Aanvraagformulier voor een standplaatsvergunning. 27 januari 1941. [Gedrukte tekst is normaal weergegeven, handgeschreven tekst is cursief, doorgehaalde tekst is doorgestreept.]

25
Amsterdam, 27 Januari 1941.

Hiermede verzoekt ondergetekende:
Roosje Fransman, weduwe van A. van West, 8.4-1879.
wonende Blasiusstraat 109 II
houdester van ventvergunning serie 25...no 242 in aanmerking te
mogen komen voor een standplaatsvergunning
Donderdagen 9 uur v.m. - 6 uur n.m., en Vrijdags van 9 uur v.m. - 1 uur n.m.
~~voor alle werkdagen behalve des Zaterdags en voor den Zondag~~
voor den verkoop van geslacht pluimvee en eieren
van donderdag van 9 uur v.m. - 6 uur n.m.
van Vrijdags ... 9 uur tot ... 1 uur ... uur
het verhoogde middengedeelte van het
Iepenplein tegenover perceel 21.
voor den verkoop van geslacht pluimvee en eieren
met een handkar of bakfiets.

Handteekening van de(n) aanvrager(ster),
van West Fransman

Bemerking
Heeft ventverg. 40/41 niet betaald

Mej. v. West zou graag op boven-
genoemde plaats een standplaats
willen hebben, maar in verband
met tijdsomstandigheden,
en mede in verband dat er
geen handel voorhanden is,
uitstel tot Juni/Juli 1941.
van West Fransman Dit document is een officiële aanvraag van Roosje Fransman (61 jaar oud) voor een vaste standplaats op het Iepenplein in Amsterdam. Zij bezit op dat moment reeds een 'ventvergunning' (om langs de deuren te gaan of met een kar te trekken), maar wenst een vaste plek voor de verkoop van geslacht pluimvee en eieren op donderdagen en vrijdagen.

Opvallend zijn de kanttekeningen:
1. Betalingsachterstand: Een ambtenaar heeft genoteerd dat de leges voor haar huidige ventvergunning voor het jaar 40/41 nog niet zijn voldaan.
2. Verzoek om uitstel: In een handgeschreven toevoeging onderaan vraagt de aanvrager om de ingang van de vergunning uit te stellen tot juni/juli 1941. Als redenen worden de "tijdsomstandigheden" genoemd en het feit dat er momenteel geen handel (voorraad) beschikbaar is. Het document dateert van januari 1941, ruim een half jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De term "tijdsomstandigheden" is een eufemisme voor de oorlogssituatie, de schaarste en de beperkende maatregelen.

De namen Fransman en Van West wijzen op een Joodse achtergrond; de Blasiusstraat en het Iepenplein lagen in de Oosterparkbuurt, een Amsterdamse wijk met een grote Joodse populatie. In deze periode nam de druk op Joodse ondernemers en marktkooplui snel toe door de invoering van anti-Joodse maatregelen door de bezetter. Het gebrek aan handel ("geen handel voorhanden") weerspiegelt de beginnende voedseltekorten en de distributie die de vrije handel in producten zoals pluimvee en eieren bemoeilijkte. Uit archiefonderzoek (o.a. Joods Monument) blijkt dat Roosje Fransman-Fransman later in de oorlog, in 1943, in Sobibor is vermoord. Dit document vormt daarmee een tastbaar spoor van haar laatste pogingen om in haar levensonderhoud te voorzien. A. van West