Archief 745
Inventaris 745-363
Pagina 467
Dossier 24
Jaar 1941
Stadsarchief

Getypte brief / officiële correspondentie.

29 maart 1941. Van: De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Marktwezen). Aan: Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam.

Origineel

Getypte brief / officiële correspondentie. 29 maart 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Marktwezen). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam. [Handgeschreven aantekeningen linksboven: onleesbare paraaf, "Sfb"]
[Handgeschreven aantekeningen rechtsboven: "W. Praum(?)" en "Verzonden 31/3"]

D/HG.

77/7/5 M.
1
29 Maart 1941.

Straf overkruier A.G. Erken en
personeel van kooper P. Faas
op de Centrale Markt.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

In bijlage dezes heb ik de eer U een afschrift te doen toekomen van een op 24 Maart jl. door den contrôleur B. Felthuis van mijn dienst opgemaakt rapport, waaruit blijkt, dat A.G. Erken, Willemstraat 108, wien als overkruier toegang tot de Centrale Markt is verleend, zich aldaar heeft schuldig gemaakt aan diefstal van 13 ledige kisten, welke toebehoorden aan grossier C. de Jong der Centrale Markt. Zooals uit het onderhavige rapport blijkt, is P. Faas, Haarlemmerdijk 96, wien als personeel van den kooper J. Th. Kuyper toegang tot de Centrale Markt is verleend, Erken voornoemd bij dezen diefstal behulpzaam geweest. Ter zake van vorenvermeld feit is proces-verbaal opgemaakt, terwijl Erken en Faas voornoemd, ingevolge artikel 35 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt, dezerzijds zijn gestraft met ontneming van het recht van toegang tot die markt voor den tijd van veertien dagen, namelijk van 28 Maart tot en met 10 April 1941. Daar den laatsten tijd veel klachten over diefstallen op de Centrale Markt bij mijn dienst worden ingediend, acht ik het gewenscht, dat ten deze strenge maatregelen worden genomen.

Ik heb mitsdien de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat Erken en Faas voornoemd, in aansluiting op mijn straf, overeenkomstig het bepaalde in het tweede lid van bovenaangehaald artikel, door den Regeerings-commissaris voor Amsterdam worden gestraft met ontneming van het bedoelde recht, voorgoed, zulks met ingang van 11 April a.s. Beide delinquenten hebben zich tevoren op de Centrale Markt niet aan een strafbaar feit schuldig gemaakt.

De Directeur,

--- Deze brief is een ambtelijk verzoek om een zwaardere strafmaatregel op te leggen aan twee mannen die betrapt zijn op de diefstal van dertien lege kisten op de Centrale Markt in Amsterdam.

  • De daders: A.G. Erken (een 'overkruier', iemand die goederen vervoert met een handkar) en P. Faas (een medewerker van een inkoper).
  • Het vergrijp: Diefstal van 13 lege kisten van een grossier op 24 maart 1941.
  • De huidige straf: Een tijdelijk verbod van twee weken op de markt, opgelegd door de marktdirecteur.
  • Het verzoek: De directeur verzoekt de Wethouder om bij de Regeringscommissaris aan te dringen op een levenslang toegangsverbod (voorgoed) vanaf 11 april 1941.
  • Motivatie: Hoewel de daders geen eerdere overtredingen hadden begaan, wil de directeur een voorbeeld stellen ("strenge maatregelen") vanwege een toename in het aantal diefstallen op de markt.

--- Het document dateert van maart 1941, nog geen jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De maatschappelijke context is hierbij cruciaal:

  1. De Bezetting en Bestuur: De brief noemt de "Regeerings-commissaris voor Amsterdam". Na de Februaristaking (februari 1941) grepen de Duitsers hard in in het Amsterdamse stadsbestuur. De democratisch gekozen gemeenteraad en wethouders werden opzij geschoven of onder toezicht geplaatst. De term 'Regeringscommissaris' wijst op de overgang naar een autoritair bestuur onder Duits toezicht.
  2. Voedselvoorziening en Centrale Markt: De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was de spil in de voedselvoorziening van de stad. In oorlogstijd, met toenemende schaarste en rantsoenering, was ordehandhaving op de markt van vitaal belang. Diefstal van verpakkingsmateriaal (kisten) was niet alleen een economisch delict, maar kon de distributieketen verstoren.
  3. Strenge Strafmaat: De roep om een levenslange uitsluiting voor een eerste vergrijp (diefstal van lege kisten) illustreert het verharde klimaat tijdens de bezetting, waarbij "strenge maatregelen" werden gebruikt om de orde in de vitale sectoren te handhaven.

Samenvatting

Deze brief is een ambtelijk verzoek om een zwaardere strafmaatregel op te leggen aan twee mannen die betrapt zijn op de diefstal van dertien lege kisten op de Centrale Markt in Amsterdam.

  • De daders: A.G. Erken (een 'overkruier', iemand die goederen vervoert met een handkar) en P. Faas (een medewerker van een inkoper).
  • Het vergrijp: Diefstal van 13 lege kisten van een grossier op 24 maart 1941.
  • De huidige straf: Een tijdelijk verbod van twee weken op de markt, opgelegd door de marktdirecteur.
  • Het verzoek: De directeur verzoekt de Wethouder om bij de Regeringscommissaris aan te dringen op een levenslang toegangsverbod (voorgoed) vanaf 11 april 1941.
  • Motivatie: Hoewel de daders geen eerdere overtredingen hadden begaan, wil de directeur een voorbeeld stellen ("strenge maatregelen") vanwege een toename in het aantal diefstallen op de markt.

Historische Context

Het document dateert van maart 1941, nog geen jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De maatschappelijke context is hierbij cruciaal:

  1. De Bezetting en Bestuur: De brief noemt de "Regeerings-commissaris voor Amsterdam". Na de Februaristaking (februari 1941) grepen de Duitsers hard in in het Amsterdamse stadsbestuur. De democratisch gekozen gemeenteraad en wethouders werden opzij geschoven of onder toezicht geplaatst. De term 'Regeringscommissaris' wijst op de overgang naar een autoritair bestuur onder Duits toezicht.
  2. Voedselvoorziening en Centrale Markt: De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was de spil in de voedselvoorziening van de stad. In oorlogstijd, met toenemende schaarste en rantsoenering, was ordehandhaving op de markt van vitaal belang. Diefstal van verpakkingsmateriaal (kisten) was niet alleen een economisch delict, maar kon de distributieketen verstoren.
  3. Strenge Strafmaat: De roep om een levenslange uitsluiting voor een eerste vergrijp (diefstal van lege kisten) illustreert het verharde klimaat tijdens de bezetting, waarbij "strenge maatregelen" werden gebruikt om de orde in de vitale sectoren te handhaven.

Locaties

Amsterdam (gezien de referenties naar de Centrale Markt Willemstraat en Haarlemmerdijk).