Notulen of verslag van een vergadering (pagina 2). -2-

naar het inzicht van den heer De Blocq van Kuffeler geen typische landbouwstad en dus is een groote provinciestad in het midden der polders noodig met een specifiek agrarisch karakter. Een bespreking van alle gegevens in onze Commissie wordt door den heer De Blocq van Kuffeler niet noodig geacht. Hy zou ons echter een vertrouwelyke nota zenden na 25 Juni (zitting van den Zuiderzeeraad, waarin over het polderkanaal naar Hoorn beslist moet worden) en vóór 16 Juli, en wel in twintigvoud ter uitdeeling aan de leden der Commissie; deze nota werd inmiddels ontvangen.

Het ligt in de bedoeling, dat de Zuidwestelyke polder op Amsterdam georiënteerd zal zyn. Waterstaat wil eerst het technische plan in hoofdzaak vastleggen, hetgeen met de dyken van den Zuidwestelyken polder reeds is geschied. Daarna worden stedebouwkundige experts gevraagd om het gebied zoo goed mogelyk sociaal, economisch en landschappelyk in te richten. Waterstaat waardeert in onze Commissie een Amsterdamsche instantie, aan welke advies gevraagd kan worden in bepaalde gevallen, ook nadat onze Commissie haar eindrapport zal hebben uitgebracht.

De VOORZITTER wyst op twee punten, die hem in deze besprekingen getroffen hebben. Ten eerste heeft de heer De Blocq van Kuffeler steeds alleen over den Zuidwestelyken polder gesproken; toch hangen alle problemen nauw samen met het plan voor de beide polders gezamenlyk, en het kan op onzen weg liggen, daarop te wyzen. Ten tweede bleek uit het onderhoud, dat Waterstaat eerst het technische plan wenscht vast te stellen en pas in het volgende stadium den stedebouwkundigen invloed wil geven; onzerzyds kan wellicht nogmaals aandrang worden uitgeoefend om den stedebouwkundigen adviseur reeds van den aanvang af in te schakelen.

Ingekomen stukken.
a. Op verzoek van den Voorzitter leest de SECRETARIS een brief voor van den heer De Blocq van Kuffeler, waarby deze de in het onderhoud met den Voorzitter beloofde nota omtrent den Zuidwestelyken polder, mede in verband met de voorloopige plannen voor de inpoldering in het Zuidelyk deel van het Ysselmeer, aan de Commissie in twintigvoud doet toekomen. In zyn schryven merkt de heer De Blocq van Kuffeler op, dat enkele onderdeelen van de in de nota vermelde plannen nog niet zyn vastgesteld, zoodag wyzigingen nog mogelyk zyn; in verband daarmede kunnen de verstrekte gegevens slechts vertrouwelyk ten behoeve van den arbeid der Commissie beschikbaar worden gesteld. De heer De Blocq van Kuffeler verzoekt derhalve er zorg voor te dragen, dat de verstrekte gegevens niet verder worden verspreid. De nota wordt aan de leden uitgereikt.

b. Op ons verzoek werden ter beschikking van de Commissie gesteld: 1e. het Rapport van de Commissie, ingesteld door Gedeputeerde Staten van Overyssel ter bestudeering van de economische aansluiting van den Noordoostpolder aan het oude land; 2e. het Rapport over de te verwachten betrekkingen tusschen Friesland en den Noordoostpolder, uitgebracht door een door Gedeputeerde Staten van Friesland ingestelde Commissie.
De beide rapporten zullen by de leden der Commissie in circulatie worden gebracht, in dier voege, dat ieder lid er ongeveer 3 dagen over kan beschikken.

c. Ingekomen is een afschrift van een rapport van Dr. Tuntler aan den Regeeringscommissaris. Dr. Tuntler behandelt daarin de belangen, die Amsterdam uit het oogpunt der openbare gezondheid heeft by de Zuiderzeepolders. In deze vergadering zal Dr. Tuntler over dit onderwerp een korte beschouwing houden.

Instelling subcommissies.
Aan de leden wordt een schema van in te stellen subcommissies uitgereikt.
Voorgesteld wordt, de punten a (waterhuishouding), b (verkeerswegen) en c (vlieghaven) niet door subcommissies * Stedebouwkundige visie: Het document markeert een omslag in de polderplanning. Waar de Wieringermeer nog puur agrarisch was, wordt hier gesproken over een "groote provinciestad" die niet puur agrarisch hoeft te zijn. Er is een duidelijke spanning zichtbaar tussen de "technische" benadering van Waterstaat (eerst de dijken en de techniek) en de wens van de commissie voor een integrale sociaal-economische en stedebouwkundige aanpak vanaf het begin.
* Focus op Amsterdam: De Zuidwestelijke polder wordt expliciet "op Amsterdam georiënteerd" genoemd. Dit verklaart de betrokkenheid van Amsterdamse instanties en de aandacht voor de "openbare gezondheid" (recreatie en uitwaai-mogelijkheden voor de stedelijke bevolking).
* Geheimhouding: Het vertrouwelijke karakter van de plannen van De Blocq van Kuffeler duidt op de gevoeligheid van de besluitvorming in deze fase.
* Noordoostpolder: De vermelding van rapporten uit Overijssel en Friesland over de aansluiting van de Noordoostpolder (die in 1942 droogviel) plaatst dit document in de vroege jaren '40. Dit document stamt uit de periode dat de plannen voor de latere Markerwaard (de Zuidwestelijke polder) en Zuidelijk Flevoland werden gevormd. Ir. Victor de Blocq van Kuffeler was de drijvende kracht achter de Dienst der Zuiderzeewerken. De discussie over het al dan niet bouwen van een grote stad (het latere Lelystad of Almere) en de invloed van de moderne stedebouw op de polderinrichting staat hier nog in de kinderschoenen. Interessant is de vroege vermelding van een "vlieghaven" (mogelijk een voorloper van de discussie over een vliegveld in de polder). De genoemde Dr. Tuntler was een bekend medicus en voorvechter van hygiëne en volksgezondheid, wat de link legt tussen de nieuwe ruimte in de polders en de verbetering van de leefomstandigheden in de overvolle steden.