Getypte ambtelijke rapportage / bijlage bij een brief. De Directeur van het Marktwezen en de Gemeentelijke Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden. De Wethouder voor de Levensmiddelen. Bijlage II. Behoort bij brief no. 8a/70/1 M. d.d. 8 December 1942 aan
den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur van het
Marktwezen en den Gemeentelijken Adviseur voor Voedings- en Distri-
butieaangelegenheden.

Heden, 3 December 1942 hoorden wij, in bijzijn van
den heer Steenbeek en later van den dienstdoenden chef
Blom, de door ons op 2 dezer verhoorde contrôleurs Smit,
Pietersma en H. de Vries.
Wij wezen hen op de tegenstrijdigheden, voorkomende
in hun verklaringen van 2 December, o.a., dat zoowel Smit
als De Vries als Pietersma hebben verklaard, dat zij den
hondenwacht, die was gebeten, hadden ontmoet. Dit kan
niet kloppen, omdat tenminste een van hen in de loge moest
zijn.
H. de Vries verklaart hierop, dat hij, na eenig na-
denken, zijn eerst afgelegde verklaring hieromtrent moet
terugnemen, aangezien hij den hondenwacht niet heeft ont-
moet; hij was toen aan de portiersloge. Ook Smit verklaart
thans, dat hij met Pietersma den hondenwacht heeft ont-
moet.
Zij wijten hun vergissing hieraan, dat zij den hon-
denwacht dien nacht eenige malen hebben ontmoet, doch
thans niet meer precies weten, wie van de 2 collega's met
Smit den gebeten hondenwacht voor het eerst hebben aange-
troffen.
Alle contrôleurs houden vol, dat tusschen 2.15 en
3.00 uur nog een ronde, of althans een gedeelte van een
ronde, door Smit en De Vries is gemaakt.
Smit zegt, dat hij met De Vries niet verder is ge-
weest dan de benzinepomp en toen direct weer is terugge-
gaan; De Vries echter, dat zij tot aan de hal zijn geweest
en toen de rails zijn overgestoken en aan de andere zijde
van de wagons langs de pieren zijn teruggegaan.
De dienstdoende Chef Blom houdt pertinent vol, dat
tusschen 2.15 en 3.20 uur niemand de loge heeft verlaten
en dat hij, aangezien het buiten doodstil was, zeker had
moeten hooren, als iemand in dien tijd de loge zou zijn
uitgegaan.

De waarnemend directeur,

De bureauchef,
[Handtekening] Dit document is een verslag van een intern onderzoek naar een mogelijk plichtsverzuim of onjuiste verslaglegging door drie controleurs van het Marktwezen (Smit, Pietersma en H. de Vries). Tijdens een eerdere ondervraging op 2 december gaven zij verklaringen af die logisch onmogelijk waren: alle drie beweerden zij op hetzelfde moment een gebeten hondenwacht te hebben ontmoet, terwijl er altijd iemand in de portiersloge aanwezig moest zijn.

Tijdens het verhoor op 3 december trekken de controleurs hun verklaringen gedeeltelijk in of wijzigen ze. Er blijft echter een grote discrepantie bestaan tussen de verklaringen van de controleurs en die van hun superieur, Chef Blom. Terwijl de controleurs beweren tussen 2:15 en 3:00 uur een ronde te hebben gelopen, verklaart Blom stellig dat er in die periode niemand de loge heeft verlaten. De gedetailleerde verschillen in de beschrijving van de gelopen route tussen Smit en De Vries wijzen verder op onbetrouwbaarheid van hun getuigenissen. Het document dateert uit december 1942, de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze tijd was de voedseldistributie en het toezicht op markten van vitaal belang vanwege de schaarste en het strenge distributiestelsel (de bonnen).

De instanties genoemd in de kop, het "Marktwezen" en de "Gemeentelijke Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden", hielden toezicht op de eerlijke verdeling van goederen en het tegengaan van de zwarte markt. Controleurs hadden een belangrijke taak in het bewaken van de voorraden. Een incident waarbij controleurs mogelijk hun post verlieten of logen over hun activiteiten werd daarom zeer serieus genomen; het kon duiden op laksheid, maar ook op betrokkenheid bij illegale handel of diefstal, wat in oorlogstijd zwaar bestraft kon worden.