Ambtsbericht / Rapport betreffende een prijsverschil bij inbeslaggenomen goederen. Rapport
Amsterdam 8 Januari 1944.

WelEdelheer
A. H. de Haer.
Insp: Marktwezen
Amsterdam.

[Stempels: Nº 46 A/g/1 en M.1944]

29 December '43 is alhier door L. Strock Volendam aangevoerd 118 KG. ger: sprot. Deze sprot was in beslag genomen door de Marechaussee te Volendam.
Volgens de nota, die er bij was, moest er zijn 123 ½ KG, maar dat klopte niet, want bij het nawegen hielden de kistjes het opgegeven gewicht niet en alzoo was er precies gewogen 118 KG. sprot.

Nu moet er met den prijs voor den verkoop een vergissing zijn begaan. Huisman zegt, dat ik hem heb opgegeven de verkoop prijs 0.63 per KG. Ik kan mij verder niets meer van herinneren, maar als het zoo is, dan is hier een fout begaan. Het geld 110 x -63 is reeds uitbetaald. De prijs van ger: sprot is f 1.35 per KG. dat is dus voor den aanvoerder een groot verschil.

De opperwachtmeester der Marechaussee de heer Buise, reclameert hierover en verlangt alsnog uitbetaling van 110 x -72. waarop volgens mij de aanvoerder ook recht op heeft.

Hoogachtend
[Signatuur: Mac Stam(?)]

[Linksonder in ander handschrift:]
Bovenstaande besproken met Directeur.
Verschil van f 83.26 kan uit het z.g.n. "onkostenpotje" worden vergoed.
10-1-44
deHaer

[Diagonale rode tekst:]
uitbetaald
zie kasstuk
15 v 1944
N

[Blauwe stempel rechtsonder:]
19 JAN. 1944 Het document betreft een administratieve correctie naar aanleiding van een foutieve prijsberekening van in beslag genomen vis (gerookte sprot).

1. Het incident: Op 29 december 1943 werd 118 kg sprot aangevoerd door L. Strock uit Volendam. Deze partij was door de Marechaussee in beslag genomen (mogelijk wegens overtreding van de distributiewetten).
2. Gewichtsverschil: Er was een discrepantie tussen de vrachtbrief (123,5 kg) en het werkelijke gewicht (118 kg) na weging.
3. De prijsfout: De schrijver van het rapport heeft per abuis een prijs van 0,63 gulden per kilo doorgegeven, terwijl de marktwaarde 1,35 gulden per kilo was. Opvallend is dat de berekening in de tekst uitgaat van 110 kg in plaats van de eerder genoemde 118 kg (mogelijk door aftrek van tarra of uitval).
4. De oplossing: De Marechaussee (Opperwachtmeester Buise) intervenieert ten gunste van de visser. De Inspecteur van het Marktwezen, De Haer, erkent de fout en besluit het verschil (f 83,26) te betalen uit het "onkostenpotje". Dit document is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de voedselvoorziening streng gereguleerd via het distributiestelsel. De Koninklijke Marechaussee en de Inspectie van het Marktwezen speelden een cruciale rol bij de controle op de aanvoer van voedsel en het bestrijden van de zwarte handel.

Inbeslagnames van partijen vis kwamen frequent voor als handelaren zich niet aan de vastgestelde prijzen of gewichten hielden. Dit rapport toont echter een menselijke of administratieve fout binnen het systeem zelf, waarbij de overheid een visser uit Volendam feitelijk te weinig had betaald voor zijn (geconfisqueerde) waar. Het gebruik van termen als "onkostenpotje" suggereert een zekere mate van informele budgettaire ruimte binnen de formele bureaucratie van het Marktwezen om dergelijke fouten snel recht te zetten. De definitieve afwikkeling (betaling) vond pas plaats in mei 1944, zoals de rode aantekening onderaan laat zien. A.H. de Haer H. de Haer L. Strock Marktwezen (Inspecteur) Marechaussee Marktwezen