Zakelijke brief (correspondentie met de overheid). 16 oktober 1942. Café-Restaurant „STADT-SCHÄNKE”, Leidseplein 5-7-9, Amsterdam. Den Weledelen Heer A.H. de Haer, Inspecteur Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. [Stempel linksboven:] No 46a/766/1
[Stempel midden boven:] M. 1942 [handgeschreven:] 19/10

Café-Restaurant
„STADT-SCHÄNKE”
Leidscheplein 5-7-9 - Amsterdam (C.)
Telefoon 33072

[Handgeschreven rechtsboven, onduidelijk:] m. Dir. Insp

Amsterdam, 16 October 19 42.

Den Weledelen Heer A.H. de Haer.
Inspecteur Marktwezen.
Jan van Galenstraat 14.
AMSTERDAM. W.

Weledele Heer,

Voor onze zaken levert de inkoop van visch steeds grooter moeilijkheden op. Wij krijgen van onze leveranciers slechts zeer weinig geleverd.
Ook wat betreft de artikelen gepelde garnalen en gerookte paling is het voor ons onmogelijk deze tegen de vastgestelde prijzen te koopen.
De leveranciers, die ons vroeger belangrijke kwamtums [sic] gepelde garnalen leverden, leveren heelemaal niets meer, omdat zij volgens hen geen toewijzing meer krijgen.
Het is daarom dat wij bij dezen Uw medewerking inroepen en U verzoeken ons te willen doen inschrijven als winkelier, opdat wij ons bij de Gemeentelijke Vischafslag van visch kunnen voorzien.
Mocht dit niet mogelijk zijn, kunt U ons dan van advies dienen hoe wij moeten handelen om ons van het benoodigde te voorzien, teneinde ons bedrijf in stand te kunnen houden?
Misschien kunt U ons toewijzingen verstrekken voor het koopen van visch, alsmede van gepelde garnalen en gerookte paling.
Gaarne Uw berichten tegemoetziende en U bij voorbaat beleefd dankzeggend voor de te nemen moeite, verblijven wij,

Hoogachtend,

[Stempel in blauwe inkt:]
Café-Restaurant
Stadt-Schänke
[Handgeschreven handtekening:] H v Amers...
dr.

[Handgeschreven aantekeningen onderaan:]
26/10/42 [Initialen]
46a/766/2

[Omcirkelde tekst:] zelfde brief als aan Astoria

[Pijl wijzend naar opmerking rechtsonder:] In verband met geringe aanvoer kan aan verzoek niet worden voldaan.
[Initiaal:] M

46a/715/1. * Kern van het schrijven: De directie van de Stadt-Schänke beklaagt zich over de onmogelijkheid om via de reguliere weg aan voldoende visproducten (vooral garnalen en paling) te komen. Ze wijten dit aan het uitblijven van "toewijzingen" aan hun leveranciers en de onhaalbaarheid van de officieel vastgestelde prijzen.
* Verzoek: De afzender vraagt om een statuswijziging naar 'winkelier' om rechtstreeks op de visafslag te mogen inkopen, of om directe overheidstoewijzingen om de bedrijfsvoering te redden.
* Ambtelijke afhandeling: Uit de handgeschreven kanttekeningen blijkt dat het verzoek is afgewezen. De reden die wordt opgegeven is de "geringe aanvoer" van vis in het algemeen. De notitie "zelfde brief als aan Astoria" suggereert dat dit een standaardprobleem was voor horecagelegenheden in die tijd en dat er een gelijkluidend afwijzingsbericht is verstuurd naar Café-Restaurant Astoria.
* Taalgebruik: Formeel en beleefd, conform de toenmalige etiquette voor correspondentie met overheidsinstanties ("Weledele Heer", "Uw medewerking inroepen"). Dit document stamt uit oktober 1942, de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De brief biedt een inkijkje in de oorlogseconomie en de toenemende voedselschaarste:

1. Distributiesysteem: De handel in levensmiddelen was strikt gereguleerd via een systeem van toewijzingen en distributiebonnen, beheerd door instanties zoals het Marktwezen. De "toewijzingen" waarover gesproken wordt, waren essentieel voor de legale inkoop.
2. Prijsbeheersing en Zwarte Markt: De opmerking dat het onmogelijk is vis te kopen tegen de "vastgestelde prijzen" duidt op de enorme inflatie en de bloeiende zwarte markt. Leveranciers verkochten hun waar liever illegaal tegen hogere prijzen dan tegen de door de bezetter vastgestelde maximumprijzen.
3. De Stadt-Schänke: Hoewel de naam Duits is (wat in die tijd vaker voorkwam bij zaken die zich richtten op de bezetter of collaborateurs), blijkt uit de brief dat ook zij geen voorkeursbehandeling kregen van de gemeentelijke instanties wat betreft voedselvoorziening.
4. Schaarste: Zelfs luxe-artikelen zoals paling en garnalen, die in Nederland normaal gesproken ruim voorradig waren, waren tegen 1942 nagenoeg van de legale markt verdwenen door de export naar Duitsland en de beperkingen op de visserij in de Noordzee (vanwege het oorlogsgebied). A.H. de Haer Marktwezen (Inspecteur) Marktwezen