Ambtsbericht / Rapport 21 mei 1941 Onbekend (waarschijnlijk een marktmeester of inspecteur van de markten) Den Heer Inspecteur voor het Marktwezen, Alhier (Amsterdam) [Stempel rechtsboven:] No 10/4/12 M. 1941 21/5

[Links bovenin, potlood:] Inschr. Rapport.

Aan den Heer Inspecteur
voor het Marktwezen
Alhier.

Betreffende 4 standplaatshouders;
Ruyschstraat - Camperstraat.
- Verplaatsing wegens aanleg trambaan. -

Bovenbedoelde 4 standplaatshouders, zijn respectievelijk:
1. J. Swart - haring, gezouten gest: visch. - E. Rood (bestaande standplaats)
2. J. Cohen - Groente en fruit [tussenvoeging: gedroogde vruchten?] - 10 - groen (nieuwe ")
3. Z. Delden - Fruit - 14 - groen (")
4. J. Koonstijn - Fruit - 17 - groen (")

Hedenochtend heb ik ingevolge Uw opdracht, nogmaals poolshoogte genomen in de Ruyschstraat, om indien mogelijk bovenvermelde standplaatshouders toch nog een plaats te vinden.
Wat de 4 punten - waar eventueel genoemde kooplieden zouden moeten staan - aangaat, moet er één van vervallen, en wel de hoek Camperstraat - Ruyschstraat, daar de één van deze menschen zoo ongeveer voor de keuken van de Kraaminrichting zou komen te staan, wat van beide kanten bezwaren ondervindt.
- zoowel van de directie der Kraaminrichting, als van de aan te wijzen standplaatshouder. Ook de politie (H. Gaasibema - Inspecteur, Hoofdbureau) deelt dit bezwaar en m.i. [mijns inziens] terecht. Maar hier is toch een oplossing voor gevonden, zooals U onderstaand zult lezen. Ook was een bezwaar dat de diverse trottoirs maar een breedte hebben van 2 Meter, doch dit wordt in de toekomst beter. De Heer Vermey van Publieke Werken deelde hieromtrent mede, dat deze binnen afzienbaren tijd verbreed worden tot 4 Meter. Alleen mag deze of de toekomstige tramhaltes geen last ondervinden hiervoor.
Indien echter de standplaatshouders tegen de gevels, op het verhoogde voetpad komen te staan, behoeft dit voor niemand eenige last te zijn. [tussenvoeging: onder de gevels aan de overzijde bovenkant?] Ook de heer Gaasibema vond dit uitstekend, temeer omdat de 2 winkeliers (S. Cohen - Bakkerij - en J. Mulder, slagerij) bereid zijn mede te werken, de Politie zich met deze oplossing wel vereenigen. * Kern van het document: Het rapport behandelt een logistiek probleem in de Amsterdamse openbare ruimte. Door de aanleg van een trambaan moeten vier marktkooplieden verplaatst worden. Er is een conflict tussen de gewenste standplaatsen en de dagelijkse gang van zaken bij een "Kraaminrichting" (geboortekliniek).
* Betrokken partijen:
* Marktwezen: De rapporterende ambtenaar en de Inspecteur.
* Kooplieden: J. Swart, J. Cohen, Z. Delden en J. Koonstijn.
* Publieke Werken: Vertegenwoordigd door de heer Vermey.
* Handhaving: Inspecteur Gaasibema van het Hoofdbureau van Politie.
* Omwonenden/Winkeliers: De directie van de Kraaminrichting, bakker S. Cohen en slager J. Mulder.
* Oplossing: Door de verbreding van de trottoirs (van 2 naar 4 meter) kunnen de kramen tegen de gevels geplaatst worden zonder de doorgang of de tramhalte te hinderen. Opvallend is de bereidwilligheid van de naburige winkeliers om hieraan mee te werken.
* Taalgebruik: Formeel ambtelijk Nederlands ("ingevolge Uw opdracht", "poolshoogte genomen", "afzienbaren tijd"). * Tijdsbeeld: Het document dateert van mei 1941, een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel het een puur administratieve kwestie lijkt (trambaan en marktplaatsen), is de datum saillant.
* Locatie: De Ruyschstraat en Camperstraat bevinden zich in Amsterdam-Oost. De "Kraaminrichting" waarover gesproken wordt, is zeer waarschijnlijk de kraamkliniek die verbonden was aan of nabij het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (OLVG).
* Joodse namen: In deze buurt en onder de genoemde personen (met name J. Cohen en S. Cohen) bevinden zich namen die veelvuldig voorkwamen in de Joodse gemeenschap van Amsterdam-Oost. In mei 1941 waren de anti-Joodse maatregelen van de bezetter al in volle gang, maar het reguliere stadsleven en de bijbehorende bureaucratie (zoals marktvergunningen) liepen vooralsnog door, wat dit document een alledaags maar ook wrang karakter geeft in historisch perspectief.
* Infrastructuur: De aanleg van de trambaan in de Ruyschstraat maakte deel uit van de herinrichting van de verbinding tussen Amsterdam-Oost en de rest van de stad, wat gepaard ging met schaalvergroting van de trottoirs.