraagt f 41,67 (500 gedeeld door 12). De schrijver wijst de firma erop dat ze de termijn van de eerste van de maand hebben gemist en maant hen aan om voortaan uiterlijk op de achtste van elke maand te betalen. Opvallend is het gebruik van het "Gemeentelijk Girokantoor", een voorloper van de latere gemeentelijke financiële instellingen.
Archieflijst-vermeldingen
Administratief rapport / Inspectielijst.
| P. Bakker | alle s. visch | 1 - 177 | thans bediende | | 1925 |
Getypte lijst met namen en bedragen/waarden.
| P. Bakker | 124,10 | ) |
Administratieve lijst - Lindengracht
| 1 | 171 | P.Bakker | 21-5-05 | Durgerdammerdijk 99 hs | x | |
Een getypte administratieve lijst van uitgegeven vergunningen.
| **1** | 171 | P.Bakker | 21-5-05 | Durgerdammerdijk 99 hs | x | |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats thans bediende 1925
Onbekend
Onbekend
Waterlooplein — standplaats 30 -
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Zakelijke brief (doorslag van een getypt exemplaar). * **Datum:** 21 november 1939. * **Afzender:** Onbekend (ondertekend door "De Directeur", vermoedelijk van een gemeentelijke marktdienst). * **Geadresseerde:** De heer P. Bakker, Amsterdam. * **Kenmerken:** 21/32/2 M. / VP/HG. * **Taal:** Nederlands.
# DOCUMENT INFO * **Afzender:** A. P. Bakker, Vischhandelaar. * **Locatie afzender:** Koogerstraat 42, Den Burg (Texel). * **Geadresseerde:** Marktwezen Amsterdam, Jan van Galenstraat 14 (West). * **Datum:** 10 juli 1941. * **Kenmerk (in paars):** № 46A / 29/3 M. 1941. * **Onderwerp:** Reclamatie over niet-geretourneerde viskistjes.
# TRANSCRIPTIE Aan P. Ph. Bakker Geldersche kade no 55 Stad, te berichten, dat de door hem voor het kalenderjaar 1940 te betalen belasting groot f 77.- krachtens het besluit van B.W. met f 18.22 verminderd is en derhalve f 58.78 bedraagt. Reeds werd door hem " 19.25 betaald, zoodat nog te betalen blijft 39.53. Hem wordt toegestaan het laatstgenoemde bedrag in 3 termijnen te voldoen. Een termijn g...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief / officiële aanmaning. * **Datum:** 15 maart 1940. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst Marktwezen Amsterdam). * **Geadresseerde:** Den Heer P. Ph. Bakker, Gelderschekade t/o no. 57, Amsterdam-C., Wijk 1. * **Kenmerken:** VP/DV. en 21/10/2 M. * **Bijzonderheden:** Bevat handgeschreven aantekeningen in de bovenmarge.
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtelijke notitie/memo betreffende marktgelden. * **Datering:** 13 maart 1940 (met verwijzingen naar januari en februari 1940). * **Betrokkene:** P. Ph. Bakker, wonende aan de Geldersekade No. 57. * **Onderwerp:** Achterstallige betaling van marktgeld voor de brandstoffenmarkt voor het jaar 1940. * **Kenmerken:** Archiefnummers No 21/10/1 M. 1940 13...