Getypte rapportage of notulen (pagina 2 van een groter geheel). -2-

een by vroegere droogmakeryen ongekende schaal aan. Van de oppervlakte bestaat 80 à 90 % uit zware klei; alleen by Enkhuizen vindt men zandige gronden. Men moet het werk in gedeelten uitvoeren, wat ook met het oog op de uitgifte van de gronden gewenscht is. Men wil eerst den Westpolder ter hand nemen, daarna den, wellicht nog in tweeën te splitsen, Zuidpolder. Tusschen West- en Zuidpolder komt een scheepvaartkanaal, ter wydte van 400 m, dat by kaarsrecht tracé 32 km lang zal zyn. Aan dat kanaal moet de hoofdstad (25.000 à 30.000 inwoners, overeenkomend met Alkmaar) liggen, hetzy aan het Ysselmeer, hetzy in het centrum van het poldergebied. Bovendien komen er twee of drie streeckcentra (10.000 à 12.000 inwoners, overeenkomend met Hoorn of Enkhuizen) en een aantal dorpen. Of het gebied administratief een twaalfde provincie zal vormen dan wel by Noordholland zal worden gevoegd, staat nog niet vast. De bodem ligt het diepste by het middenkanaal en stygt aan weerszyden geleidelyk naar de oevers van het oude land; de Westpolder wordt in twee, de Zuidpolder in twee of drie afdeelingen (polderpeil resp. 6.30 m -, 5.50 m - en 4.50 m - A.P.) verdeeld. Het maaiveld zal 1 m à 1.40 m boven het polderpeil liggen. De bemaling zal niet uitslaan op het Ysselmeer, dat men als prise d'eau geschikt wil houden, maar op het middenkanaal en op het Y-meer, vanwaar het water langs het Noordzeekanaal naar de Noordzee zal worden geleid.

Door den Zuidpolder komt een verkeersweg, die by Hakkelaarsbrug van Ryksweg No.1 aftakt en langs Elburg of langs Kampen naar Zwolle zal loopen. Wordt in het laatste geval het middenkanaal wat naar het Zuiden doorgebogen, dan kan de genoemde verkeersweg langs de hoofdstad van het poldergebied geleid worden. Misschien kan op den weg naar Zwolle een aftakking naar De Lemmer worden aangebracht, hoewel dit een overbrugging ter lengte van 4 km zou vereischen. Voorts zullen wegen noodig zyn: 1° Utrecht - Gooi - hoofdstad - Hoorn; 2° Kampen - langs Ysselmeer - Enkhuizen; 3° weg langs de Westzyde van de polders, met tak by Nes naar Amsterdam.

Er komen schutsuizen in het middenkanaal, by het Ysselmeer en in de randkanalen by Edam en by Huizen. Het randkanaal langs de Veluwe wordt 1 à 2 km, dat langs Noordholland ten minste 100 m breed.

In de Vaste Commissie zyn vragen gesteld naar de beplanting en naar de recreatie-terreinen. Hieromtrent bleken nog geen planner te bestaan. De suggestie werd geuit, dat ± 5% van de oppervlakte voor bebossching zou moeten worden aangewezen, vooral langs de Westzyde, ter compensatie van de bosch-armoede in Noordholland benoorden het Y.

Spreker heeft hiermede een algemeene oriënteering gegeven, maar wyst op de wenschelykheid, dat een vertegenwoordiger der Zuiderzeewerken onze commissie zou voorlichten omtrent * Geografische focus: De tekst beschrijft de plannen voor de "Westpolder" en "Zuidpolder". Dit zijn de werkgetitels voor wat later bekend zou staan als de Markerwaard. Opvallend is dat de Markerwaard in deze plannen nog een centrale rol speelt in de verbinding tussen Noord-Holland en de rest van Nederland.
* Stedenbouw: Er wordt gesproken over een geplande hoofdstad van 25.000 tot 30.000 inwoners. Dit is interessant omdat de Markerwaard uiteindelijk nooit is drooggelegd en deze stad (die vaak de naam 'Markerwaardstad' of 'Lely Stad' kreeg in vroege plannen, niet te verwarren met het huidige Lelystad op Oost-Flevoland) er nooit is gekomen.
* Waterhuishouding: Een cruciaal technisch detail is dat de polder niet op het IJsselmeer mag lozen om de drinkwaterfunctie (prise d'eau) van het meer te beschermen. Het water zou via het Noordzeekanaal afgevoerd moeten worden.
* Infrastructuur: De genoemde wegenstructuur toont aan dat de polder een belangrijke verkeersader had moeten worden tussen Utrecht/Amsterdam en Zwolle/Friesland. Dit document stamt uit de periode waarin de plannen voor de voltooiing van de Zuiderzeewerken volop in ontwikkeling waren. Na de Noordoostpolder en tijdens de aanleg van de Flevopolders was de Markerwaard (hier West- en Zuidpolder genoemd) de beoogde volgende stap. De discussie over de "twaalfde provincie" (het huidige Flevoland) is hier nog onbeslist.

Uiteindelijk werd de Markerwaard na decennia van politieke discussie in de jaren '80 en '00 definitief geschrapt om ecologische en financiële redenen. Dit document vormt daarmee een historisch bewijsstuk van een grootschalig Nederlands toekomstbeeld dat nooit is gerealiseerd.