Ambtelijk advies / memo naar aanleiding van een ingediende klacht. Amsterdam, 16 april 1940. Advies op brief
No 90/21/1 m40.

Amsterdam 16/4 '40.

Den Heer Inspecteur.

In verband met deze klacht meld
ik U het volgende:
Wat de schrijver als een klacht naar
voren brengt, is juist.
Sinds eenige weken hebben op de
markt Mosplein eenige Duitsche koop-
lieden een vaste plaats gekregen, en pakken
derhalve voor de loting uit.
Nu is deze klager vermoedelijk niet
ingeschreven voor de markt Mosplein anders
viel hem binnenkort deze gunst ook te beurt.

[Onleesbare handtekening]

--- Dit document is een ambtelijke reactie op een klacht van een marktkoopman in Amsterdam. De kern van de klacht is dat "eenige Duitsche kooplieden" op de markt aan het Mosplein (Amsterdam-Noord) een vaste staanplaats hebben gekregen. Hierdoor hoeven zij niet meer deel te nemen aan de dagelijkse loting voor standplaatsen, wat hen een oneerlijk voordeel geeft in de ogen van de klager.

De ambtenaar die het advies schrijft, bevestigt dat de feiten in de klacht kloppen. Hij merkt echter op dat de klager waarschijnlijk zelf niet ingeschreven staat voor deze specifieke markt, omdat hij anders vermoedelijk ook spoedig voor een vaste plek in aanmerking zou zijn gekomen. De toon is zakelijk en bureaucratisch.

--- De datum van het document, 16 april 1940, is historisch zeer relevant. Het is minder dan een maand voor de Duitse inval in Nederland (10 mei 1940). In deze periode verbleven er veel Duitse vluchtelingen in Amsterdam, onder wie veel Joden die nazi-Duitsland waren ontvlucht. Velen van hen probeerden in hun levensonderhoud te voorzien als marktkoopman.

De vermelding van "Duitsche kooplieden" die een voorkeursbehandeling of vaste status krijgen, kan wijzen op maatschappelijke spanningen op de Amsterdamse markten vlak voor de oorlog. Het kan gaan om Duitse vluchtelingen die door het stadsbestuur werden gefaciliteerd, of wellicht om Duitse rijksgenoten (niet-vluchtelingen) wiens aanwezigheid wrevel opwekte bij lokale handelaren. Het document illustreert hoe lokale economische concurrentie en de politieke situatie van die tijd in het dagelijks leven van Amsterdammers samenkwamen.