AI-Synthese 55

C. Biesenbeek was een vishandelaar actief in Amsterdam, gevestigd aan de Lindengracht. Hij was betrokken bij de handel in zoetwatervis en spiering. In 1941 werd zijn verzoek om een toewijzing voor zijn zoon afgewezen door de Visscherij-centrale. In 1944 klacht hij over de kwaliteit van een toewijzing spiering (123 kg) en kreeg hij geen gehoor aan verzoeken om overdracht van vergunningen aan zijn zoon of verlenging van speciale toestemmingen vanwege gezondheid.

Lotgevallen

1941 afwijzing Verzoek om toewijzing voor handel in zoetwatervis voor zijn zoon afgewezen door Visscherij-centrale; vrouw 'uitgeschakeld'
1944 klacht/afwijzing Klacht over kwaliteit van toewijzing spiering (123 kg); verzoek om overdracht vergunning aan zoon en verlenging vanwege maagzweer afgewezen

Relaties

H. Biesenbeek-Fervoort (echtgenote) C. Biesenbeek Jr. (zoon) K. Bicher (collega)

Handel

zoetwatervisspieringaalsnoekbaars WesterstraatCentrale Markthallen (Jan van Galenstraat)
vishandelaarzoetwatervisspieringJoodse koopliedenAmsterdamLindengracht
Gebaseerd op 20 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-359 | Pagina 93 | 1941

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze brief verzoekt een inwoner van de Lindengracht de heer Stam om een officiële toewijzing of vergunning voor zijn echtgenote, H. Biesenbeek-Fervoort. De kern van het betoog is dat zij reeds 20 jaar werkzaam is als visvrouw en over een ventvergunning beschikt. De schrijver benadrukt dat zij staat ingeschreven bij de "Vissery Centrale". De praktische uitvoering van de handel wordt ondersteund door hun zoon (C. Biesenbeek Junior), die blijkbaar al over de nodige toegangsbewijzen voor de markt beschikt. De brief is een direct beroep op gelijke behandeling en erkenning van haar beroepsstatus voor een officiële "toewijzing" (waarschijnlijk gerelateerd aan distributie of marktplaatsrechten).

Archief 745 | 745-359 | Pagina 148 | 1941

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Kern van de brief:** C. Biesenbeek sr. verzoekt om een officiële toewijzing voor de handel in zoetwatervis ten behoeve van zijn zoon. * **Argumentatie:** Hij voert aan dat zijn vrouw niet meer in staat is te werken ("uitgeschakeld") en dat zijn zoon al vanaf zijn dertiende ervaring heeft als straathandelaar in verse vis. * **Besluitvorming:** Hoewel het verzoek formeel is ingediend, wijst de tekst "afwijzen" bovenaan het document erop dat het verzoek door de commissie negatief is beoordeeld. De term "modelle als Looyen" duidt mogelijk op een vergelijking met een gelijkaardig dossier of een standaardprocedure die gevolgd is.

Archief 745 | 745-359 | Pagina 149 | 1941

Getypte brief (doorslag of officieel bericht).

Deze brief is een formeel antwoord aan de heer C. Biesenbeek Sr. De strekking is een afwijzing: een verzoek dat hij op 4 december 1941 had ingediend, is door een commissie van de "Visscherij-centrale" behandeld en niet gehonoreerd. De toon is kortaf en ambtelijk. Het document weerspiegelt de strakke bureaucratische processen van die tijd.

Archief 745 | 745-359 | Pagina 151 | 1941

Handgeschreven briefkaart/notitie.

* **Inhoud:** De brief is een verzoek van een vader (Sr.) namens zijn zoon (Jr.) aan een commissie om een besluit te heroverwegen betreffende een "toewijzing voor vis". De afzender stelt dat zijn zoon hier recht op heeft. * **Handschrift en Stijl:** Het document is geschreven in een duidelijk leesbaar, maar enigszins informeel handschrift. De spelling "Commisie" (met één 's') en "helpt" (waarschijnlijk bedoeld als 'heeft') duiden op een schrijver met een praktische achtergrond. * **Besluitvorming:** Aan de krabbels in de linkerbenedenhoek is te zien dat het verzoek is afgewezen ("afwijzing"). Er is geoordeeld dat de zoon geen recht heeft op de gevraagde toewijzing. * **Administratie:** Het document bevat diverse administratieve sporen, zoals een stempel/kenmerk in rood ("46 14/00/517") en een datum van afhandeling (22/12/41), slechts vijf dagen na dagtekening.

Archief 745 | 745-359 | Pagina 152 | 1941

Doorslag van een officiële brief (typewerk met handgeschreven aantekening).

De brief is een formeel afwijzingsbericht gericht aan een burger in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het document is opgesteld in de destijds gebruikelijke ambtelijke spelling (bijv. "visscherij", "zoetwatervisch"). De kern van de correspondentie is de afwijzing van een verzoek om extra voedseltoewijzing (zoetwatervis). De beslissing is genomen door een speciaal daarvoor ingestelde Commissie van de "Visscherijcentrale". Het feit dat een dergelijke specifieke aanvraag (via een briefkaart van de burger) door een commissie beoordeeld moest worden, illustreert de verregaande bureaucratisering van de voedselvoorziening en de schaarste aan middelen.

Archief 745 | 745-359 | Pagina 153 | 1941

Officiële correspondentie (brief)

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een aanvraag voor een toewijzing van zoetwatervis. De aanvrager, de heer Biesenbeek, had hiervoor op 17 december 1941 per briefkaart een verzoek ingediend. De beslissing is genomen na onderzoek door een commissie van de 'Visscherijcentrale'. * **Handgeschreven wijzigingen:** Er zijn twee tekstuele correcties aangebracht. 1. Boven het woord "niet" is het woord "wederom" toegevoegd, wat suggereert dat dit niet de eerste afwijzing was voor de geadresseerde. 2. Het woord "kunt" is doorgehaald en vervangen door "kan", waarschijnlijk om de zin grammaticaal correcter of formeler te maken ("U kan" in plaats van "U kunt"). * **Administratieve details:** Het documentnummer "Model No. 8a-5000-6-'40-1070" wijst op een gestandaardiseerd formulier van de gemeente Amsterdam, gedrukt in 1940. De vermelding "Wijk 9" bij het adres duidde de administratieve wijkindeling van de stad aan.

Archief 745 | 745-358 | Pagina 213 | 1941

Getypte lijst op papier, waarschijnlijk een bankafschrift, grootboekpagina of een administratieve namenlijst.

* **Structuur:** Het document is een gesorteerde lijst, waarschijnlijk op basis van de numerieke waarde in de tweede kolom (aflopend van 1.089,18 naar 623,47). De horizontale lijnen en de cijfers in de uiterst rechtse kolom suggereren een indeling in categorieën of schalen. * **Namen:** De lijst bevat veel typisch Nederlandse achternamen (Zwaan, Zeeman, De Gooyer). Een significant aantal namen (Groenteman, Wijnschenk, Polak, Roozelaar) komt veel voor binnen de Joodse gemeenschap in Nederland, wat relevant kan zijn voor de historische context. * **Watermerk:** Het watermerk "AMSTERDAMSCHE BANK" dateert het document vóór 1964, het jaar waarin deze bank fuseerde tot de AMRO Bank. Gezien de schrijfmachine en de opmaak stamt het waarschijnlijk uit de periode 1940-1960. * **Getallen:** De bedragen zijn genoteerd met een komma voor decimalen en een punt voor duizendtallen, wat destijds de standaard was voor Nederlandse guldens. De breuken (¼, 2¼, etc.) zouden rentepercentages of specifieke administratieve codes kunnen zijn.

Archief 745 | 745-380 | Pagina 139 | 1942

Getypte lijst op papier.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (secties A, B en C zijn zichtbaar). De opmaak is die van een administratief register met twee kolommen voor naam en adres. * **Geografische spreiding:** De meerderheid van de adressen bevindt zich in Amsterdam, verspreid over diverse wijken (o.a. de Pijp, West, Oost en het Centrum). Daarnaast vallen de plaatsen Huizen en Marken op, wat logisch is gezien de context van zoetwatervis (visserij aan het IJsselmeer). Enkele vermeldingen uit Diemen en Bussum zijn ook aanwezig. * **Huishoudens:** Er zijn duidelijke familieclusters zichtbaar (zoals de families Van As, Boor en Braam), waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen 'Sr.' (Senior) en 'Jr.' (Junior). * **Typografie en Annotaties:** Het document is getypt met een mechanische typemachine. Er zijn handgeschreven punten of vinkjes voor veel namen geplaatst, wat duidt op een afvinklijst die daadwerkelijk is gebruikt tijdens een distributiemoment. Sommige letters aan het begin van de namen in de B- en C-secties lijken overgetypt of later gecorrigeerd.

Archief 745 | 745-380 | Pagina 207 | 1942

Getypte doorslag (carbonkopie) van een lijst met ondertekenaars en sympathisanten ("adhaesie betuigers").

Dit document fungeert als een bewijsstuk van collectieve steun voor een niet nader genoemd schrijven van A.J.L. Schindeler. * **Demografie:** De lijst bevat 72 namen (personen en firma's). Opvallend is de enorme concentratie van achternamen die specifiek zijn voor Volendam en Edam (Schilder, Mooyer, Veerman, Koning, Botter, Vrees). Hoewel de afzender in Amsterdam woont, lijkt het verzoek namens een grote groep uit de vissersgemeenschap of een daarmee verbonden kring te zijn ingediend. * **Administratief proces:** Het stempel van maart 1942 geeft de ontvangst aan door een officiële instantie. De handgeschreven notitie "opbergen" van november 1942 suggereert dat de kwestie waarover geschreven werd maandenlang heeft gelopen alvorens het dossier werd gesloten.

Archief 745 | 745-384 | Pagina 468 | 1942

Briefkaart (voorzijde)

Deze briefkaart is verzonden tijdens de Duitse bezetting van Nederland, specifiek op 23 juli 1942. De kaart is gericht aan een inspecteur van het 'Marktwezen' in Amsterdam. Het Marktwezen was gevestigd bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat. De administratieve stempels en nummers (No 46A/474/1 en M. 1942) duiden erop dat dit document deel uitmaakte van een officieel archief, waarschijnlijk dat van de Gemeente Amsterdam of de betreffende afdeling Marktwezen. De "M" in het jaartalstempel staat vermoedelijk voor 'Marktwezen'. Het handgeschreven "24/7" bovenin is waarschijnlijk de datum van ontvangst of behandeling (één dag na verzending).

Archief 745 | 745-407 | Pagina 367 | 1943

Document

Dit document is een administratieve lijst voor de toewijzing van visquota. Gezien de vermelde hoeveelheden (veelal tussen de 20 en 50 kg) betreft het waarschijnlijk een lijst van visdelers, markthandelaren of winkeliers in plaats van individuele consumenten. De lijst is alfabetisch gesorteerd. Er zijn diverse wijzigingen zichtbaar die wijzen op een actief gebruik van het document: * **Vervallenverklaring:** De grote handgeschreven tekst geeft aan dat deze lijst per 25 november 1941 niet meer geldig was en is vervangen. * **Doorhalingen:** De familie Drieenhuizen is geschrapt. De bijgaande notitie verklaart dat zij hun vis "van buiten" betrekken volgens mededeling van de C.C.C.D. (Centrale Controle van de Crisis-Diensten). Dit wijst op een streng toezicht op de distributiekanalen. * **Toevoegingen:** Aan de linkerzijde zijn onderaan drie namen met de hand toegevoegd, mogelijk ondernemers die later aan het distributienetwerk werden toegevoegd.

Archief 745 | 745-407 | Pagina 370 | 1943

Document

Het document betreft een administratieve lijst voor de grootschalige distributie van aal (paling) en snoekbaars. De gewichten zijn substantieel (tot 80 kg per persoon), wat erop wijst dat dit een verdeellijst is voor professionele vishandelaren of marktkooplui, en niet voor individuele consumenten. De talrijke handgeschreven wijzigingen tonen aan dat de lijst actief werd gebruikt en aangepast. Er wordt gebruikgemaakt van specifieke aanduidingen om personen met dezelfde naam te onderscheiden, zoals adressen (*P.C. Hooftstr.*), bijnamen (*Fikkie*) of afstamming (*Hzn.* voor Harmszoon, *Tzn.* voor Teuniszoon). De vermelding "Marken" bij enkele namen wijst op een specifieke geografische herkomst van de handelaren of de vis.

Archief 745 | 745-407 | Pagina 382 | 1943

Getypte distributielijst met handgeschreven aantekeningen en correcties.

* **Doel:** Het document dient als registratie voor de toewijzing of distributie van aal (paling) aan handelaren of particulieren. Gezien de grote hoeveelheden (tot 50 kg per persoon) betreft het vermoedelijk een toewijzing aan visverkopers of winkeliers. * **Kwantiatieve gegevens:** De meest voorkomende toewijzing is 20 kg. De maximale toewijzing is 50 kg (o.a. Boekelman, Bommels, Botter-Jansen, De Groot, Huisman). * **Annotaties:** * Doorhalingen bij *A. Alessij Jr.* en de familie *Drieshuizen* duiden op annuleringen van de toewijzing. * Handgeschreven toevoegingen onderaan kolommen (*C. Biesenbeek ter Voort*, *J.J. Huisman*) wijzen op late inschrijvingen. * De toevoeging "in steun" bij *M.M. Gerber-Fransen* kan duiden op een sociale context of een specifieke regeling. * **Identificatie:** Namen als *Goudsketting* en *Elsas* zijn historisch vaak geassocieerd met de Joodse gemeenschap in Nederland. Vermeldingen van "P.C. Hooftstr." en "Middenweg" wijzen sterk in de richting van Amsterdam als locatie.

Archief 745 | 745-407 | Pagina 385 | 1943

Getypte distributielijst met uitgebreide handgeschreven aantekeningen en berekeningen.

Dit document is een werklijst voor de distributie van aal (paling) en zoetwatervis. De vele handgeschreven correcties maken duidelijk dat dit een dynamisch document was: * **Controle:** De vinkjes (✓) duiden vermoedelijk op de daadwerkelijke ontvangst of uitgifte. * **Mutaties:** De term "afvoeren" en het doorhalen van namen wijzen op personen die van de lijst zijn geschrapt. * **Identificatie:** Bij veel voorkomende namen (zoals Van As of Gooyer) zijn adressen, bijnamen ("Fikkie") of patroniemen (Hzn., Tzn.) toegevoegd ter onderscheid. * **Notaties:** "m/r" lijkt te staan voor een correctie in de hoeveelheid (bijv. "moet recht" of een afkorting voor een herberekening). De opmerking "steun?" bij M.M. Gerber-Fransen suggereert een link met sociale steun of de Armenzorg. * **Lokaliteit:** De vermelding "Marken" en de namen van de families (veelal typisch Nederlands en Joods) plaatsen dit document in de regio Noord-Holland/Amsterdam.

Archief 745 | 745-407 | Pagina 433 | 1943

Handgeschreven aantekeningen op gelinieerd papier.

Het document bevat ambtelijke of bestuurlijke aantekeningen betreffende de status van drie (beoogde) vishandelaren: 1. **J. Schoemmaker:** Er wordt geadviseerd tot afwijzing omdat de persoon de afgelopen jaren niet meer actief is geweest in de branche. Continuïteit in het vak was vaak een vereiste voor vergunningen. 2. **N. v. Duist:** Deze naam is onbekend bij de "Commissie" (afgekort als Com.). Er is een instructie om de persoon op te roepen (mogelijk voor verhoor of toelichting, aangeduid met "v.o.") en er wordt verwezen naar een advies van een zekere Th. Stam. 3. **C. Biesenbeek Jr.:** Hoewel deze persoon praktijkervaring heeft opgedaan bij zijn vader, wordt geoordeeld dat hij "geen recht" heeft op een eigen status of vergunning, omdat hij niet als een zelfstandig ondernemer wordt beschouwd.

Archief 745 | 745-431 | Pagina 339 | 1944

Handgeschreven brief op briefpapier.

In deze brief beklaagt vishandelaar C. Biesenbeek zich over een partij spiering die hij en zijn collega K. Bicher toegewezen kregen. De kernpunten zijn: 1. **Toewijzing:** Ze ontvingen 123 kilo spiering uit de 'vrije lijst'. 2. **Probleem:** Er was op de Lindegracht geen vraag naar deze vis. Hoewel ze na 10:30 uur mochten 'venten' (langs de deuren gaan), raakten ze de waar niet kwijt. 3. **Bederf:** Door een gebrek aan ijs (zeer schaars in de oorlog) bedierf de vis snel. De restanten (ca. 100 pond) moesten in de gracht worden gegooid. 4. **Verzoek:** De handelaren lijden een verlies van 4 gulden per persoon en verzoeken om een compenserende toewijzing voor de volgende maandag.

Archief 745 | 745-431 | Pagina 340 | 1944

Briefkaart of ambtelijk schrijven met meerdere interne notities.

De correspondentie toont een ambtelijk getouwtrek over de distributie van vis (spiering) in oorlogstijd: 1. **De Klacht:** Biesenbeek stelt dat de visafslag niet aan een bepaald verzoek kan voldoen omdat de "toestand" (schaarste en regeldruk) dit niet toelaat. Hij beklaagt zich over het feit dat ze al vijf weken wachten op een officiële "Zondag toewijzing". 2. **Het Advies:** Een ambtenaar (mogelijk De Haan) onderzoekt de zaak op 13 maart. Hij bevestigt dat een visser genaamd Bakker de opbrengst van spiering heeft moeten afstaan. Hij stelt voor de gedupeerde handelaren ("kooplui") te compenseren met een extra toewijzing op een volgende zondag. 3. **Het Besluit:** In de rode kantlijnnotitie van 22 maart wordt dit voorstel overruled. Men acht de zaak "niet te bewijzen" en is bang voor de "consequenties bij de controleur". Het risico om de visafslag "vrije verkoop" toe te staan wordt te groot geacht.

Archief 745 | 745-431 | Pagina 341 | 1944

Getypte brief (doorslag/archiefkopie).

* **Inhoud:** Het document is een korte, zakelijke afwijzing van een eerder gedaan verzoek. De directeur deelt de heer Biesenbeek mee dat er geen gehoor kan worden gegeven aan zijn verzoek van 6 maart 1944. Er wordt geen specifieke reden voor de afwijzing genoemd in deze brief. * **Vorm:** De brief is opgesteld in een formele, ambtelijke stijl die kenmerkend is voor de vroege 20e eeuw. De dubbele streep onder het adresblok werd vaak gebruikt om het adres van de kerntekst te scheiden. * **Administratieve sporen:** De code "46b/25/2M. SV." linksboven is het archiefkenmerk. De handgeschreven notitie "Verzonden 27/3" dient als verzendbewijs voor het dossier.

Archief 745 | 745-430 | Pagina 550 | 1944

Handgeschreven brief op bedrijfspapier.

In deze brief verzoekt vishandelaar Biesenbeek de directeur om zijn "toewijzing" (waarschijnlijk een vergunning of een vrijstelling van tewerkstelling) over te dragen aan zijn zoon. De reden die hij hiervoor aanvoert is zijn eigen slechte gezondheid; hij is onder behandeling van een arts voor een "inwandige kwaal" (deze term is moeilijk leesbaar, maar de context van doktersbezoek bevestigt de medische aard). De brief illustreert de bureaucratische afhankelijkheid van burgers tijdens de bezetting. Biesenbeek probeert aan te tonen dat zijn zoon onmisbaar is in de zaak ("staat aangeschreven als knecht"). De ambtelijke reactie in de marge laat zien dat men bereid is mee te werken ("Geen bezwaar"), mits er een officieel bewijsstuk van de arts wordt overlegd. De beslissing lijkt tijdelijk van aard ("voor 1 mnd").

Archief 745 | 745-430 | Pagina 551 | 1944

Handgeschreven brief op briefpapier van een onderneming.

* **Inhoud:** De heer Biesenbeek, een visboer uit de Jordaan (Lindengracht), verzoekt om de verlenging van een speciale vergunning. Vanwege een maagzweer is hij fysiek niet in staat zijn handel zelf op te halen. Hij vraagt toestemming om dit door een zekere "Bikker" of zijn zoon te laten doen. Hij uit zijn bezorgdheid dat een eerdere brief onbeantwoord is gebleven. * **Ambtelijke verwerking:** De aantekeningen onderaan wijzen op een bureaucratisch proces. Er wordt verwezen naar het dossier ("oude stukken") en de aanvraag wordt doorgestuurd naar een arts (Dr. Bran...) en de G.G.D. (Gemeentelijke Gezondheidsdienst) om de medische noodzaak (de maagzweer) te controleren. * **Toestand document:** Het document is goed leesbaar, geschreven in een duidelijk cursief handschrift. De stempels duiden op een officiële registratie bij een distributie- of vergunningsinstantie.

Koopliedenlijsten

Bron: 745-358.md | 1941

Onbekend

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-384 | Pagina 109 | 1942

# TRANSCRIPTIE HG. den Heer C.B. Biesenbeek, Lindengracht 158, Amsterdam-Centrum. Wijk 9. 46A/374/1 M. 18 Juni 1942. Hiermede verzoek ik U zich een dezer dagen te willen vervoegen ten hoofd...

Relevantie: 85% ** de directeur (van een niet nader gespecificeerde gemeentelijke dienst).
Archief 745 | 745-409 | Pagina 314 | 1943

# TRANSCRIPTIE 46a/201/6a M. [Handgeschreven in paarse inkt:] verzonden 12/7 [paraaf] G/RP. 12 Juli, 1943. Den Heer C.B. Biesenbeek Sr., Lindengracht 158, <u>Amsterdam-Centrum</u> Wijk: 9 Naar aanleiding van Uw brief d.d. 14 Juni jl. deel ik U mede, dat U, voordat ik Uw verzoek in behan- deling kan nemen, een attest moet overleggen van Uw huisarts, waaruit moet blijken dat U zich re...

Relevantie: 85% ** "de directeur" (instelling niet nader gespecificeerd, waarschijnlijk een gemeentelijke of sociale dienst)., ** den heer c.b. biesenbeek sr. +2
Archief 745 | 745-409 | Pagina 313 | 1943

# TRANSCRIPTIE *Handgeschreven (blauw potlood):* extra *Getypt:* 46a/201/6a M. G/RP. 12 Juli, 1943. Den Heer C.B. Biesenbeek Sr., Lindengracht 158, Amsterdam-Centrum Wijk:9 Naar aanleiding van Uw brief d.d. 14 Juni jl. deel ik U mede, dat U, voordat ik Uw verzoek in behan- deling kan nemen, een attest moet overleggen van Uw huisarts, waaruit moet blijken dat U zich regelmatig onder d...

Relevantie: 85% ** de directeur (instantie niet expliciet vermeld, mogelijk een gemeentelijke of sociale dienst)., ** den heer c.b. biesenbeek sr. +2
Archief 745 | 745-409 | Pagina 369 | 1943

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift / brief. * **Datum:** 14 juni 1943. * **Afzender:** C. B. Biesenbeek (vermoedelijk een visboer). * **Geadresseerde:** De WelEdelgestrenge Heer Inspecteur. * **Referentienummer:** No. 46a/201/16 M. 1943 17/6. * **Taal:** Nederlands. * **Kenmerken:** Bevat diverse ambtelijke aantekeningen in potlood en rood potlood.

Relevantie: 85% ** c. b. biesenbeek (vermoedelijk een visboer).
Archief 745 | 745-359 | Pagina 151 | 1941

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, bovenaan midden]: Verzonden 9/12 [Rechtsboven]: HG. den Heer C.Biesenbeek Sr., Lindengracht 158, Amsterdam-Centrum. Wijk 9. 46A/83/3 M. [links] 9 December 1941. [rechts] Naar aanleiding van Uw brief d.d. 4 dezer deel ik U mede, dat na behandeling van Uw verzoek in de door de Visscherij-centrale ingestelde Commissie is gebleken, dat er geen aanleiding bestaat a...

Relevantie: 85% ** de directeur (vermoedelijk van de visscherij-centrale)., ** den heer c. biesenbeek sr., lindengracht 158 +1